Wcześniejsze emerytury cd.
Największe zainteresowanie czytelników podczas poprzedniego dyżuru telefonicznego wzbudził artykuł na temat wcześniejszych emerytur dla pracowników ochrony zdrowia (Puls Medycyny nr 3/2004 z 4 lutego br., str. 40). Czytelnicy prosili o wyjaśnienie wielu kwestii szczegółowych, a ponadto zwrócili uwagę na dwa zagadnienia, które ze względu na swoje znaczenie, powinny być dodatkowo omówione.
Drugie zagadnienie dotyczyło roku 2006. Wielu czytelników dopytywało się, czy będzie możliwe przejście na wcześniejszą emeryturę po 31 grudnia 2006 r. Ograniczenie polegające na konieczności spełnienia wszystkich przesłanek do nabycia uprawnień do wcześniejszej emerytury przed końcem 2006 r. dotyczy tylko młodszej grupy ubezpieczonych, tj. urodzonych po 31 grudnia 1948 r., a przed 1 stycznia 1969 r. Ograniczenie to nie dotyczy ubezpieczonych urodzonych przed 1 stycznia 1949 r. Ci ostatni zachowają prawo do przejścia na wcześniejszą emeryturę także po 2006 r. Chyba że przepisy emerytalne ulegną w tym zakresie zmianie, co jednak wydaje się wątpliwe z uwagi na zasadę ochrony praw nabytych.
Omawiając to zagadnienie, chciałbym przy okazji zwrócić uwagę na szczególne uregulowanie art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zostało ono przewidziane dla szczególnej grupy pracowników urodzonych po 31 grudnia 1948 r. Mowa tu o pracownikach zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, którzy wymagany okres składkowy i nieskładkowy (co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn) oraz wymagany okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze osiągnęli do 31 grudnia 1998 r. Mogą oni przejść na wcześniejszą emeryturę po osiągnięciu odpowiedniego wieku, pod warunkiem nieprzystąpienia do jednego z otwartych funduszy emerytalnych, nawet gdy wiek emerytalny osiągną po 31 grudnia 2006 r.
Na zakończenie tematu wcześniejszych emerytur informuję o poszerzeniu zakresu ochrony przedemerytalnej, jakie nastąpiło 1 stycznia br. w wyniku zmian dokonanych w kodeksie pracy. Dotychczas ochrona przed wypowiedzeniem przysługiwała na 2 lata przed osiągnięciem podstawowego wieku emerytalnego. Ochrona ta została w 2002 r. rozszerzona orzeczeniem Sądu Najwyższego na wcześniejszy wiek emerytalny pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach. Obecnie ochrona przysługuje na 2 lata przed nabyciem prawa do emerytury i ta drobna zmiana w brzmieniu przepisu sprawia, że ochrona obejmuje teraz wszystkich, którzy nabędą uprawnienia do jakiejkolwiek: zwykłej lub wcześniejszej emerytury. Jednakże wydaje się, iż obecny stan prawny dotyczący ochrony przedemerytalnej nie potrwa zbyt długo, ponieważ projekt ustawy o świadczeniach przedemerytalnych ma wprowadzić od 1 czerwca br. nowe zasady ochrony. Obejmowałaby ona pracowników na 4 lata przed osiągnięciem wieku emerytalnego, co zwiększy okres ochronny, ale tylko dla pracowników przechodzących na zwykłą emeryturę oraz - zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego - na emeryturę wcześniejszą z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach.
Podstawa prawna:
1) pkt 4 działu XIV Wykazu A rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. nr 8, poz. 43 ze zm.);
2) art. 46 i 184 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. nr 162, poz. 1118 ze zm.);
3) art. 39 Kodeksu pracy [(w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 16 ustawy z 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 213, poz. 2081)];
4) wyrok Sądu Najwyższego z 28 marca 2002 r. (IPKN 141/01, OSNAPiUS 2002, nr 15, poz. 6);
5) art. 12 projektu ustawy o świadczeniach przedemerytalnych (druk sejmowy nr 2420).
Źródło: Puls Medycyny
Podpis: Sławomir Molęda