GIS: nie ma potrzeby wprowadzenia masowych szczepień na terenach dotkniętych powodzią

W wyniku zalania różnych terenów (np. wysypiska śmieci, cmentarze) i obiektów (np. stacji benzynowych) istnieje potencjalnie zwiększone ryzyko zachorowań na choroby przenoszone przez zanieczyszczoną wodę (np. enterotoksyczne Escherichia coli, Shigella, Salmonella, norowirusy, rotawirusy, enterowirusy, pasożyty jelitowe, a także znacznie rzadziej na wirusowe zapalenie wątroby typu A, leptospirozę, dur brzuszny).

Zalecenia ekspertów

W związku z podwyższonym ryzykiem wystąpienia chorób zakaźnych na terenach popowodziowych GIS wydał specjalne oświadczenie. Komunikat został przygotowany przez prof. Iwonę Paradowską-Stankiewicz, krajowego konsultanta w dziedzinie epidemiologii, prof. Miłosza Parczewskiego, krajowego konsultanta w dziedzinie chorób zakaźnych, oraz dr. n. med. Pawła Grzesiowskiego, Głównego Inspektora Sanitarnego. W komunikacie eksperci przedstawiają rekomendowane szczepienia dla osób, które mogły mieć kontakt z zakażoną wodą.

Eksperci, po analizie aktualnej sytuacji epidemiologicznej, uznali, że nie ma potrzeby wprowadzenia masowych szczepień dla wszystkich mieszkańców terenów dotkniętych klęską. Zalecenia obejmują jednak szczepienia ochronne dla wybranych grup, szczególnie osób narażonych na bezpośredni kontakt z zanieczyszczonymi materiałami i wodą powodziową. Zagrożenia epidemiczne na terenach dotkniętych powodzią są zależne od rozmiaru zniszczeń, czasu trwania powodzi oraz sytuacji epidemiologicznej w okresie przed powodzią.

Ocena ryzyka

Od początku 2024 r. sytuacja epidemiologiczna w regionach dotkniętych powodzią jest stabilnie dobra. Od początku 2024 r. na WZW A zachorowały w całym kraju 232 osoby, w tym w województwie opolskim – 8, dolnośląskim – 20. Zarejestrowano ogółem 7 zachorowań na dur brzuszny, w tym 3 w woj. dolnośląskim, ale wszystkie przypadki były związane z pobytem zagranicą. Na czerwonkę zachorowało 22 osoby, w tym 3 w woj. dolnośląskim oraz 1 osoba w woj. opolskim. Zgłoszono 6 zachorowań na tężec, w tym 2 zachorowania w woj. dolnośląskim.

Na podstawie oceny ryzyka opartej na danych epidemiologicznych, nie rekomenduje się obecnie masowych (populacyjnych) szczepień ochronnych dla wszystkich osób przebywających na terenach dotkniętych powodzią.

Na podstawie analizy bieżącej sytuacji, eksperci obecnie rekomendują bezpłatne szczepienia ochronne w wybranych grupach osób, w następujących sytuacjach:

Szczepienia przeciw tężcowi

Eksperci są zgodni, że sam kontakt z wodą powodziową nie jest wskazaniem do podania szczepionki przeciw tężcowi. W pierwszej kolejności, szczepienia przeciw tężcowi zaleca się po urazie i zanieczyszczeniu rany. Szczepienie poekspozycyjne wskazane jest dla osób, które uległy urazowi z naruszeniem ciągłości skóry. Lekarz podejmie decyzję, czy zastosować profilaktykę czynną lub czynno-bierną zgodnie ze schematem profilaktyki wg PSO.

Szczepienia poekspozycyjne są zalecane osobom dorosłym, które w ciągu ostatnich 5 lat nie otrzymały szczepienia przeciw tężcowi, a uczestniczyły w czynnościach ratowniczych, porządkowych, mieli wysokie ryzyko urazu w kontakcie z wodą powodziową lub skażonymi odpadami powodziowymi. W tej grupie będą m.in. funkcjonariusze, pracownicy porządkowi. Zaszczepić się powinny również osoby przebywające na terenach dotkniętych powodzią, które w ciągu ostatnich 10 lat nie otrzymały szczepienia przypominającego albo nie były szczepione.

Szczepienia przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A

W związku z niską zachorowalnością przed powodzią na WZW A na terenach dotkniętych powodzią, obecnie eksperci nie widzą podstaw do zalecenia masowych szczepień przeciw tym chorobom zakaźnym. Szczepienia przedekspozycyjne są zalecane osobom, które są narażone na długotrwałą ekspozycję na odpady popowodziowe, ścieki, oczyszczanie wody, przygotowywanie żywności na masową skalę, a także personelowi medycznemu. Szczepienia poekspozycyjne wskazane są dla osób po kontakcie z osobą chorą lub jej wydalinami, wydzielinami, przedmiotami skażonymi.

Szczepienia przeciw durowi brzusznemu

Na terenach dotkniętych klęską żywiołową była niska zachorowalność na dur brzuszny przed powodzią, dlatego obecnie nie zaleceń do masowych szczepień przeciw tej chorobie zakaźnej. Szczepienia przedekspozycyjne są zalecane osobom, które zawodowo są narażone na długotrwały kontakt ze skażonymi przedmiotami (w tym służby ratunkowe, strażacy, policja, WOT, wojsko, pracownicy przedsiębiorstw wodno-kanalizacyjnych) oraz personel medyczny.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Demkow: do pomocy szpitalom, które ucierpiały przez powódź, posłużą m.in. pieniądze z KPO