Trwa walka o podwyżki wynagrodzeń

Ustawowe podwyżki przysługujące pracownikom SP ZOZ-ów wciąż stanowią przedmiot sporów i kontrowersji. Z informacji naszych Czytelników wynika, że dyrektorzy SP ZOZ-ów bronią się przed podwyżkami na wszelkie możliwe sposoby, uciekając się do coraz to nowych argumentów, podważających prawo pracowników do wyższych wynagrodzeń. Jednakże szala zwycięstwa w tej walce przechyliła się już zdecydowanie na stronę pracowników, ponieważ po ich stronie stanął Sąd Najwyższy w cytowanej już przeze mnie na łamach Pulsu Medycyny uchwale z 10 stycznia 2002 r. Oto jej pełne brzmienie:
?Przepis art. 4a ust. 1 ustawy z 16 grudnia 1994 r. o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1995 r. nr 1, poz. 2 ze zm.) stanowi podstawę indywidualnych roszczeń pracowników zatrudnionych w samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej o podwyższenie w 2001 r. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za pracę o kwotę nie niższą niż 203 zł w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy".
Podwyżka na stałe
Znaczenie tej uchwały jest takie, że każdy pracownik SP ZOZ-u ma prawo wystąpić do sądu z żądaniem podwyższenia jego wynagrodzenia o co najmniej 203 zł. Podwyżka ta przysługuje od 1 stycznia 2001 r., bo tak dosłownie stanowi przepis art. 4a ust. 1. Skoro przysługuje od określonego dnia i w przepisie nie ma mowy o tym, by przysługiwała tylko czasowo, to należy uznać, iż jest to podwyżka, o jaką ma wzrosnąć wynagrodzenie na stałe, a nie tylko na pewien okres. Sąd Najwyższy mówiąc o podwyższeniu wynagrodzenia w 2001 r. nie mógł mieć na myśli ograniczenia podwyżki tylko do tego roku, ponieważ byłoby to sprzeczne z brzmieniem przepisu art. 4a ust. 1.
Z przytoczonych wyżej względów podwyżki tej nie można zabrać. Od każdego wypowiedzenia zmieniającego umowę o pracę wprowadzającego obniżenie podwyższonego wcześniej wynagrodzenia można odwołać się do sądu pracy, który powinien takie działanie pracodawcy wobec pracownika SP ZOZ-u uznać za bezprawne.
Gdy spadnie zatrudnienie
Tak samo spadek liczby pracowników SP ZOZ-u nie powinien w żadnym wypadku mieć wpływu na prawo do uzyskanej już podwyżki. Przede wszystkim dlatego, iż można mieć poważne wątpliwości, czy podwyżka została przyznana tylko pracownikom SP ZOZ-ów zatrudniających powyżej 50 osób. Wprawdzie przyjmuje się, iż przepisy ustawy o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców dotyczą tylko tych podmiotów, które zatrudniają powyżej 50 osób, lecz zastosowanie tej reguły do art. 4a ust. 1 może być zakwestionowane.
Otóż zgodnie z definicją legalną zawartą w przepisie art. 2 pkt. 1, dla podmiotów zatrudniających powyżej 50 osób używa się w ustawie określenia ?przedsiębiorcy". Natomiast w treści art. 4a ust. 1 takiego określenia się nie używa, mowa jest tylko o pracownikach samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Istnieje więc podstawa do kwestionowania ograniczenia podwyżki przyznanej art. 4a ust. 1 tylko do SP ZOZ-ów zatrudniających powyżej 50 osób. Dlatego też - moim zdaniem - także pracownicy mniejszych SP ZOZ-ów mają podstawy do domagania się podwyżki wynagrodzenia.
Jednakże bez względu na rozstrzygnięcie tej kwestii, raz przyznana podwyżka nie może być cofnięta z uwagi na powszechnie obowiązującą zasadę ochrony praw nabytych. Zmiana sytuacji faktycznej nie może pozbawiać prawa, które zostało już uzyskane. A zatem pracownikom SP ZOZ-u, którym przyznano podwyżkę 203 zł w ubiegłym roku nie można jej zabrać obecnie, kiedy liczba zatrudnionych w tym ZOZ-ie została zmniejszona poniżej 50 osób.
Więcej w 2002 roku
Natomiast uznanie prawa do podwyżki dla pracowników mniejszych SP ZOZ-ów w sytuacji spadku liczby pracowników SP ZOZ-u będzie miało znaczenie odnośnie kwestii nabycia prawa do następnej podwyżki. Jeszcze raz przypominam o art. 4a ust. 2 ustanawiającym przyrost wynagrodzenia w roku 2002 według wzoru, z którego - zgodnie z moimi wyliczeniami - wynika podwyżka w kwocie co najmniej 110, 23 zł. Ze względu na odmienne od treści przepisu art. 4a ust. 1 i jeszcze bardziej skomplikowane sformułowanie art. 4a ust. 2 należy oczekiwać kolejnej fali sporów wokół prawa do podwyżek w roku bieżącym.