Oddalone pozwy podlaskich ZOZ-ów

Szpital Wojewódzki w Białymstoku, powiatowy w Dąbrowie Białostockiej i stacja pogotowia w Białymstoku, podobnie jak inne podlaskie ZOZ-y, wystąpiły przeciwko NFZ i Skarbowi Państwa o zwrot kosztów podwyżek. Ich wypłata, narzucona ustawą z 2001 roku, kosztowała te placówki od 1 mln zł (ZOZ w Dąbrowie Białostockiej) do 15,5 mln zł (szpital białostocki). Sądy niższej instancji zgodnie uznały, że zwrot kosztów tych podwyżek placówkom się nie należy. Zakłady odwołały się do Sądu Apelacyjnego. Ten wyrokiem z 11 października poparł jednak stanowisko niższych instancji.
Placówki służby zdrowia, których roszczenia zostały odrzucone, żądały od NFZ pieniędzy, powołując się na nadzwyczajną zmianę okoliczności. Od Skarbu Państwa zaś domagały się zwrotu kosztów na podstawie przepisów o odpowiedzialności jego funkcjonariuszy, w tym wypadku - za wadliwą legislację. Oddalając pozwy szpitali, Sąd Apelacyjny uznał, iż żadnej z podawanych przez nie podstaw prawnych nie można było zastosować, m.in. dlatego, że przysługiwały np. w relacjach pracownik-pracodawca, a nie pracodawca-Skarb Państwa czy NFZ. Sąd nie znalazł też podstaw do przyjęcia odpowiedzialności w tej sprawie Skarbu Państwa na podstawie artykułów konstytucji oraz kodeksu cywilnego, w którym jest zapis o odpowiedzialności państwa za szkody wyrządzone przez funkcjonariusza państwowego. Tu sąd zwrócił uwagę, że uchwalenia przepisów o podwyżkach, choć bez wskazania źródła ich sfinansowania, nie można uznać za czyn niedozwolony w rozumieniu przepisów prawa.
"Poza tym umowy placówek z NFZ na lata 2001-2002 zostały wykonane, wygasły, nie mogły już więc być modyfikowane na przyszłość" - mówiła sędzia Elżbieta Bieńkowska.
Rzeczniczka Sądu Apelacyjnego w Białymstoku Magdalena Pankowiec dodaje, że nie ma żadnego wzorca, który pozwoliłby sądowi określić, w jaki konkretny sposób roszczenia placówek służby zdrowia mogłyby być zrealizowane. Jednak jej zdaniem, ustawodawca częściowo naprawił swój błąd, uchwalając kolejną ustawę o restrukturyzacji, zgodnie z którą szpitale mogą ubiegać się o częściowo umarzalne pożyczki na zaspokojenie roszczeń z tytułu "ustawy 203".
"Szpitale, domagając się zwrotu kosztów podwyżek od NFZ, nie mają racji - stwierdziła Anna Dubiejko, radca prawny podlaskiego NFZ. - Fundusz od początku płacił tylko za świadczenia zdrowotne i nigdy nie otrzymał żadnych dodatkowych kwot na realizację przepisów ustawy".