Następca przejmuje aptekę (kontynuacja)

Od 1 maja br. zezwolenie na prowadzenie apteki wydane osobie fizycznej nie będzie wygasało z chwilą jej śmierci, pod warunkiem, że chociażby jeden z jej następców prawnych spełnia następujące wymagania:
1) nie prowadzi hurtowni farmaceutycznej ani nie kontroluje więcej niż 1 proc. aptek na terenie województwa;
2) jest osobą fizyczną, osobą prawną lub spółką;
3) zatrudnia kierownika apteki, chyba że sam posiada uprawnienia do kierowania apteką;
4) przedstawia oświadczenie o niewykonywaniu zawodu lekarza, jeśli jest lekarzem;
5) nie cofnięto mu zezwolenia na prowadzenie apteki lub hurtowni w okresie ostatnich 3 lat;
6) daje rękojmię należytego prowadzenia apteki.
Przepisy nie określają wyraźnie terminu, w jakim wymagania te mają być spełnione. Nie wydaje się, aby konieczne było spełnianie ich w chwili śmierci spadkodawcy. Wypełnienie warunków 3 i 4 wymaga przecież powzięcia decyzji związanej bezpośrednio z objęciem apteki. Także warunek 1 i 2 mogą być dostosowane do zaistniałej sytuacji, co umożliwiałoby np. kilku spadkobiercom zorganizować się w spółkę. Przepisy wyznaczają jedynie 6-miesięczny termin na złożenie wniosku o dokonanie zmian w zezwoleniu. Moim zdaniem, termin ten można przyjąć jako ostateczny dla spełnienia wymagań do prowadzenia apteki, ponieważ w tym terminie obowiązany jest wystąpić następca prowadzący aptekę, a więc już spełniający odpowiednie wymagania.
Następca, a nie spadkobierca
Posługując się pojęciem następcy prawnego, a nie spadkobiercy, ustawodawca wskazuje nam na możliwość przejęcia apteki przez podmiot, który nie jest spadkobiercą. Dla następcy prawnego chwila śmierci spadkodawcy nie powinna rozstrzygać o jego uprawnieniach, jak w przypadku spadkobiercy. Na przykład spółka zawiązana przez spadkobierców może być następcą prawnym, chociaż nie może być spadkobiercą, ponieważ nie istniała w chwili śmierci spadkodawcy. Jeżeli nie przyznamy żadnego czasu następcom i nie dopuścimy możliwości dostosowania się do wymagań ustawy, to będziemy musieli przyjąć, że zezwolenie wygasa w chwili śmierci spadkodawcy, jeżeli w tej samej chwili żaden z następców, a właściwie spadkobierców, nie spełnia wymagań do prowadzenia apteki. Postulując przyjęcie 6-miesięcznego terminu na spełnienie wymagań przez następcę prawnego, nie zakładam, że apteka będzie mogła w tym terminie być prowadzona przez podmiot niespełniający tych wymagań. Stwierdzenie takiej okoliczności uprawnia inspektora farmaceutycznego do wyznaczenia terminu usunięcia uchybień, pod groźbą cofnięcia zezwolenia. Dopóki nie znajdzie się następca prawny spełniający przepisane wymagania, dopóty apteka nie będzie mogła być prowadzona. Jeżeli działalność w aptece nie będzie prowadzona przez 6 miesięcy, to wtedy inspektor farmaceutyczny może cofnąć zezwolenie.
Jest jeszcze jeden warunek, o którym nie ma mowy w przepisach o przekazaniu zezwolenia, a którego spełnienie jest niezbędne do prowadzenia apteki. Chodzi o zarejestrowanie działalności gospodarczej w odpowiednim zakresie. Następca aptekarza nie może podjąć prowadzenia apteki, co jest rodzajem działalności gospodarczej, bez uzyskania wpisu do ewidencji lub rejestru sądowego. Dopełnienie tego wymogu zezwoli zarówno na podjęcie prowadzenia apteki, jak i na złożenie wniosku o przepisanie zezwolenia na osobę następcy.
Ustalenie następcy przejmującego aptekę może się wiązać z wielorakimi trudnościami natury spadkowej, które zajdą zwłaszcza wtedy, gdy następca nie zostanie jednoznacznie wskazany w testamencie. Trudności te będą musiały być przezwyciężone najpóźniej we wskazanym wyżej terminie 6 miesięcy, w przeciwnym wypadku zezwolenie wygaśnie. Dopełnienie w tym terminie innych obowiązków rejestrowych (REGON, NIP, VAT, ZUS) oraz obowiązków podatkowych, związanych z kontynuowaniem działalności zmarłego aptekarza, nie wydaje się konieczne do przejęcia zezwolenia.

Podstwa prawna:
art. 99-101, 103 i 104a Prawa farmaceutycznego.