Czyim pracownikiem jest lekarz zatrudniony jako dyrektor SP ZOZ-u

Zgodnie z art. 44 ust. 4 ustawy o ZOZ, kierownika publicznego zakładu opieki zdrowotnej zatrudnia podmiot, który zakład ten utworzył. Zatrudnienie to może nastąpić na podstawie powołania, umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej. Z listu Czytelnika wynika, że podmiotem, który utworzył zakład, jest gmina i że został on zatrudniony przez zarząd gminy na podstawie powołania. Zarząd gminy działa w imieniu gminy jako jej organ. Wynikałoby z tego, że kierownika SP ZOZ-u zatrudnia gmina i że wobec tego jest on pracownikiem gminy. Nie należy jednak zapominać o tym, że SP ZOZ jako podmiot posiadający osobowość prawną działa niezależnie od gminy, dysponuje własnym majątkiem i zaciąga zobowiązania we własnym imieniu, za które sam ponosi odpowiedzialność.
Stanowisko pracy a funkcja
SP ZOZ, jak każda osoba prawna, działa przez swoje organy. Jednym z nich jest jego kierownik, pełniący funkcję organu zarządzającego i reprezentującego oraz zatrudniającego pracowników zakładu. Przyjęcie w tej sytuacji koncepcji, że kierownik zatrudniony jako organ działający w imieniu SP ZOZ-u jest pracownikiem gminy, nie odzwierciedla jego rzeczywistego stanowiska pracy oraz sprawowanej funkcji. Nie świadczy on przecież swojej pracy na rzecz gminy, lecz na rzecz SP ZOZ-u, a tenże, jako jednostka samofinansująca, pokrywa wynagrodzenie kierownika ze środków własnych. Okoliczności te przemawiają za tym, że pomimo nawiązania z kierownikiem SP ZOZ-u stosunku pracy przez gminę, nie jest on zatrudniony w gminie, lecz w gminnej osobie prawnej, jaką jest SP ZOZ. Można przyjąć, że gmina, jako tzw. organ założycielski zakładu, tak jak wyposaża go w majątek, tak też zapewnia mu kierownika. Z drugiej strony gmina nie traci praw do przekazanego majątku i ma prawo nadzoru nad działalnością zakładu oraz pracą kierownika. Może rozliczać go z jego działalności i wstrzymywać jego decyzje, jeśli uzna je za sprzeczne z prawem. Pozostaje także podporządkowanie kierownika gminie, jakie wynika ze stosunku pracy. Jednak podporządkowanie to doznaje ograniczeń z uwagi na te uprawnienia decyzyjne kierownika, jakie stanowią o samodzielności SP ZOZ-u.
Co zapisano w statucie
Powyższe wątpliwości, jako nie rozstrzygnięte w przepisach ustawowych, powinny znaleźć rozstrzygnięcie w odpowiednich postanowieniach statutu oraz aktu powołania. W każdym razie oscylują one pomiędzy uznaniem kierownika SP ZOZ-u za pracownika gminy zatrudnionego w SP ZOZ-ie a uznaniem go za pracownika SP ZOZ-u zatrudnionego przez gminę. Wykluczają natomiast uznanie kierownika SP ZOZ-u za pracownika zatrudnionego w urzędzie gminy bądź w jednostkach pomocniczych gminy albo w gminnych jednostkach i zakładach budżetowych, co w świetle art. 1 pkt 3 ustawy o pracownikach samorządowych oznacza, że nie jest on pracownikiem samorządowym.
Rozstrzygnięcie powyższych wątpliwości nie będzie miało znaczenia przy ustalaniu prawa do nagrody jubileuszowej. Kierownicy SP ZOZ-ów podlegają bowiem przepisom ustawy o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi, które stanowią, że przysługuje im wyłącznie wynagrodzenie miesięczne, a ponadto może być im przyznana tylko nagroda roczna za osiągnięte wyniki finansowe i stopień realizacji zadań oraz odprawa w razie odwołania. Inne świadczenia im nie przysługują, a zatem nawet zakwalifikowanie kierownika do grona pracowników SP ZOZ-u nie da mu szczególnych uprawnień przewidzianych dla tych pracowników w ustawie o zakładach opieki zdrowotnej, w tym prawa do nagrody jubileuszowej.
Wynagrodzenie miesięczne kierowników SP ZOZ-ów nie może przekroczyć czterokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w czwartym kwartale roku poprzedniego, co w roku bieżącym daje 9482,80 zł. Jego wysokość ustala zarząd gminy. Do zarządu należy również przyznawanie, na wniosek rady społecznej, nagrody rocznej, której wysokość nie może przekroczyć trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego kierownika w roku poprzedzającym przyznanie nagrody.

Podstawa prawna:
o ustawa z 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (Dz. U. nr 26, poz. 306 ze zm.).