Apteka w wirtualnej sieci

Polskie prawo farmaceutyczne nie daje podstaw do wyodrębnienia aptek internetowych (e-aptek) jako aptek szczególnego rodzaju, które funkcjonują wyłącznie w przestrzeni wirtualnej. Pod hasłem "e-apteka" należy rozumieć dodatkowy kanał dystrybucji, rozwijany przez tradycyjną aptekę, a polegający na wysyłkowej sprzedaży leków za pośrednictwem Internetu. Dlatego w odniesieniu do aptek bardziej właściwe wydaje się mówienie o e-sprzedaży niż o e-aptekach. Powyższe wyjaśnienia znalazły potwierdzenie w słynnym wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach, który dopuścił sprzedaż internetową leków jeszcze przed zmianą prawa farmaceutycznego. W uzasadnieniu do wyroku sąd podkreślił, że nazwa "apteka" może być stosowana tylko przez takie portale internetowe, które jednocześnie mają zwykłe, a nie tylko wirtualne oddziały.

Tradycyjna działalność

Skoro e-apteka oznacza tylko kanał dystrybucji uruchamiany przez aptekę, to nie może być mowy o jakiejś odrębnej procedurze rejestracyjnej dla aptek internetowych. W celu uruchomienia apteki internetowej należy najpierw zarejestrować zwykłą aptekę. To wymaga m.in. wskazania adresu apteki i wykazania się tytułem prawnym do pomieszczeń apteki, a także załączenia planu i opisu technicznego tych pomieszczeń oraz opinii inspekcji sanitarnej. Zezwolenie na prowadzenie apteki nie zostanie wydane, jeżeli pomieszczenia nie będą spełniały wymogów określonych w art. 97 prawa farmaceutycznego i w rozporządzeniu ministra zdrowia. Oznacza to, że zarejestrowanie e-apteki bez lokalu nie jest możliwe.
Do prowadzenia apteki internetowej konieczne jest nie tylko zarejestrowanie apteki, ale i równoległe utrzymywanie działalności tradycyjnej. Sprowadzenie całej działalności apteki do dystrybucji internetowej nie jest dopuszczalne. Wskazuje na to definicja apteki, która określa ją jako placówkę ochrony zdrowia, a także obowiązek posiadania przez nią leków w ilości i asortymencie niezbędnym do zaspokojenia potrzeb zdrowotnych miejscowej ludności. Wojewódzki inspektor farmaceutyczny może cofnąć zezwolenie na prowadzenie apteki, jeżeli stwierdzi, że działalność objęta zezwoleniem nie jest w niej prowadzona.

Rola punktu aptecznego

Na zakończenie warto zwrócić uwagę, że przepis dopuszczający wysyłkową sprzedaż leków objął - poza aptekami ogólnodostępnymi - także punkty apteczne. Dzięki temu również punkty apteczne zostały uprawnione do rozwijania dystrybucji internetowej. Uruchomienie tej dystrybucji, tak jak w przypadku e-apteki, wymaga uprzedniego zarejestrowania punktu aptecznego i wypełnienia analogicznych warunków rejestrowych dotyczących pomieszczeń. Jednak punkty apteczne, w odróżnieniu od aptek, nie są określane mianem placówek ochrony zdrowia i nie mają obowiązku posiadania leków w ilości i asortymencie niezbędnym do zaspokojenia potrzeb zdrowotnych miejscowej ludności. W związku z tym wydaje się, że ich swoboda w ograniczaniu działalności tradycyjnej na rzecz internetowych kanałów dystrybucji może być większa.


Podstawa prawna:
1) art. 68 ust. 3, art. 70, 86 ust. 1, art. 5 ust. 1, art. 97, art. 100 ust. 1 pkt 3, ust. 2 pkt 1, 3 i 4, art. 103 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. nr 53, poz. 533 ze zm.),
2) wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z 12 lutego 2007 r., sygn. XII GC 189/06/M.