Zasady kontraktowania usług transportu sanitarnego

Transport sanitarny wykonują kolumny transportu sanitarnego (tworzone przez sejmiki wojewódzkie) oraz inne podmioty, w tym podmioty prywatne, zwane przedsiębiorcami transportu sanitarnego. Zasady działalności i gospodarki finansowej określone w dziale V ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, regulującym transport sanitarny, dotyczą wyłącznie kolumn transportu sanitarnego. Przedsiębiorcy transportu sanitarnego działają na zasadach ogólnych, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, z jednym ważnym zastrzeżeniem: usługi transportu sanitarnego muszą wykonywać środkami transportu sanitarnego spełniającymi odpowiednie wymagania sanitarne i techniczne.
Usługa transportu sanitarnego nie stanowi świadczenia zdrowotnego w myśl ustawy o ZOZ, ponieważ nie należy do działań medycznych wymienionych w art. 3 ustawy. Natomiast zalicza się do świadczeń zdrowotnych w rozumieniu ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, która we własnej definicji świadczenia zdrowotnego wymienia transport sanitarny obok świadczeń zdrowotnych określonych w ustawie o ZOZ.
Konkurs ofert
Przedsiębiorcy transportu sanitarnego nie zostali objęci definicją świadczeniodawcy, sformułowaną w ustawie o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia. Nie oznacza to jednak dla nich braku możliwości zawierania umów o wykonywanie transportu sanitarnego z NFZ. Umowy takie mogą zawierać zarówno z funduszem, jak i z publicznymi ZOZ-ami na podstawie art. 70d ust. 2 ustawy o ZOZ. Zawarcie takiej umowy wymaga przeprowadzenia konkursu ofert przy odpowiednim zastosowaniu przepisów o zamówieniach na świadczenia zdrowotne realizowane ze środków publicznych, określonych w art. 35-35a ustawy o ZOZ. Przepisy o zamówieniach publicznych nie mają w tym przypadku zastosowania.
NFZ musi zawierać umowy o wykonywanie transportu sanitarnego bezpośrednio z kolumnami lub przedsiębiorcami transportu sanitarnego albo obligować do zapewnienia transportu sanitarnego swoich świadczeniodawców, ponieważ w przypadku konieczności podjęcia natychmiastowego leczenia (lub dla zachowania ciągłości leczenia) w zakładzie opieki zdrowotnej fundusz zobowiązany jest zapewnić ubezpieczonym bezpłatne przejazdy środkami transportu sanitarnego do najbliższego ZOZ-u udzielającego świadczeń we właściwym zakresie i z powrotem. Bezpłatny przejazd środkami transportu sanitarnego do najbliższego ZOZ-u udzielającego świadczeń we właściwym zakresie w celu odbycia leczenia i z powrotem przysługuje również ubezpieczonym dotkniętym dysfunkcją narządu ruchu uniemożliwiającą korzystanie ze środków transportu publicznego. Także w innych przypadkach, gdy przejazdy środkami transportu sanitarnego odbywają się odpłatnie lub za częściową odpłatnością, fundusz ma obowiązek je zapewnić na każde zlecenie lekarza ubezpieczenia zdrowotnego.
Specjalistyczny środek transportu
Transport sanitarny powinien być wykonywany specjalistycznymi środkami transportu samochodowego i lotniczego, spełniającymi odpowiednie wymagania sanitarne i techniczne. Transportu wykonywanego zwykłymi pojazdami, nie spełniającymi wymagań sanitarnych, nie można uznać za transport sanitarny. Wobec czego pojawiające się w ramach kontraktów zawartych z NFZ praktyki zlecania przez świadczeniodawców przewozu pacjentów podmiotom nie dysponującym pojazdami sanitarnymi uznać należy za niedopuszczalne. Pacjent ma prawo do przejazdu środkiem transportu sanitarnego i tylko na taki przejazd mogą być przeznaczane środki finansowe funduszu.
Ministrowi zdrowia w stosunku do wszystkich podmiotów tworzących transport sanitarny oraz wojewodzie w stosunku do podmiotów tworzących transport sanitarny na obszarze województwa przysługuje prawo przeprowadzania czynności kontrolnych polegających na stwierdzeniu spełnienia przez specjalistyczne środki transportu sanitarnego odpowiednich wymagań (wymagania te powinny zostać określone w rozporządzeniu ministra zdrowia, które nie zostało dotychczas wydane). W tym zakresie minister zdrowia i wojewoda uprawnieni są do wydawania zaleceń pokontrolnych mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, a także do wydawania w miarę potrzeby decyzji administracyjnych nakazujących usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Podstawa prawna:
1) art. 3, 35-35a, 65 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz dział V ustawy z 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. nr 91, poz. 408 ze zm.),
2) art. 5 pkt 25 i 26 oraz art. 70 ustawy z 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. nr 45, poz. 391 ze zm.).