Zakresy inspekcji przynależne ministrowi i innym organom

Art. 118 ust. 1 uprawnia ministra zdrowia do kontroli podmiotów leczniczych pod kątem zgodności ich działalności z prawem oraz pod względem medycznym. Art. 119 zezwala ministrowi na zlecanie przeprowadzenia tejże kontroli podległym jednostkom, wojewodom i konsultantom krajowym, a w zakresie medycznym także organom samorządów zawodów medycznych, medycznym towarzystwom naukowym, uczelniom medycznym, instytutom badawczym oraz specjalistom z poszczególnych dziedzin medycyny. Z przepisów tych wynika, że chodzi wyłącznie o kontrole prowadzone z ramienia ministerstwa. Pierwszą konkluzją może być zatem stwierdzenie, że projektowane zmiany nie dotyczą kontroli prowadzonych przez inne organy. 

Przypomnę, że poza ministrem zdrowia do organów kontrolujących placówki medyczne, należą:

• wojewoda i okręgowa rada lekarska jako organy rejestrowe,
• Narodowy Fundusz Zdrowia w odniesieniu do świadczeń zakontraktowanych,
• Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w zakresie zabezpieczenia dokumentacji medycznej,
• Państwowa Inspekcja Sanitarna odnośnie do warunków sanitarno-higienicznych,
• Prezes Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych odnośnie do używania i serwisowania sprzętu medycznego.

Kontrole prowadzone przez ww. organy będą nadal podlegały ograniczeniom nałożonym przez ustawę o swobodzie działalności gospodarczej. Ograniczenia te polegają m.in. na wymogu zawiadomienia o zamiarze kontroli z wyprzedzeniem co najmniej 7 dni, prowadzeniu kontroli w miejscu wykonywania działalności i w czasie jej wykonywania, zakazu równoległego prowadzenia kilku kontroli oraz ograniczenia czasu trwania wszystkich kontroli jednego organu w roku kalendarzowym. Oprócz tego ustawa przyznaje kontrolowanemu uprawnienie do wniesienia sprzeciwu na czynności kontrolne prowadzone z naruszeniem prawa. Częściowe wyłączenia spod tych ograniczeń dotyczą jedynie organów rejestrowych i Narodowego Funduszu Zdrowia. Do kontroli funduszu nie stosuje się zakazu prowadzenia równoległej kontroli oraz ograniczenia czasu trwania wszystkich kontroli w roku. Do organów rejestrowych nie stosuje się ponadto obowiązku uprzedzenia o zamiarze kontroli oraz ograniczeń dotyczących miejsca i czasu prowadzenia kontroli.

Wyłączone praktyki zawodowe

Kontrola, o której mowa w art. 118 ust. 1, dotyczy wyłącznie podmiotów leczniczych. Pojęcie to obejmuje właścicieli dawnych NZOZ-ów, SP ZOZ-y, jednostki budżetowe, instytuty badawcze, fundacje i stowarzyszenia, jednostki kościelne i wojskowe. Słowem: wszelkie placówki medyczne poza praktykami zawodowymi. Te ostatnie należą do odrębnej kategorii podmiotów, obejmowanych pojęciem szerszym, jakim jest „podmiot wykonujący działalność leczniczą”. Jeżeli przepisy mówią o podmiotach leczniczych, oznacza to, że nie dotyczą praktyk zawodowych. Jeżeli odnoszą się także do praktyk, to mówią o podmiotach wykonujących działalność leczniczą. Drugą konkluzją może być zatem stwierdzenie, że projektowane zmiany nie obejmują gabinetów prywatnych, ponieważ te nie podlegają kontroli ministra zdrowia prowadzonej na podstawie ustawy o działalności leczniczej. 

Na koniec wypada zaznaczyć, że uprawnienia kontrolne ministra zdrowia wykraczają poza omawiany zakres. Minister może przeprowadzić kontrolę w ramach nadzoru nad działalnością świadczeniodawców, czyli zarówno podmiotów leczniczych, jak i praktyk zawodowych udzielających świadczeń zakontraktowanych przez fundusz. Niezależnie od tego minister ma prawo kontrolować prowadzenie baz danych w zakresie ochrony zdrowia oraz przekazywanie danych do systemu. Chodzi m.in. o dane zawarte w dokumentacji medycznej. W obu przypadkach uprawnienia kontrolne ministra zdrowia lub podmiotów działających na jego zlecenie będą nadal podlegały ograniczeniom ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

 

PODSTAWA PRAWNA

1. art. 1 pkt 37 projektu z 11 maja 2016 r. ustawy o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw (http://legislacja.rcl.gov.pl/docs//2/12283803/12344699/12344700/dokument220574.pdf);

2. art. 118 ust. 1 i art. 119 ustawy o działalności leczniczej;

3. art. 77-84d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej;

4. art. 163 i 173 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych;

5. art. 38 i 39 ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia.