Według interpretacji fiskusa, lekarz nie jest osobą fizyczną

Ministerstwo Finansów w piśmie z 26 lutego 2003 r., stanowiącym odpowiedź na pytanie ?Dobrej Firmy" (dodatek do Rzeczpospolitej z 6 marca 2003) stwierdza, że ?okoliczność zawarcia przez pielęgniarkę lub położną umowy o świadczenie usług pielęgniarskich (pielęgnacyjnych) m.in. z lekarzem rodzinnym (...) powoduje, że działalność gospodarcza wykonywana jest nie na rzecz osób fizycznych, lecz na rzecz tego podmiotu".
Lekarz, czyli kto?
Przypomnę, że definicja wolnego zawodu zamieszczona w art. 4 ust. 1 pkt 11 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym stanowi, iż użyte w ustawie określenie wolnego zawodu oznacza ?pozarolniczą działalność gospodarczą wykonywaną osobiście wyłącznie na rzecz osób fizycznych" przez m. in. położne i pielęgniarki. Szerokiego omówienia tej definicji dokonałem w artykule ?Wątpliwości w sprawie stosowania karty podatkowej i wykonywania wolnego zawodu" (Puls Medycyny nr 5/2003). Omawiałem tam zagadnienia związane z kontraktowaniem i subkontraktowaniem usług lekarzy przez kasy chorych i szpitale. Jednakże istota sporu w omawianym przypadku pielęgniarek dotyczy innego aspektu problemu. Można go sformułować następująco: czy wykonywanie działalności gospodarczej na rzecz lekarza jest działalnością wykonywaną na rzecz osoby fizycznej czy też jakiegoś innego podmiotu?
Tego, że lekarz jest osobą fizyczną, podważać nie sposób. Z kodeksu cywilnego wynika, że osobą fizyczną jest każdy człowiek od urodzenia do śmierci. Nie zmienia tego fakt wykonywania określonego zawodu. Nie zmienia tego także zarejestrowanie przez lekarza praktyki lekarskiej, które oznacza tylko uzyskanie uprawnień do wykonywania zawodu lekarza we własnym zakresie, poza zakładem opieki zdrowotnej. Nie oznacza natomiast powołania do życia odrębnego od lekarza podmiotu ani też przekształcenia jego statusu prawnego. Nadal pozostaje osobą fizyczną. Tak jak przedsiębiorca będący osobą fizyczną prowadzi we własnym imieniu przedsiębiorstwo, tak on prowadzi gabinet lekarski.
Lepiej zajrzeć do ustawy o podatku dochodowym
Na gruncie prawa podatkowego potwierdza to poddanie lekarzy opodatkowaniu na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Gdyby lekarze prowadzący prywatne praktyki nie byli według prawa podatkowego osobami fizycznymi albo gdyby ich praktyki lub gabinety stanowiły odrębne od nich podmioty, zostaliby poddani opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych, które dotyczą także jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej.
Stanowisko Ministerstwa Finansów nie znajduje zatem podstaw prawnych. Lekarz jest osobą fizyczną i zawarcie z nim umowy o świadczenie usług pielęgniarskich (pielęgnacyjnych) nie wyklucza prawa do ryczałtu lub karty podatkowej. Gdyby ustawodawca chciał ograniczyć zakres wykonywania wolnego zawodu na potrzeby ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne w sposób przyjęty przez Ministerstwo Finansów, użyłby sformułowania: ?pozarolnicza działalność gospodarcza wykonywana osobiście wyłącznie na rzecz ludności", tak jak w przepisie art. 13 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Skoro takiego sformułowania nie użył, to dopuścił świadczenie tego rodzaju usług także na rzecz lekarzy i innych przedsiębiorców będących osobami fizycznymi.