Terapia prądem stymuluje mózg

Gdy w przypadkach głębokich depresji nie wystarcza farmakoterapia, alternatywą może być leczenie elektrowstrząsami (electroconvulsive therapy - ECT). Od jakiegoś czasu znane jest pozytywne oddziaływanie tego typu terapii m.in. na substancje przekaźnikowe oraz hormony, a niedawno odkryto i potwierdzono jej kolejne zalety. Johan Hellsten, doktorant w Katedrze Psychiatrii Molekularnej Uniwersytetu w Lund (Szwecja) znalazł jeszcze jedno możliwe wyjaśnienie skuteczności metody ECT. Odkrył on mianowicie, że elektrowstrząsy pobudzają tworzenie się komórek naczyń krwionośnych (komórek śródbłonka) w hipokampie. Rezultaty jego badań opublikowane zostały w czasopiśmie Biological Psychiatry (online, 24 lutego 2006 r.)
"Elektrowstrząsy nie zwiększają prawdopodobnie rozgałęzień naczyń krwionośnych, ale sprawiają, że naczynia stają się dłuższe. W ten sposób układ naczyń krwionośnych na danym obszarze staje się gęściejszy, a w związku z tym można założyć, że i ukrwienie tego obszaru będzie lepsze" - mówi Johan Hellsten.
Uważa on, że lepsze ukrwienie może zapobiegać kurczeniu się hipokampa, które obserwowane jest u pacjentów z nawracającymi ciężkimi stanami depresyjnymi. Poza tym komórki śródbłonka pełnią jeszcze inne ważne funkcje. Uwalniają na przykład czynniki wzrostu i sterują wydzielaniem hormonów w sąsiednich komórkach.
Nie są to pierwsze badania Johana Hellstena nad leczeniem elektrowstrząsami. Pod kierownictwem psychiatry Andersa Tingströma, również prowadzącego prace naukowe w Katedrze Psychiatrii Molekularnej, przez kilka lat zajmował się badaniami, podczas których działaniu elektrowstrząsów poddawane były szczury. Wyniki tych badań J. Hellsten ogłosił w roku 2002. Okazało się, że u szczurów narażonych na działanie hormonu stresu i w ten sposób doprowadzonych do stanu podobnego do depresji zmniejszało się tworzenie nowych komórek nerwowych w hipokampie. Za pomocą terapii elektrowstrząsami można było odwrócić ten proces. U szczurów poddawanych ECT nie obserwowano negatywnych skutków działania hormonu stresu. Jednocześnie uruchamiał się proces tworzenia nowych komórek nerwowych. Wyniki tamtych doświadczeń stały się podstawą obecnych badań J. Hellstena nad komórkami naczyń krwionośnych.
Wierzy on, że jego najnowsze odkrycie znajdzie w przyszłości wiele ważnych praktycznych zastosowań. "Może na przykład przyczynić się do rozwinięcia nowych, skuteczniejszych metod leczenia. Kolejnym przedmiotem moich badań będą leki antydepresyjne i ich ewentualna zdolność do stymulowania tworzenia się nowych naczyń w mózgu" - mówi Johan Hellsten.