Telefony zaufania dla dzieci i młodzieży: coraz więcej interwencji zapobiegających samobójstwom

17 maja obchodzony był Międzynarodowy Dzień Telefonów Zaufania dla Dzieci i Młodzieży.

Telefon zaufania jak ostatnia deska ratunku

Telefon RPD działa pod numerem 800 12 12 12.

– Ten telefon stał się pomocny dzieciom i młodzieży, szczególnie od czasu pandemii. Wtedy dzwoniły z problemami związanymi z izolacją, a teraz mamy czas wojny, która jest bardzo blisko nas. Dzieci też dotykają te problemy, które dotykają nas - dorosłych, nawet w większym stopniu - powiedział RPD Mikołaj Pawlak. Zaznaczył, że od 2021 roku numer jest czynny całodobowo.

Zdaniem rzecznika najczęstszymi problemami, z jakimi dzwonią dzieci są depresje i spadki nastroju, które najczęściej mają swoje źródło w trudnej sytuacji rodzinnej.

– Borykają się również z np. zerwaną miłością czy relacjami rówieśniczymi. Pamiętajmy, że byli odseparowani od siebie przez długi czas, a teraz te relacje muszą się odnowić. To jest bardzo duże wyzwanie dla nas wszystkich - pedagogów, nauczycieli, wychowawców, ale też rodziców - zauważył.

– Na początku tego roku alarmowałem, że przez półtora miesiąca mieliśmy ponad 100 przypadków prób samobójczych. W tych przypadkach, które do nas dotarły udało się temu zapobiec. Oznacza to, że ta ostatnia deska ratunku zadziałała - zaznaczył Rzecznik Praw Dziecka.

Rozwiązaniem tego problemu, jak zaznaczył Pawlak, są programy rządowe w zakresie wsparcia dzieci w szkołach.

– Są w to wkładane setki milionów zł, ale kadra psychologiczna i pedagogiczna nie jest do załatwienia od ręki. Jednak niezależnie od tego, ilu byśmy mieli psychologów czy psychiatrów, to i tak nie chodzi tylko o ich liczbę. Ta podstawowa pomoc psychologiczna musi być w naszych domach, w naszej rodzinie - powiedział.

W ubiegłym roku z telefonem zaufania Rzecznika Praw Dziecka połączono się ponad 60 tys. razy. Telefon zaufania prowadzi też Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę - tylko w marcu tego roku telefoniczni konsultanci wykonali 100 interwencji ratujących życie i zdrowie dzieci.

Widzisz krzywdę dziecka? Dzwoń

RPD podkreślił też, że pod numer interwencyjny mogą też dzwonić osoby dorosłe, aby zgłosić problemy dzieci lub rażące zaniedbania względem nich.

– Każda sprawa jest dla nas istotna. Te rozmowy nie są zdawkowe, ponieważ trzeba dojść do problemu, czasem go wydobyć, a czasem potrzebna jest kilkukrotna rozmowa - mówił.

Zaapelował również do dorosłych: "Jeżeli widzisz krzywdę dziecka, widzisz, że dzieje się coś złego, coś frapuje cię na ulicy, w domu, w rodzinie to zadzwoń".

– Czasem wystarczy rada, a czasem potrzebna będzie reakcja Rzecznika Praw Dziecka, razem z całym zestawem kompetencji, które posiadam - powiedział Mikołaj Pawlak.

Dodał, że w ubiegłym roku odebrano ponad 60 tys. połączeń, w tym 10 tys. chatów internetowych.

– To jest narzędzie na miarę naszych czasów, ze względu na postępujące wkraczanie młodzieży w świat cyfrowy. Ten chat pokazuje, jak bardzo dzieci nie mają wokół siebie kogoś zaufanego, a często nie mają nawet zaufania do kontaktu werbalnego z kimkolwiek - zauważył. Dodał, że jest to smutny wniosek dla dorosłych, mówiący o tym, że nie jesteśmy oparciem dla dzieci, które tak bardzo tego potrzebują.

Dziecko musi poczuć się ważne i wysłuchane

Rzecznik przypomniał ponadto, że w Polsce działają również inne telefony zaufania dla dzieci i młodzieży. Jednym z nich jest numer 116 111, prowadzony przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę.

Jak powiedziała PAP rzeczniczka prasowa fundacji Monika Kamińska, z tego telefonu mogą skorzystać dzieci z każdego zakątka Polski.

– Dużo mówi się o kolejkach do różnego rodzaju poradni, do psychologów, psychiatrów, natomiast ten telefon jest zdalną formą pomocy, która jest dostępna tu i teraz, i może z niej skorzystać każde dziecko - powiedziała Kamińska.

Rzeczniczka zaznaczyła, że najbardziej niepokojącym problemem są próby samobójcze dzieci.

– Podejmujemy coraz więcej interwencji ratujących życie i zdrowie dzieci. Tylko w marcu tego roku podjęliśmy ich 100 - zauważyła.

– Te interwencje podejmujemy wtedy, kiedy dziecko dzwoni do nas i mówi, że chce podjąć próbę samobójczą, albo jest w trakcie próby samobójczej. Nasi konsultanci zostają wtedy na linii, towarzyszą dziecku, a w tym czasie opiekun dyżuru powiadamia odpowiednie służby, aby uratować dziecko - wyjaśniła.

W jej ocenie jest to sygnał, że należy zaopiekować się zdrowiem psychicznym dzieci i młodzieży.

– Jeszcze niedawno dzieci najczęściej mówiły o kłopotach z rówieśnikami, o kłótniach z rodzicami, natomiast od kilku lat tematem numer jeden są problemy związane ze zdrowiem psychicznym. Dzieci podczas tych rozmów mówią między innymi o tym, że nie radzą sobie ze stresem, że nie widzą sensu życia, że okaleczają się, że czują permanentny lęk - dodała.

Rzeczniczka fundacji podkreśliła, że podczas rozmów z telefonem zaufania obowiązuje zasada "ABCD". Oznacza to, iż jest to telefon anonimowy, bezpłatny, a konsultanci są cierpliwi i dyskretni.

– Najważniejsze jest to, aby być wyrozumiałym i żeby dziecko, które dzwoni, czuło się ważne. Często dzieci mówią nam, że rodzice w ogóle z nimi nie rozmawiają, że nikt nie zwraca na nie uwagi. Mówią też, że te 30 min. to najdłużej, ile osoba dorosła poświęciła im na rozmowę - dodała.

– Mówią o tym, że ich problemy są bagatelizowane. My młodym zawsze powtarzamy, że do nas można zadzwonić z każdym problemem, z każdą sprawą, bo nie ma spraw błahych, nieważnych. Wszystko to, co zajmuje młodego człowieka, co jest dla niego ważne, jest też ważne dla nas - zaapelowała.

Numer 116 111 został uruchomiony w 2008 r. zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej. Ten numer został zarezerwowany we wszystkich krajach UE, aby działały pod nim telefony zaufania dla dzieci.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Na jakie braki w pomocy psychologicznej wskazują sami uczniowie? RAPORT Rady Dzieci i Młodzieży