Stomia to celowe chirurgicznie wytworzone połączenie światła jelita z powierzchnią skóry brzucha. W zależności od miejsca wyłonienia wyróżniamy: kolostomię — połączenie światła jelita grubego ze skórą, ileostomię — połączenie światła jelita cienkiego ze skórą i urostomię — połączenie światła dróg moczowych bezpośrednio ze skórą lub poprzez jelito cienkie.

W okresie noworodkowym przyczyną wyłonienia stomii są przede wszystkim wady wrodzone, takie jak zarośnięcie odbytu, niedrożność jelita cienkiego lub grubego czy kloaka — połączenie dolnych dróg moczowych i końcowego odcinka przewodu pokarmowego.

„Wskazaniem do wykonania stomii w okresie noworodkowym mogą być zaburzenia unerwienia przewodu pokarmowego: wrodzony brak zwojów nerwowych (choroba Hirschsprunga), a u dzieci przedwcześnie urodzonych — niedorozwój tych zwojów. Zmiany zapalne jelit pod postacią martwiejącego zapalenia jelit z perforacją to kolejne wskazanie” — wyjaśnia prof. dr hab. n. med. Elżbieta Gawrych z Katedry i Kliniki Chirurgii Dziecięcej i Onkologicznej PUM w Szczecinie.w

U niemowląt i dzieci starszych wskazania do wyłonienia stomii są nieco inne. Zazwyczaj jest to nabyta niedrożność przewodu pokarmowego, choroba Leśniowskiego-Crohna, nowotwory czy ciężkie urazy miednicy z uszkodzeniem odbytu. U dzieci starszych i nastolatków stomia zwykle towarzyszy leczeniu nieswoistych zapaleń jelit oraz perforacji jelita z rozlanym zapaleniem otrzewnej.

„U najmłodszych pacjentów przetoki jelitowe zwykle wyłaniane są czasowo, czyli do momentu, kiedy będzie można odtworzyć ciągłość przewodu pokarmowego. W pewnym sensie jest to etap leczenia, rzadko stomia stała. W większości przypadków istnieje możliwość odtworzenia całości przewodu pokarmowego i normalnego funkcjonowania” — komentuje dr Stanisław Paradowski, kierownik Oddziału Chirurgii SP ZOZ w Szczecinie.

Stomie czasowe u dzieci zamyka się w różnym okresie życia. Zależy to od choroby podstawowej, będącej przyczyną wyłonienia stomii. U noworodka zwykle stomia jest zastosowana od 1 miesiąca do 3 miesięcy. Rzadko zdarza się, że przetoki jelitowe u dzieci wykonywane są na całe życie, najczęściej następuje to w przebiegu choroby nowotworowej jelita grubego.

Zalecenia dotyczące diety, pielęgnacji skóry wokół stomii i dalszego rozwoju dziecka są w większości przypadków zależne od schorzenia będącego przyczyną wyłonienia stomii, a także od rodzaju wykonanej przetoki.