Ochrona zdrowia w programach regionalnych: przykłady Małopolski i Wielkopolski

Swoje pomysły samorządowcy przekazali do Brukseli wiosną ubiegłego roku. Następnie odbyło się kilka rund negocjacji, podczas których programy dopracowywano. Do dziś już 7 spośród programów zyskało aprobatę Komisji Europejskiej. Są to regiony: dolnośląski, kujawsko-pomorski, lubuski, łódzki, opolski, śląski i wielkopolski.

Jak wyjaśnia minister infrastruktury i rozwoju Maria Wasiak: „Kwoty przyznane poszczególnym województwom na realizację regionalnych programów operacyjnych są zróżnicowane, ale jednocześnie uwzględniają potrzeby rozwojowe województw oraz ich potencjał. Wysokość przyznanych środków została ustalona w wyniku partnerskiego dialogu ministerstwa i urzędów marszałkowskich”.

Zdrowie w regionach

Każdy z samorządów wojewódzkich identyfikuje problemy w swoim regionie i szuka sposobów na ich rozwiązanie. Do zidentyfikowanych przez włodarzy problemów należą również kwestie dostępności do ochrony zdrowia. Analiza ich programów dowodzi, że dla potencjalnych beneficjentów w obszarze ochrony zdrowia właściwie w każdym województwie rysują się różnorodne możliwości pozyskania funduszy. Z tego powodu warto przyjrzeć się im bliżej — dzisiaj rozpoczynamy ten przegląd od dwóch województw: małopolskiego i wielkopolskiego.

Wielkopolska: inwestycja w zdrowie dzieci

W wielkopolskim programie regionalnym zwrócono uwagę na takie zjawiska, jak zróżnicowana dostępność do infrastruktury zdrowotnej i społecznej oraz niewystarczająca infrastruktura ochrony zdrowia (wymienia się tutaj przede wszystkim onkologię, kardiologię, pediatrię i choroby psychiczne) oraz opieki i integracji społecznej. Zapisy programu podkreślają wydłużanie się przeciętnego trwania życia Wielkopolan, ale równocześnie gorszą — w porównaniu do innych regionów — kondycję zdrowotną. W programie przytoczono dane, mówiące o tym, że w 2020 roku o blisko 25 proc. wzrośnie udział osób w wieku poprodukcyjnym, a więc powyżej 60-65 lat. W regionie wielkopolskim mieszka również znaczna liczba osób z niepełnosprawnością.

W związku z tymi społecznymi wyzwaniami, regionalny program Wielkopolski zakłada finansowanie profilaktyki pierwotnej i wtórnej chorób układu krążenia, układu ruchu, onkologicznych, a także programów zdrowotnych w zakresie rehabilitacji ułatwiających pacjentom powrót na rynek pracy. Beneficjentami tych programów mogą być publiczne i niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej, przedsiębiorstwa i instytucje, organizacje pozarządowe i samorządowe.
Ponadto planuje się finansowanie wczesnego wykrywania chorób, leczenia oraz rehabilitacji medycznej dzieci, w tym np. szczepienia przeciwko HPV. Regionalny program zawiera także środki przeznaczone na informatyzację placówek ochrony zdrowia oraz wsparcie projektów z zakresu e-zdrowia, których beneficjentami mogą być jednostki samorządowe oraz posiadane przez nie zakłady opieki zdrowotnej i szpitale.

Województwo wielkopolskie przewiduje także realizację dużego projektu — Regionalnego Centrum Zdrowia Dziecka. Wiodącym ośrodkiem opieki pediatrycznej w województwie jest obecnie Specjalistyczny Zespół Opieki Zdrowotnej nad Matką i Dzieckiem w Poznaniu, do którego należy zapewnienie kompleksowej opieki pediatrycznej, zarówno w zakresie podstawowym, jak i specjalistycznym, a także opieki położniczo-ginekologicznej. Istniejąca infrastruktura Zespołu jest przestarzała i wymaga remontów, jednak są one bardzo kosztowne, a ponadto w dużym zakresie nie są one możliwe do realizacji. Ponadto brak jest w jednostce, a także w całym regionie, szpitalnego oddziału ratunkowego dla dzieci.
Samorządowcy uznali, że jedyną szansą na kompleksową poprawę sytuacji jest budowa nowego Szpitala Matki i Dziecka w Poznaniu. Powinna ona zagwarantować prowadzenie nowoczesnej, na wysokim poziomie działalności leczniczo-rehabilitacyjnej przy pomocy wysokiej jakości aparatury i sprzętu, w warunkach przyjaznych tak szczególnej grupie pacjentów, jaką stanowią dzieci i młodzież — argumentują autorzy wielkopolskiego RPO. Dobre warunki, jakie można stworzyć przez budowę nowego szpitala i wyposażenie go w wysokiej klasy sprzęt i aparaturę, pozwolą także optymalnie wykorzystać potencjał i kompetencje kadry medycznej zatrudnionej w szpitalu oraz zapewnić odpowiedni poziom realizacji specjalistycznych procedur medycznych.

Koncepcja nowego szpitala zakłada, że będzie on prowadził działalność przejętą z istniejących obecnie dwóch jednostek, wspomnianego już SZOZ nad Matką i Dzieckiem w Poznaniu oraz Ośrodka Rehabilitacyjnego dla Dzieci w Kiekrzu, przy uwzględnieniu zmian zachodzących w procesach diagnostyczno-terapeutycznych. Poznański zakład hospitalizuje ponad 33 000 pacjentów rocznie, w tym 17 000 dzieci oraz 16 000 pacjentek położniczo-ginekologicznych. Natomiast ośrodek w Kiekrzu, w którym wykonuje się 270 000 procedur fizjo— i fizykoterapii, hospitalizuje ponad 1000 pacjentów rocznie.

Dla samorządu województwa wielkopolskiego wspomniana inwestycja ma charakter strategiczny, ponieważ musi on zabezpieczyć dostępność świadczeń w zakresie lecznictwa szpitalnego dla ponad 320 tys. dzieci w regionie. Projekt realizuje cel Priorytetu Inwestycyjnego 9a Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020: poprawa stanu infrastruktury zdrowotnej regionu, zwiększając dostęp do dobrej jakości usług medycznych.

Małopolska: poprawa stanu zdrowia mieszkańców

Kwestie ochrony i profilaktyki zdrowotnej zostały ujęte w regionalnym programie operacyjnym województwa małopolskiego, który czeka na akceptację Komisji Europejskiej. Według autorów programu szczególnie istotne w tym zakresie będzie nie tylko wsparcie osób, wśród których ryzyko przerwania aktywności zawodowej ze względów zdrowotnych jest wysokie, ale także podejmowanie działań na rzecz poprawy stanu zdrowia mieszkańców. Podnoszenie stanu zdrowia ma się odbywać poprzez realizację programów edukacji, profilaktyki i rehabilitacji leczniczej, służących przeciwdziałaniu i wczesnemu wykrywaniu chorób będących najczęstszą przyczyną dezaktywacji zawodowej z przyczyn zdrowotnych. Można do nich zaliczyć przede wszystkim choroby onkologiczne, choroby układu krążenia, choroby układu kostno-stawowo-mięśniowego, zaburzenia zdrowia psychicznego i choroby układu oddechowego.

Ze względu na wysoki odsetek osób niepełnosprawnych wśród mieszkańców województwa małopolskiego, a także znaczące zagrożenie ubóstwem i wykluczeniem społecznym osób niepełnosprawnych i ich rodzin, niezbędne jest — zdaniem małopolskich samorządowców — podjęcie działań na rzecz wsparcia tej grupy. W szczególności uznali oni za konieczne zwiększanie dostępu do wczesnej interwencji i rehabilitacji oraz usług opiekuńczych. Skuteczniejszą, codzienną opieką (można przypuszczać, że również zdrowotną) zostaną otoczeni Małopolanie w starszym wieku.

Zgodnie z założeniami programu, znaczące środki są przeznaczone na zwiększenie jakości i dostępności usług społecznych i zdrowotnych w regionie. Mówi się tutaj m.in. o finansowaniu rozwoju zintegrowanego systemu diagnostyki, leczenia, rehabilitacji i terapii skierowanego do małych dzieci z zaburzeniami rozwojowymi i ich rodzin. Planowane jest także wspieranie tworzenia i rozwoju placówek oferujących dzienne wsparcie dla osób starszych, niepełnosprawnych, ale także dzieci i młodzieży. W ramach małopolskiego RPO będzie możliwe także inwestowanie w rozwój infrastruktury i zakup specjalistycznych urządzeń medycznych w podmiotach leczniczych działających w publicznym systemie ochrony zdrowia. W programie zidentyfikowany został duży projekt (o planowanej wysokości dofinansowania 60 mln euro), tj. wyposażenie nowej siedziby Szpitala Uniwersyteckiego Kraków-Prokocim w sprzęt medyczny, inwestycji stanowiącej uzupełnienie wieloletniego programu rządowego, w ramach którego finansowana jest budowa tej placówki.

Wśród potencjalnych beneficjentów z Małopolski znajdują się także podmioty planujące rozwój systemów teleinformatycznych, zapewniających dostępność i poprawę jakości usług publicznych świadczonych online w obszarze ochrony zdrowia i telemedycyny, takich jak m.in. szkoły wyższe, organizacje pozarządowe, zakłady opieki zdrowotnej, a przedsiębiorcy tylko w ramach projektów realizowanych w partnerstwie.

Więcej informacji o poszczególnych programach regionalnych udzielają punkty kontaktowe, można je także znaleźć w Internecie na stronie: http://www.fundusze europejskie.gov.pl/strony/o-funduszach/punkty/#/