Równouprawnienie płci w stosunkach pracy

Dyskryminowanie pośrednie istnieje wtedy, gdy występują dysproporcje w zakresie warunków zatrudnienia na niekorzyść wszystkich lub znacznej liczby pracowników jednej płci, jeżeli nie mogą one być obiektywnie uzasadnione innymi względami niż płeć. Zasada równego traktowania obu płci dotyczy nawiązywania i rozwiązywania stosunków pracy, ustalania warunków zatrudnienia, awansu oraz równego dostępu do szkoleń.
Za naruszenie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn uważa się różnicowanie przez pracodawcę sytuacji pracowników ze względu na płeć, którego skutkiem jest:
1) odmowa nawiązania lub kontynuowania stosunku pracy,
2) niekorzystne ukształtowanie wynagrodzenia za pracę lub innych warunków zatrudnienia,
3) pominięcie przy awansowaniu lub przyznawaniu innych świadczeń związanych z pracą,
4) pominięcie przy typowaniu do udziału w szkoleniach podnoszących kwalifikacje zawodowe.
Odparcie zarzutu nierównego traktowania wymaga od pracodawcy udowodnienia, że przy doborze pracowników kierował się względami innymi niż płeć. Nie narusza zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn odmowa pracodawcy nawiązania stosunku pracy uzasadniona potrzebą świadczenia określonej pracy - ze względu na jej rodzaj lub warunki wykonywania - wyłącznie przez pracowników jednej płci. Naruszenia tej zasady nie stanowią także: stosowanie środków, które różnicują sytuację prawną ze względu na ochronę macierzyństwa ani działania podejmowane przez określony czas, zmierzające do wyrównywania szans pracowników obu płci poprzez zmniejszanie rozmiaru faktycznych nierówności.
Pracownicy, bez względu na płeć, mają prawo do jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości. Zasada ta obejmuje wszystkie składniki wynagrodzenia, bez względu na ich nazwę i charakter, a także inne świadczenia związane z pracą, przyznawane w formie pieniężnej i niepieniężnej. Pracami o jednakowej wartości są prace, których wykonywanie wymaga od pracowników porównywalnych kwalifikacji zawodowych, potwierdzonych odpowiednimi dokumentami lub praktyką i doświadczeniem zawodowym, a także porównywalnej odpowiedzialności i wysiłku.
Osoba, wobec której pracodawca naruszył zasadę równego traktowania kobiet i mężczyzn, ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę i nie wyższej niż sześciokrotność tego wynagrodzenia.
Przepisy te obowiązują od 1 stycznia 2002 roku. Każdy pracodawca ma obowiązek udostępnić pracownikom tekst tych przepisów w formie pisemnej informacji rozpowszechnionej na terenie zakładu pracy lub zapewnić pracownikom dostęp do tych przepisów w inny przyjęty sposób.

Podstawa prawna:
o art. 18 (3a)-18 (3e) i 94 (1) Kodeksu pracy.