Umowy tego rodzaju zawierane są najczęściej na 20-30 lat. Samo ich zawarcie następuje w trybie konkursowym na podstawie przepisów ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.

Głównym założeniem podmiotów tworzących, które decydują się na umowę dzierżawy, jest utrzymanie publicznego charakteru placówki przy przerzuceniu obciążeń związanych z jego prowadzeniem na partnera prywatnego. Dzierżawa jest również najbezpieczniejszą formą współpracy szpitala publicznego z prywatnym kapitałem. Właściciel — jednostka samorządu terytorialnego — nie sprzedaje majątku i nie przeprowadza żadnej prywatyzacji, nieruchomości szpitala pozostają w strukturze majątkowej podmiotu tworzącego. Jest to element zabezpieczający zarówno interes ekonomiczny, jak i społeczny. 

Ideą dzierżawy jest też zapewnienie ciągłości nieodpłatnych świadczeń zdrowotnych przez dzierżawcę bez ograniczania ich dostępności, warunków i jakości ich udzielania. W przypadku umowy dzierżawy właściciel — zazwyczaj samorząd — może dowolnie określić tryb oraz zakresy kontroli realizacji obowiązków umownych przez operatora. Przenosi na partnera prywatnego ciężar finansowania niezbędnych inwestycji szpitalnych. Dodatkowo wydzierżawiający otrzymuje określony w umowie czynsz dzierżawny, który zasila jego budżet i może zostać przeznaczony na inne zadania statutowe, na przykład spłatę zobowiązań SPZOZ. Ważnym elementem dzierżawy operatorskiej jest również zagwarantowanie zatrudnienia pracownikom SPZOZ, którzy przejmowani są przez nowego gospodarza w trybie art. 231 KP, czyli z zachowaniem dotychczasowych warunków pracy i płacy.

Biorąc pod uwagę kurczące się możliwości finansowe samorządów i coraz większe zadłużenie placówek już przekształconych w spółki prawa handlowego, wydaje się, że współpraca szpitali publicznych z partnerami prywatnymi w formule dzierżawy operatorskiej będzie coraz częściej stosowana. Może przynosić korzyści całemu systemowi, samorządom, szpitalom i przede wszystkim  pacjentom.

Paweł Ossowski, Business Development Manager w G.C.Z.M. ZARYS Sp. z o.o., ekspert rynku wyrobów medycznych