Kryterium jakości

Zgodnie z obowiązującą Ustawą o Zamówieniach Publicznych (UZP) podmioty publiczne (takie jak szpitale) zobligowane są do zakupu towarów poprzez postępowania przetargowe umożliwiające jak największej liczbie wykonawców złożenie oferty, a tym samym pozwalające uzyskać korzystną cenę. Na tej podstawie sporządzana jest Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia zawierająca między innymi ogólny opis oczekiwanego produktu.

Ustawa o Zamówieniach Publicznych daje doskonałe narzędzie, jakim jest możliwość wprowadzenia dodatkowego parametru przetargowego w postaci oceny jakości. Dzięki temu szpital ma możliwość sprawdzenia i oceny jakości oferowanego asortymentu na etapie postępowania przetargowego bez ograniczania konkurencyjności, kierując się jedynie walorami użytkowymi. Uzyskuje w ten sposób wysoką jakość sprzętu w atrakcyjnej cenie.

Koszty zakupów jednorazowego sprzętu medycznego stanowią jedynie 2-4% wartości kontraktu szpitala. W sytuacji, gdy kontrakt NFZ przekracza 50-60 mln, mówimy o kwotach milionowych i oszczędnościach na poziomie 20-30%, które mogą przynieść wymierne efekty finansowe dla placówki medycznej. Szpitale podlegające UZP powinny umiejętnie używać narzędzi danych przez ustawodawcę. Bardzo istotne jest kontrolowanie zapisów przetargowych ograniczających konkurencję, a zarazem zwiększających koszty sprzętu. Ponadto często zapomina się o narzędziu, jakim jest aukcja elektroniczna, która jest bardzo efektywnym narzędziem optymalizacji kosztów.

Można zaoszczędzić

W przypadku dostaw sprzętu medycznego ważna jest umiejętna współpraca z producentami i dystrybutorami sprzętu medycznego, głównie w zakresie szkoleń personelu i informowania o trendach rynkowych, dostępnych produktach oraz rozwiązaniach, które mogą zracjonalizować koszty. Liczy się także traktowanie dostawców na poziomie partnerskim, niezamykanie się na innowacyjne rozwiązania, które są droższe, ale w dłuższej perspektywie bardziej ekonomiczne. Przykładem może być zastosowanie innowacyjnych rozwiązań, takich jak nowatorski system opakowań rękawic diagnostycznych SafeDon — jest niewiele droższy od tradycyjnych rozwiązań, a pozwala osiągnąć znaczne oszczędności w takich dziedzinach, jak kontrola zakażeń szpitalnych. W szpitalach o kontrakcie poniżej 30 mln zł, które posiadają ograniczone zasoby ludzkie i organizacyjne (mały szpital nie może sobie pozwolić na organizowanie przetargu na pozycje), wart rozważenia jest wybór kompleksowego dostawcy z danego zakresu asortymentowego, np. specjalistycznej aparatury diagnostycznej, materiałów opatrunkowych, sprzętu jednorazowego.

Wskazane byłyby szkolenia merytoryczne, które zwiększą wiedzę personelu niemedycznego na temat produktów. Główny nacisk powinien zostać położony na zapisy techniczne, które nie wpływają na praktykę medyczną, są często opisywane, a także stają się przedmiotem lobbingu ze strony dostawców. Mowa tutaj na przykład o numerycznym oznaczeniu rozmiaru na konektorze cewnika do odsysania czy rozszerzonej skali w strzykawkach, które z medycznego punktu widzenia nie mają żadnego wpływu na użytkowanie, a ich wprowadzenie ogranicza liczbę potencjalnych oferentów. W przypadku znajomości sprzętu poprzez osoby z działu zamówień publicznych, mogłyby one na etapie tworzenia Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia dopuszczać większą liczbę wykonawców lub też na etapie pytań „otwierać” pewne blokujące zapisy, co jednocześnie w żaden sposób nie wpłynęłoby na jakość zaoferowanego sprzętu.

Nie ulega wątpliwości, że polityka zakupowa placówek służby zdrowia kryje w sobie ogromny potencjał. Efektywniejsze i tańsze zakupy mogą przecież wpłynąć na poprawę kondycji finansowej szpitali. Niestety, często te możliwości nie są wykorzystywane z powodu zaniechania lub nieznajomości dostępnych instrumentów i procedur. Albo po prostu złej woli.

Paweł Ossowski, ekspert branży wyrobów medycznych, G.C.Z.M. ZARYS