Odpracowywanie świąt

Przytoczony art. 130 § 2 Kodeksu pracy (k.p.) brzmi: "Każde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin. Jeżeli jednak w tygodniu obejmującym siedem dni od poniedziałku do niedzieli wystąpią dwa święta w inne dni niż niedziela, obniżenie wymiaru czasu pracy o 8 godzin następuje tylko z tytułu jednego z tych świąt". Jak zatem zauważyła czytelniczka, nie ma w tym przepisie mowy o obowiązku odpracowywania dni świątecznych. Jest za to mowa o obniżaniu wymiaru czasu pracy z tytułu święta przypadającego w dniu innym niż niedziela.
Obniżenie wymiaru czasu pracy oznacza, że święto nie musi być odpracowywane, a brak obniżenia - że święto należy odpracować, aby zachować obowiązujący pracownika wymiar czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym. Obowiązek odpracowywania święta wynika więc ze zdania drugiego przytoczonego przepisu, który w przypadku wystąpienia dwóch świąt w tygodniu przewiduje obniżenie wymiaru czasu pracy tylko z tytułu jednego święta.

Odrębne przepisy

Wskazany przepis nie ma jednak zastosowania do pracowników zakładów opieki zdrowotnej, którzy jako pracownicy odrębnej kategorii podlegają w pierwszym rzędzie przepisom o czasie pracy zawartym w ustawie o zakładach opieki zdrowotnej (UZOZ), a kodeks pracy stosuje się do nich tylko w zakresie nieuregulowanym w ustawie (art. 5 k.p.).
Do pracowników ZOZ-ów stosuje się więc przepis art. 32h ust. 1 UZOZ, który określa właściwe dla nich reguły obliczania wymiaru czasu pracy. Zgodnie z tym przepisem, wymiar czasu pracy pracowników ZOZ-ów ustala się przez pomnożenie norm dobowych przez liczbę kalendarzowych dni roboczych, z wyłączeniem dodatkowych dni wolnych od pracy oraz niedziel i świąt przypadających w danym okresie rozliczeniowym. W przepisach o czasie pracy pracowników ZOZ-ów nie ma mowy o obniżaniu wymiaru czasu pracy z tytułu dni świątecznych, ani o ich odpracowywaniu, ponieważ przy obliczaniu tego wymiaru świąt w ogóle się nie uwzględnia.
Uregulowanie takie występuje w kodeksie pracy z uwagi na to, że wymiar czasu pracy obliczany jest tam z zastosowaniem norm tygodniowych (art. 130 § 1 pkt 1 k.p.), a nie dobowych.
Na marginesie dodam, że dodatkowe dni wolne od pracy, o których mowa w art. 32h ust. 1 UZOZ, wynikają obecnie z pięciodniowego tygodnia pracy, a nie z przywołanego tam przepisu art. 129 (1) § 1 k.p., który został uchylony w 2001 r.

Dyrektor nie ma racji

Zarządzenie dyrektora ZOZ-u o odpracowywaniu świąt jest zatem sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa i jako takie nie wiąże pracowników. Aby jednak uniknąć kłopotów, jakie mimo wszystko mogą wyniknąć z niezastosowania się do polecenia pracodawcy, zalecam zwrócenie się o pomoc do związków zawodowych, które powołane są do sprawowania kontroli nad przestrzeganiem prawa pracy. Związek zawodowy może najpierw zwrócić się do dyrektora o uchylenie zarządzenia, a w razie odmowy wystąpić do Państwowej Inspekcji Pracy z żądaniem spowodowania uchylenia tego zarządzenia.