Obowiązek poddania się badaniu alkomatem

Konsekwencje, jakie z tego tytułu ponoszą ci lekarze, zależą najczęściej od tego, czy podejrzenia o nietrzeźwość zostały udowodnione, czy też nie. Najprostszym sposobem sprawdzenia stanu trzeźwości jest przeprowadzenie badania alkomatem. Co jednak począć, jeżeli delikwent odmawia poddania się takiemu badaniu?
W Polsce obowiązek bezzwłocznego poddania się badaniu na zawartość alkoholu w organizmie mają jedynie kierowcy. Zgodnie z art. 126 ust. 3 Kodeksu drogowego, badanie kierowcy może odbyć się również bez jego zgody, o czym policjant obowiązany jest go uprzedzić.
Wprawdzie obowiązek poddawania się wszelkim badaniom nie połączonym z naruszeniem integralności ciała, do których można zaliczyć badanie alkomatem, ciąży również na oskarżonych i podejrzanych o popełnienie przestępstwa albo obwinionych o popełnienie wykroczenia, jednakże nie ma to w praktyce większego znaczenia. Dlaczego? Ponieważ oskarżonym jest się dopiero od chwili wniesienia oskarżenia do sądu, podejrzanym - od momentu wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów popełnienia przestępstwa albo postawienia zarzutów w związku z przystąpieniem do przesłuchania w charakterze podejrzanego, a obwinionym - od chwili wniesienia do sądu wniosku o ukaranie. Natychmiastowe przebadanie jest zatem możliwe tylko w przypadku podejrzanego, ale i tu wymaga przedstawienia przez policję lub prokuratora konkretnych zarzutów. W pozostałych wypadkach można odmówić poddania się badaniu alkomatem. Odmowa taka będzie podlegała ocenie organu orzekającego w danej sprawie, przy uwzględnieniu innych środków dowodowych, takich jak przesłuchanie świadków lub stron postępowania albo przejrzenie taśmy wideo. Dobrym sposobem na udokumentowanie stanu nietrzeźwości jest wezwanie policji lub innych funkcjonariuszy publicznych, którzy sporządzą protokół z zajścia. W grę wchodzi także sporządzenie dokumentu we własnym zakresie, w postaci oświadczenia bądź notatki. Dokument taki powinien szczegółowo opisywać fakty i okoliczności wskazujące na przebywanie w stanie nietrzeźwości, czas i miejsce zdarzenia oraz zawierać podpisy osób obecnych, potwierdzających treść dokumentu.
W odniesieniu do lekarzy będących pracownikami, szczególne uprawnienia, nie połączone jednak z uprawnieniem do wyegzekwowania obowiązku poddania się badaniu alkomatem, przysługują kierownikowi zakładu pracy na mocy art. 17 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Otóż kierownik zakładu pracy lub osoba przez niego upoważniona mają obowiązek niedopuszczenia do pracy pracownika, jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie, że stawił się on do pracy w stanie po użyciu alkoholu albo spożywał alkohol w czasie pracy. Okoliczności stanowiące podstawę decyzji powinny być podane pracownikowi do wiadomości. Te same uprawnienia służą również organowi założycielskiemu ZOZ-u oraz organom uprawnionym do przeprowadzenia kontroli ZOZ-u, takim jak konsultanci krajowi i wojewódzcy bądź inspektorzy pracy.
Badanie alkomatem przeprowadza się tylko za zgodą lekarza, który zechce oczyścić się z podejrzeń. Na żądanie lekarza kierownik ZOZ-u lub osoba przez niego upoważniona obowiązana jest zapewnić przeprowadzenie takiego badania.
Na zakończenie tego tematu przypominam, iż zgodnie z art. 64 Kodeksu etyki lekarskiej, lekarz w czasie wykonywania swej pracy musi zachować trzeźwość i nie podlegać działaniu jakichkolwiek środków uzależniających. W związku z obowiązkiem zachowania trzeźwości samo pozostawanie w stanie nietrzeźwości i podejmowanie w tym stanie czynności zawodowych przez lekarza - niezależnie od jakichkolwiek następstw - stanowi wykroczenie z art. 70 ust. 2 Kodeksu wykroczeń, podlegające karze aresztu albo grzywny, a także podaniu orzeczenia do publicznej wiadomości.