Nowe formy opodatkowania dla lekarzy

Uchwalona 27 lipca br. nowelizacja ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne daje lekarzom możliwość wyboru formy opodatkowania. Chodzi tu o lekarzy wykonujących praktyki prywatne (także stomatologów, techników dentystycznych, weterynarzy, felczerów oraz pielęgniarki i położne), a więc udzielających swoim pacjentom świadczeń zdrowotnych osobiście. W przypadku ryczałtu mogą to być również praktyki grupowe wykonywane w formie spółki cywilnej lub partnerskiej.
Ryczałt czy karta?
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych i karta podatkowa to zdecydowanie prostsze i mniej pracochłonne sposoby rozliczeń podatkowych. Nie wymagają prowadzenia ksiąg podatkowych, ewidencji przebiegu pojazdu, dokonywania amortyzacji i comiesięcznych, skomplikowanych wyliczeń związanych z kosztami uzyskania przychodu. Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych płaci się na podstawie prostej ewidencji przychodów, natomiast podatek w formie karty podatkowej płaci się według stawek miesięcznych określonych w tabeli.
Racjonalny wybór formy opodatkowania, którego dokonuje się na co najmniej rok, nie może jednak opierać się wyłącznie na niechęci do rachunkowości i ?papierkowej roboty". Musi przede wszystkim uwzględniać aspekty ekonomiczne danej formy opodatkowania, a te nie dają podstaw do optymizmu i jednoznacznych wyborów. Otóż ryczałt i karta podatkowa nie przewidują możliwości rozliczania kosztów uzyskania przychodów. Oznacza to, że wydatki poniesione na otwarcie, wyposażenie lub modernizację, a następnie prowadzenie gabinetu nie będą wpływać na wysokość podatku. Przy znacznych inwestycjach rezygnacja z możliwości zaliczenia ich w koszty będzie po prostu nieopłacalna. Uciążliwa księgowość, jeśli jest tylko umiejętnie prowadzona, okazuje się wówczas zbawienna.
Mogą także pojawiać się problemy kredytowe. Dane o sytuacji finansowej kredytobiorcy, jakich zwykle żądają banki, opierają się na danych księgowych i bieżących rozliczeniach z urzędem skarbowym dokonywanych na formularzach deklaracji podatkowej PIT-5.
Odpadnie również możliwość wspólnego rozliczenia podatku z małżonkiem, co przy znacznej różnicy w dochodach współmałżonków ma spore znaczenie dla rodzinnego budżetu. Ponadto w przypadku karty podatkowej przepadnie możliwość skorzystania z nielicznych już ulg podatkowych, takich jak kontynuacja ulgi budowlanej, ulga remontowa czy na odpłatne kształcenie.
20 proc. ryczałtu
Warunkiem wprowadzenia ryczałtu dla lekarzy prowadzących już działalność prywatną jest to, aby ich przychód (lub przychód spółki) w bieżącym roku podatkowym nie przekroczył równowartości 250 000 euro (obecnie nieco ponad 1 milion złotych). Warunek ten nie będzie dotyczył lekarzy rozpoczynających działalność. Ryczałt dla wolnych zawodów będzie wynosił 20 proc. przychodów, co przy dotychczasowych stawkach ryczałtu: 8,5 proc. i 5,5 proc. jest stawką bardzo wysoką.
Ryczałt ulega obniżeniu o kwotę zapłaconej składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz pozostałe odliczenia od podatku, prócz wydatków na zakup przyrządów, pomocy naukowych, programów komputerowych i wydawnictw fachowych. Płaci się go co miesiąc, w terminie do 20 dnia miesiąca, na podstawie prowadzonej ewidencji przychodów. Roczne zeznanie podatkowe o wysokości uzyskanego przychodu, dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu składa się do 31 stycznia.
Oprócz nieskomplikowanej ewidencji przychodów ryczałtowcy obowiązani są prowadzić wykaz środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, a także posiadać i przechowywać dowody zakupu towarów. Przy rozpoczęciu ewidencji i zaprzestaniu działalności oraz na koniec roku podatkowego przeprowadza się spis z natury.
Ograniczenia przy karcie podatkowej
Zastosowanie karty podatkowej wymaga spełnienia wielu warunków. Przede wszystkim należy złożyć wniosek, w którym zgłasza się prowadzenie danej działalności. Przy jej wykonywaniu nie można korzystać z usług osób nie zatrudnionych na umowy o pracę oraz z usług innych podmiotów, chyba że będą to usługi specjalistyczne. Nie wolno prowadzić innej działalności poza zgłoszoną. Współmałżonek nie może prowadzić działalności w tym samym zakresie.
Wysokość podatku zależy od liczby godzin przeznaczonych na wykonywanie działalności w miesiącu. Dla lekarzy i lekarzy stomatologów podatek wynosi 11,10 zł za godzinę przy pracy do 48 godzin miesięcznie. Za każdą godzinę pracy ponad 48 godzin miesięcznie wzrasta do 14,90 zł za godzinę. Pracując ponad 96 godzin miesięcznie płaci się stałą stawkę 1248 zł podatku na miesiąc. Dla porównania: pielęgniarki i położne płacą podatek w wysokości 1,30 zł za każdą godzinę pracy, bez względu na ich ilość, co przy średnim zatrudnieniu 40 godzin tygodniowo daje tylko 228,80 zł podatku miesięcznie.
Stawki podatku mogą być z urzędu lub na wniosek podatnika obniżone lub podwyższone nie więcej niż o 50 proc., jeżeli rozmiary prowadzonej działalności wskazywałyby, że stawki z tabeli są oczywiście nieodpowiednie. Ostateczną wysokość podatku ustala zatem urząd skarbowy w formie decyzji.
Podatek ulega obniżeniu jedynie o kwotę zapłaconej składki na ubezpieczenie zdrowotne. Płaci się go co miesiąc, w terminie do 7 dnia miesiąca, a za grudzień - do 28 grudnia, na rachunek właściwego urzędu skarbowego.

Podstawa prawna:
o ustawa z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. nr 144, poz. 930 ze zm. wynikającymi z nie opublikowanej ustawy z 27 lipca 2002 r.).