Nieletni w Polsce wypalają rocznie ok. 4 mld sztuk papierosów. “Powinny być dozwolone od 21. roku życia”

Już od 30 lat, w trzeci czwartek listopada obchodzony jest Światowy Dzień Rzucania Palenia, który ma na celu zwrócenie uwagi całego społeczeństwa na skutki palenia tytoniu: społeczne, ekonomiczne, a przede wszystkim zdrowotne. W tym roku obchodzimy go 16 listopada.

Epidemia tytoniu jest jednym z największych zagrożeń dla zdrowia publicznego, rocznie ponad 8 milionów ludzi na całym świecie umiera z powodu chorób odtytoniowych. Ponad 7 milionów tych zgonów jest wynikiem bezpośredniego palenia tytoniu, a około 1,2 miliona jest skutkiem narażenia osób niepalących na bierne palenie. Równolegle pomimo wdrożenia planu kroczącej podwyżki akcyzy, sprzedaż papierosów rośnie – w pierwszym półroczu po wprowadzeniu podwyżki aż o blisko 13% - czytamy w komunikacie prasowym organizatorów kampanii “Rzuć! Nie Żałuj”.

Nieletni w Polsce wypalają rocznie ok. 4 mld sztuk papierosów

Obecnie około 8-9 milionów Polaków pali aktywnie papierosy. Według raportu Polskiej Akademii Nauk w 2022 r. odsetek palących dorosłych w Polsce osiągnął aż 29%. - to wynik znacząco wyższy od średniej unijnej.

Sytuacja w grupie młodzieży jest jeszcze bardziej alarmująca. Codziennie w Polsce zaczyna palić około 500 nieletnich chłopców i dziewcząt. W skali roku daje to liczbę 180 000 młodocianych do 18. roku życia, którzy wpadli w „szpony” nałogu. Szacuje się, że nieletni w Polsce wypalają rocznie około 4 mld sztuk papierosów . Wiek inicjacji istotnie się obniża. Wzrasta odsetek nastolatków, które sięgają po papierosy lub e-papierosy.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Uzależnieni od nikotyny młodzi pozostawieni sami sobie. NFZ leczy tylko dorosłych

EVALI – nowa choroba płuc związana z e-papierosami

W Polsce w wyniku chorób wywołanych paleniem tytoniu każdego dnia umiera 200 osób. Palenie lub bierny kontakt z dymem jest bezpośrednio związany z występowaniem 80% przypadków nowotworów płuca. Palacze również dużo częściej narażeni są na schorzenia układu oddechowego. Papierosy silnie podrażniają nabłonek wyściełający drogi oddechowe, aż 90% przypadków POChP wywołanych jest właśnie przez palenie.

U palaczy ryzyko zgonu wywołane rakiem płuca jest 30-krotnie większe niż u osób niepalących. KRN oszacował, że w roku 2020 było w Polsce 22 539 zachorowań na raka płuca (13 553 u mężczyzn i 8 986 u kobiet). Warto zauważyć, że palacze są narażeni nie tylko na szereg nowotworów układu oddechowego.

Palenie tytoniu uzależnia psychicznie i fizycznie. Poza nikotyną, która jest w papierosach substancją silnie uzależniającą najbardziej szkodliwy jest dym tytoniowy, który zawiera ponad 7000 związków, z czego około 100 toksycznych substancji mających bezpośredni wpływ na choroby nowotworowe.

Obecnie obserwujemy zmianę sposobu konsumpcji tytoniu. W ostatnich latach coraz popularniejsze stają się nowe produkty (papierosy elektroniczne, liquidy, wyroby z syntetyczną nikotyną), które nie wytwarzają dymu ani ciał smolistych. Jednak ponad 14% użytkowników e-papierosów używało ich do wdychania innych niż nikotyna substancji psychoaktywnych (najpopularniejsze są kanabinoidy).

W Polsce nie przeprowadza się weryfikacji składu chemicznego płynów przeznaczonych do papierosów elektronicznych

Sytuacja jest tym bardziej niepokojąca, iż zgodnie z obowiązującymi w Polsce regulacjami prawnymi tzw. „ustawa tytoniowa” Biuro do spraw Substancji Chemicznych nadzorowane przez Ministerstwo Zdrowia nie przeprowadza weryfikacji składu chemicznego płynów przeznaczonych do papierosów elektronicznych i dokonuje ich rejestracji wyłącznie na podstawie notyfikacji importera/producenta. Stąd obserwujemy istny zalew smakowych e-papierosów w tym jednorazowych wyrobów chińskich.

Obecnie istnieje ponad 8 000 różnych rodzajów e-liquidu o owocowych bądź słodkich smakach (m.in.: czekolada, popcorn, guma balonowa, wanilia), które mają na celu zachęcić młode osoby do sięgnięcia po e-papierosa. Skład takiego aerozolu do e-papierosów, który użytkownicy wdychają, może zawierać szkodliwe substancje, w tym: acetaldehyd, formaldehyd, akroleinę, propanal, nikotynę, aceton, o-metyl-benzaldehyd, karcinogenne nitrozaminy. Urzędowo nie jest to jednak ani badane, ani weryfikowane.

Niestety pomimo prowadzonych działań prewencyjnych konsumpcja wyrobów tytoniowych nadal stanowi jedno z największych wyzwań zdrowia publicznego w Polsce. Mimo wielu kampanii edukacyjnych palacze bagatelizują zagrożenia związane z paleniem, ale też ci, którzy chcieliby rzucić palenie praktycznie nie maja gdzie się zwrócić. W naszym kraju brakuje poradni antynikotynowych finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Na razie wedle naszej wiedzy działają jedynie trzy takie ośrodki: w Warszawie, Gdańsku i Krakowie.

Mając na uwadze powyższe ograniczenia i niezaspokojone potrzeby społeczne przygotowaliśmy wspólnie kampanię edukacyjną „Rzuć nie żałuj !”, która prowadzona będzie na profilach społecznościowych naszych organizacji. W ramach kampanii w dniu 16 listopada o godz. 19. 00 na profilu FB Stowarzyszenia Walki z Rakiem Płuca O. Szczecin przeprowadzimy webinar edukacyjny z dr n.med. Piotrem Wierzbińskim- psychiatrą, specjalistą ds. uzależnień „Jak pomóc pacjentowi onkologicznemu zerwać z nałogiem palenia”.

PRZECZYTAJ TAKŻE: E-papierosy mogą powodować uzależnienie od nikotyny, zwłaszcza u nastolatków

Papierosy od 21. roku życia - postulaty organizacji pozarządowych

16 listopada motywuje Nas – Organizacje Pozarządowe zaniepokojone skalą papierosowej epidemii do wystąpienia z APELEM DO PRZYSZŁEGO RZĄDU o wdrożenie strategii, która doprowadziłaby do znaczącego ograniczenia dostępności papierosów w Polsce.

Najważniejsze postulaty w zakresie skutecznej walki z nikotynizmem na rzecz Polski wolnej od papierosów przedstawiają się następująco :

1. Opracowanie strategii walki z nikotynizmem wraz ze wskaźnikami monitorującymi jej realizację

2. Wysokie podatki na papierosy i zróżnicowanie podatków dla wyrobów w zależności od ich stopnia szkodliwości

3. Wprowadzenie dopuszczania do obrotu wszystkich wyrobów nowatorskich na podstawie rygorystycznej procedury rejestracyjnej i badań laboratoryjnych

4. Wprowadzenie rozwiązań fiskalnych oraz regulacji systemowych ograniczających dostęp do papierosów jak np.: wprowadzenie znaczącej opłaty za dopuszczenie do sprzedaży papierosów tradycyjnych (obecnie 0 zł)

5. Utworzenie ogólnopolskiej sieci poradni odwykowych współpracujących z lekarzami Podstawowej Opieki Zdrowotnej

6. Prowadzenie na większą skalę kampanii wspomagających porzucenie nałogu w tym opracowanie i wdrożenie programów edukacyjnych kierowanych do młodzieży

7. Upowszechnienie schematu interwencji walki z nałogiem tytoniowym, w tym zastosowanie na większą skalę działań zmierzających do redukcji szkód u nałogowych palaczy

8. Podniesienie wieku legalnego zakupu wyrobów z nikotyną do 21 r.ż.

9. Zwiększenie kar za sprzedaż wyrobów tytoniowych osobom nieletnim.

Źródło: materiały prasowe