Konsekwencje wypowiedzeń

Rozwiązanie umowy o pracę może być wynikiem czynności dwustronnych lub jednostronnych. W pierwszym przypadku mamy do czynienia ze współdziałaniem stron, które zgodnie zmierzają do rozwiązania umowy w drodze porozumienia. W drugim przypadku do rozwiązania umowy dąży tylko jedna ze stron. W tym celu składa drugiej stronie oświadczenie woli rozwiązania umowy, zwane wypowiedzeniem. Wypowiedzenie, po dotarciu do adresata, jest wiążące dla obu stron umowy. Związanie adresata wypowiedzenia polega na tym, że do rozwiązania umowy nie jest potrzebna jego zgoda i umowa ulegnie rozwiązaniu po upływie okresu wypowiedzenia. Natomiast dla składającego wypowiedzenie związanie oznacza, że nie może cofnąć złożonego wypowiedzenia bez zgody adresata.

Ryzykowne posunięcie

Związanie wypowiedzeniem sprawia, że zastosowanie go przez lekarzy jako środka nacisku na pracodawcę jest rozwiązaniem dość ryzykownym. Uruchamia bowiem procedurę, która bez zgody pracodawcy nie może być potem zatrzymana. W zależności od okresu dotychczasowego zatrudnienia w danym zakładzie umowa zostanie rozwiązana po upływie:
a) 2 tygodni - przy zatrudnieniu nieprzekraczającym 6 miesięcy,
b) 1 miesiąca - przy zatrudnieniu od 6 miesięcy do 3 lat,
c) 3 miesięcy - przy zatrudnieniu przez co najmniej 3 lata.
Powyższe okresy dotyczą umów zawartych na czas nieokreślony. Umowy na czas określony rozwiązują się po upływie 2 tygodni, bez względu na okres dotychczasowego zatrudnienia.
Złożenie wypowiedzeń prowadzi do przekazania inicjatywy w ręce pracodawcy, ponieważ umożliwia mu przeprowadzenie restrukturyzacji zatrudnienia. Lekarze, którzy ubiegali się dotąd o podwyżkę wynagrodzeń, będą zmuszeni ubiegać się ponadto o utrzymanie zatrudnienia. Zwracam uwagę, że po upływie okresów wypowiedzeń i rozwiązaniu umów lekarze przestaną być pracownikami. Utracą przez to uprawnienie do kontynuowania strajku i podejmowania innych form zbiorowego protestu na terenie zakładu pracy. Utrzymanie zatrudnienia jest formalną podstawą współdziałania lekarzy w walce o podwyżki. Pozbawiając się tej podstawy, lekarze zostaną zdani sami na siebie. Pracodawca może to wykorzystać, podejmując indywidualne negocjacje o ponownym zatrudnieniu tylko niektórych lekarzy.

Wypowiedzenia zmieniające

Podobnym ryzykiem obciążone jest składanie pracodawcy wypowiedzeń zmieniających. Różnica polega jednak na tym, że jeżeli żądania płacowe zostaną ujęte w treści wypowiedzeń, to dzięki temu nastąpi formalne powiązanie podwyżek z kwestią dalszego zatrudnienia. Tym samym wypowiedzenia zmieniające będą wyraźnie wskazywać na to, co jest ich rzeczywistym celem: nie zakończenie zatrudnienia, lecz uzyskanie podwyżki. Zgoda pracodawcy na przyjęcie warunków określonych w wypowiedzeniu będzie równoznaczna z utrzymaniem zatrudnienia.
Wypowiedzenia zmieniające mogą być składane przez pracowników na podstawie art. 42 § 1 w związku z art. 32 Kodeksu pracy. Do wypowiedzeń składanych pracodawcy nie ma zastosowania przepis o domniemanym przyjęciu zaproponowanych warunków, ponieważ dotyczy on wyłącznie wypowiedzeń składanych pracownikom.
Ryzyko rozwiązania umowy o pracę nie występuje w przypadku zaproponowania pracodawcy nowych warunków płacowych. Propozycja taka może zostać ujęta w formie pisemnej oferty, której przyjęcie prowadzi do zmiany umowy. W odpowiedzi na ofertę pracodawca może złożyć własną ofertę lub zaprosić pracownika do rokowań. Odrzucenie oferty nie pociąga za sobą jakichkolwiek zmian w dotychczasowym stosunku pracy i umożliwia kontynuowanie akcji protestacyjnych. Złożenie oferty nie stanowi wprawdzie tak silnego środka nacisku na pracodawcę, jak złożenie wypowiedzenia, ale za to jest posunięciem bezpiecznym, które może doprowadzić do wypracowania jakiegoś kompromisu.
Uwaga! Lekarze, którzy rozwiążą swoje umowy o pracę za wypowiedzeniem, nie nabędą prawa do zasiłku dla bezrobotnych ani uprawnień do świadczeń przedemerytalnych. Jeżeli zostaną ponownie zatrudnieni, to zachowają prawo do podwyżek finansowanych ze środków NFZ, ponieważ pomimo przejściowej utraty pracy, będą spełniać warunek zatrudnienia w II kwartale 2006 r. Dotyczy to zarówno ponownego zatrudnienia na umowę o pracę, jak i ponownego zatrudnienia na podstawie kontraktu.

Podstawa prawna:
1) art. 32, 33, 36 i 42 § 1 Kodeksu pracy,
2) art. 61 § 1 Kodeksu cywilnego,
3) art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. nr 99, poz. 1001 ze zm.),
4) art. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. nr 120, poz. 1252 ze zm.),
5) art. 5 ust. 10 ustawy z dnia 22 lipca 2006 r. o przekazaniu środków finansowych świadczeniodawcom na wzrost wynagrodzeń (Dz.U. nr 149, poz. 1076, zm. Dz.U. z 2007 r. nr 64, poz. 430).