Czy lekarz musi rejestrować praktykę?

Niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej, podobnie jak zakłady publiczne, mogą zatrudniać lekarzy w dwóch formach: na podstawie umowy o pracę oraz na podstawie umowy cywilnoprawnej. Pierwsza z tych form zatrudnienia jest oparta na Kodeksie pracy, a druga - na Kodeksie cywilnym. W obu przypadkach można zatrudniać lekarzy, którzy nie prowadzą prywatnej praktyki. Konieczność zarejestrowania praktyki prywatnej pojawia się tylko w przypadku zatrudnienia lekarza na podstawie umowy cywilnoprawnej poza zakładem opieki zdrowotnej.

Umowa umowie nierówna

Umowy cywilnoprawne będące podstawą zatrudnienia należy odróżniać od umów cywilnoprawnych zawieranych w obrocie gospodarczym. Różnica polega na tym, że w przypadku zatrudnienia umowa zawierana jest z osobą, która nie prowadzi działalności gospodarczej. Prawo podatkowe zalicza tę formę zatrudnienia do działalności wykonywanej osobiście i nakazuje, by rozliczał ją podmiot zatrudniający, analogicznie jak w przypadku zatrudniania pracowników. Natomiast umowy w obrocie gospodarczym zawierane są z przedsiębiorcami prowadzącymi działalność gospodarczą i rozliczającymi się samodzielnie. Umowy te określane są mianem kontraktów.

Powyższa różnica znajduje odzwierciedlenie w przepisach regulujących udzielanie zamówień na świadczenie zdrowotne. Umowa o udzielenie zamówienia, zwana podkontraktem lub subkontraktem, może zostać zawarta tylko z takim lekarzem, który wykonuje praktykę prywatną, czyli prowadzi działalność gospodarczą. Lekarze, którzy nie wykonują praktyki, mogą być zatrudniani jako personel zakładu na podstawie umów cywilnoprawnych bądź pracowniczych.

Kiedy zawrzeć podkontrakt?

Chociaż przepisy o udzielaniu zamówień stosuje się wyłącznie do samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, podobna zasada funkcjonuje w przypadku zakładów niepublicznych. Zlecenie wykonania określonej części kontraktu zawartego z Narodowym Funduszem Zdrowia może zostać udzielone tylko takiemu lekarzowi, który prowadzi praktykę prywatną. Występuje on wówczas jako podwykonawca kontraktu, a umowę z nim określa się mianem podkontraktu. Natomiast umowa zlecenia zawarta z lekarzem, który nie wykonuje praktyki prywatnej, prowadzi do zatrudnienia go w charakterze personelu zakładowego. Występuje on wówczas jako pomocnik w wykonaniu kontraktu (zob. Zdzisław Kubot: Podwykonawcy i pomocnicy w udzielaniu świadczeń zdrowotnych, Wrocław 2005).

Omawiane rozróżnienie powinno zostać zachowane w załącznikach do umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia. Lekarzy zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych ujmuje się w wykazie osób udzielających świadczeń, natomiast lekarzy wykonujących część kontraktu - w wykazie podwykonawców udzielających świadczeń na zlecenie świadczeniodawcy.

Na marginesie warto zaznaczyć, że praktyka lekarza dentysty wykonywana wyłącznie w miejscu wezwania nie była dozwolona. Jej wykonywanie wykluczał art. 50 ust. 3 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. W związku z uchyleniem tego przepisu należy uznać, że od 23 kwietnia br. lekarze dentyści mogą wykonywać indywidualną bądź indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską wyłącznie w miejscu wezwania na takich samych zasadach jak inni lekarze.

Podstawa prawna:
1) art. 50 ust. 12 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty;
2) art. 13 pkt 8 i art. 41 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.);
3) art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej;
4) art. 1 pkt 17 lit. b ustawy z 12 marca 2008 r. o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. nr 58, poz. 351).