Kiedy SP ZOZ może kupować z wolnej ręki
Żadna działalność finansowa instytucji i zakładów publicznych nie może odbywać się bez zachowania odpowiednich procedur, umożliwiających weryfikację tej działalności. Dotyczy to także samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej. To, że SP ZOZ gospodaruje przekazanym mu majątkiem samodzielnie, nie oznacza, że może dysponować swoimi środkami finansowymi swobodnie.
W przypadku SP ZOZ-u muszą więc być zachowane procedury gwarantujące należyte i zgodne z przeznaczeniem wykorzystanie środków publicznych. Generalnie procedury te ustanowione są przez przepisy o zamówieniach publicznych. W przypadku SP ZOZ-ów będą one uzupełnione o unormowania szczególne dotyczące udzielania zamówień na świadczenia zdrowotne, które regulują przepisy art. 35 i 35a ustawy o ZOZ oraz przepisy rozporządzenia ministra zdrowia i opieki społecznej z 13 lipca 1998 r. w sprawie umowy o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne (Dz. U. nr 93, poz. 592). Dla tych zamówień obowiązuje szczególny tryb konkursowy, nie przewidziany przez procedurę zamówień publicznych.
Rokowania z dostawcą
lub wykonawcą
Zasadą jest, że zakup towarów i usług przez SP ZOZ odbywa się w drodze zamówienia publicznego udzielanego dostawcy lub wykonawcy, który został wybrany zgodnie z przepisami i w odpowiednim trybie. Podstawowym, lecz zarazem najbardziej czasochłonnym i skomplikowanym sposobem wyboru oferenta, jest przetarg nieograniczony. Istnieją także tryby mniej złożone, a najmniej sformalizowanym z nich jest udzielenie zamówienia publicznego z wolnej ręki.
Zamówienie z wolnej ręki to tryb udzielenia zamówienia publicznego, w którym zamawiający udziela zamówienia po rokowaniach tylko z jednym dostawcą lub wykonawcą. Odejście od zasady wyboru kontrahenta musi być uzasadnione szczególnymi okolicznościami i nie może odbywać się z naruszeniem innych zasad udzielania zamówień publicznych, takich jak gwarancje bezstronności osób występujących w imieniu SP ZOZ-u czy zasada dokumentowania na piśmie całego postępowania.
Zamawiający może udzielić zamówienia publicznego z wolnej ręki tylko wtedy, gdy wystąpi co najmniej jedna z następujących okoliczności:
1) z przyczyn technicznych, a także związanych z ochroną praw wyłącznych dostawa, usługi lub roboty budowlane mogą być wykonane tylko przez jednego dostawcę lub wykonawcę;
2) został przeprowadzony konkurs i stosownie do jego postanowień zamówienie musi być udzielone wykonawcy, którego praca została oceniona jako najlepsza;
3) ze względu na wyjątkową sytuację nie wynikającą z przyczyn leżących po stronie zamawiającego, której nie mógł on przewidzieć, wymagane jest natychmiastowe wykonanie zamówienia publicznego, a nie można zachować terminów określonych dla innych trybów udzielenia zamówienia;
4) uprzednio prowadzone postępowanie w trybie przetargu nieograniczonego zostało unieważnione z powodu braku wymaganej liczby ofert, jeżeli pierwotne warunki zamówienia nie zostały w sposób istotny zmienione, a ze względu na szczególny rodzaj dostaw, usług lub robót budowlanych można je uzyskać od jednego dostawcy lub wykonawcy;
5) udziela się temu samemu wykonawcy zamówień dodatkowych, nie przekraczających łącznie 20 proc. wartości zamówienia podstawowego, których wykonanie stało się konieczne na skutek sytuacji, jakich nie można było wcześniej przewidzieć oraz gdy z przyczyn technicznych lub gospodarczych zamówienia dodatkowego nie można oddzielić od zamówienia podstawowego;
6) przedmiotem zamówienia jest nabycie, najem, dzierżawa lub leasing nieruchomości, a ze względu na szczególne okoliczności można ją uzyskać od jednego oferenta.
Jeżeli wartość zamówienia przekracza równowartość kwoty 20 000 euro, zastosowanie trybu zamówienia z wolnej ręki wymaga ponadto zatwierdzenia przez prezesa Urzędu Zamówień Publicznych.
Podstawa prawna:
Ustawa z 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 1998 r. nr 119, poz. 773 ze zm.).
Źródło: Puls Medycyny
Podpis: Sławomir Molęda