Jak przekazać 1% podatku

Termin złożenia zeznania i dokonania wpłaty przez ryczałtowców minął 31 stycznia, skupię się zatem wyłącznie na sytuacji podatników rozliczających się na zasadach ogólnych, tj. na formularzach PIT-36 i PIT-37.
Wysokość podatku należnego
Wysokość wpłaty na rzecz organizacji pożytku publicznego (OPP) może być oczywiście dowolna, jednak kwota, o jaką można pomniejszyć podatek, nie może przekroczyć 1 proc. tego podatku. Nadwyżka przekraczająca 1 proc. nie podlega odliczeniu od podatku (może natomiast zostać odliczona od dochodu jako darowizna do wysokości 350 zł na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Kto zatem chce dokonać wpłaty dokładnie w takiej wysokości, w jakiej można pomniejszyć podatek, tzn. kto chce przekazać OPP równowartość 1 proc. podatku, ten powinien zacząć od obliczenia kwoty podatku należnego, wynikającej z zeznania rocznego. W tym celu należy wypełnić właściwy PIT aż do pola, w którym wpisywana jest kwota podatku należnego po zaokrągleniu (pole 180 z PIT-36 albo pole 110 z PIT-37). Maksymalnie 1 proc. od tej kwoty możemy odliczyć od podatku.
Równolegle możemy przystąpić do wyboru organizacji, na rzecz której dokonamy wpłaty. W wyborze ograniczeni jesteśmy dwoma warunkami, przy czym wpłata na rzecz organizacji niespełniającej któregoś z tych warunków nie daje nam podstaw do dokonania odliczenia.
Warunek podstawowy: organizacja musi posiadać odpowiedni status, tzn. musi być zarejestrowana jako organizacja pożytku publicznego w Krajowym Rejestrze Sądowym. Potwierdzenie statusu OPP można uzyskać od samej organizacji, zwracając się do niej o przedstawienie aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego. Można także skorzystać z Internetu, gdzie na stronie http://opp.ms.gov.pl znajduje się aktualizowana na bieżąco wyszukiwarka OPP, prowadzona przez Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego.
Dodatkowym warunkiem, o którym rzadko się wspomina, bo w praktyce rzadko występuje, jest zastrzeżenie, iż OPP nie może prowadzić działalności gospodarczej polegającej na wytwarzaniu wyrobów przemysłu elektronicznego, paliwowego, tytoniowego, spirytusowego, winiarskiego, piwowarskiego, a także pozostałych wyrobów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,5 proc. oraz wyrobów z metali szlachetnych albo z udziałem tych metali lub handlu tymi wyrobami. Upewnienie się, czy wybrana przez nas organizacja nie prowadzi działalności w wymienionym zakresie, wymaga wglądu do aktualnego odpisu z KRS.
Wypełniamy PIT
Gdy znamy już wysokość kwoty, jaką możemy odliczyć i nazwę organizacji, na rzecz której chcemy dokonać wpłaty, pozostaje nam uzyskać numer konta bankowego tej organizacji, ponieważ wpłata może być dokonana tylko na rachunek bankowy OPP. Dowód wpłaty, bez względu na to, czy będzie to przelew bankowy, czy przekaz pocztowy, musi zawierać co najmniej nasze imię, nazwisko i adres, kwotę wpłaty oraz nazwę OPP, na rzecz której wpłata jest dokonywana. Dowód ten należy zatrzymać do celów ewentualnej kontroli skarbowej przez okres 5 lat.
Po dokonaniu wpłaty możemy powrócić do wypełniania PIT-u. W polu o nazwie ?Kwota 1 proc. zmniejszenia z tytułu wpłaty na rzecz organizacji pożytku publicznego" (pole 181 z PIT-36 albo pole 111 z PIT-37) wpisujemy kwotę wpłaty, pamiętając o zaokrągleniu jej do pełnych dziesiątek groszy w dół. Następnie obliczamy podatek po zmniejszeniu i kontynuujemy normalne obliczanie zobowiązania podatkowego. Kwotę wpłaty na rzecz OPP odliczoną od podatku nie można odliczać od dochodu ani zaliczać w koszty uzyskania przychodu.
Termin dokonania wpłaty odliczanej od podatku za 2004 r. upływa z dniem złożenia zeznania podatkowego, a najpóźniej z dniem upływu terminu do złożenia zeznania, który w roku bieżącym przypada w poniedziałek 2 maja. Natomiast wpłaty na rzecz OPP odliczane od podatku za 2005 r. będzie można dokonywać już od 1 maja br.

Podstawa prawna:
1) art. 27d ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.),
2) art. 1 pkt 15 i art. 6 ustawy z 18 listopada 2004 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 263, poz. 2619, zm. Dz.U. z 2005 r. nr 30, poz. 262).

Uwaga, błąd
Należy podkreślić, że w odliczeniu chodzi o 1 proc. podatku należnego, a nie o 1 proc. dochodu albo 1 proc. podatku do zapłaty. Wyjaśnię te zastrzeżenia na prostym przykładzie.
Załóżmy, że dochód po odliczeniach wynosi 100. Podatek należny wg stawki 19 proc. wynosić wówczas będzie 19,1 proc. podatku - 0,19, a podatek po pomniejszeniu - 18,81. Jak więc widać kwota 1 proc. podatku jest z reguły niewielka i stanowi ułamek procenta dochodu. Przykład ten przedstawiam, aby nie mylić 1 proc. podatku z jednoprocentową stawką podatkową i nie dokonywać w związku z tym błędnych wyliczeń, z których w przedstawionym przykładzie wynikałoby, że 1 proc. podatku wynosi 1, a podatek po pomniejszeniu - 18.
Załóżmy dalej, że całość podatku została opłacona w ciągu roku podatkowego w formie zaliczek miesięcznych, w związku z czym kwota podatku do zapłaty w rozliczenu rocznym wynosi 0. Brak podatku do zapłaty nie pozbawia jednak możliwości skorzystania z pomniejszenia podatku należnego o 1 proc. - kwotę pomniejszenia wykazuje się wtedy jako nadpłatę podatku. Kwestia istnienia podatku do zapłaty bądź nadpłaty w rozliczeniu rocznym nie ma tu zatem żadnego znaczenia.