Jak kasy chorych przekształcają się w oddziały Narodowego Funduszu Zdrowia

Narodowy Fundusz Zdrowia został powołany dla naprawy systemu ochrony zdrowia w Polsce. Zakłada się, że jednolity fundusz stanowić będzie rozwiązanie efektywniejsze ekonomicznie od istniejących kas chorych i gwarantujące - w odróżnieniu od nich - równy dostęp do publicznej służby zdrowia dla pacjentów w całym kraju.
Fundusz przejmuje od kas funkcję płatnika w systemie finansowania świadczeń zdrowotnych. Oznacza to, że NFZ jest jedynym dysponentem składek na ubezpieczenie zdrowotne, przekazywanych za pośrednictwem ZUS i KRUS, a co za tym idzie - monopolistą kontraktującym usługi medyczne i świadczenia zdrowotne u podmiotów je wykonujących. Konsekwencją tego może być ujednolicenie cen wypłacanych za te świadczenia na terenie całego kraju. Dzięki temu każdemu ubezpieczonemu mają przysługiwać jednakowe świadczenia zdrowotne bez względu na miejsce zamieszkania. Wyklucza się w ten sposób sytuacje, w których jedna kasa chorych za jakiś zabieg płaciła, a w innym województwie był on dla pacjenta niedostępny. Czy dzięki przywróconej przez fundusz równości zabiegi tego rodzaju będą teraz dostępne wszędzie, czy też niedostępne nigdzie i jakie będą inne efekty ekonomiczne - pokaże czas. W każdym razie likwidacja kas chorych oznacza w przyszłości dla lekarzy i ZOZ-ów konieczność dostosowywania się do narzucanych, jednolitych stawek ogólnokrajowych.
Majątek kas
Dotychczasowe 17 kas chorych zostanie przekształcone w jeden ogólnopolski Fundusz z centralą w Warszawie i 16 oddziałami wojewódzkimi. Centrala Funduszu mieścić się będzie przy ul. Koszykowej 78, w budynku ?C" Centralnej Wojskowej Przychodni Lekarskiej. Siedziby oddziałów wojewódzkich NFZ będą w miastach wojewódzkich, pod adresami dawnych siedzib regionalnych kas chorych (wyjątek stanowić będą oddziały: Zachodniopomorski - przeniesiony na ul. Arkońską 45 i Mazowiecki - na ul. Grójecką 186).
Fundusz staje się podmiotem wszelkich praw i obowiązków kas chorych, a mienie kas staje się z mocy prawa mieniem Funduszu. Umowy, na podstawie których kasy chorych lub ich oddziały nabyły prawo do używania nieruchomości, poza umowami kupna i objęcia w użytkowanie wieczyste, wygasają po 1 lipca br., chyba że w terminie do 1 czerwca Fundusz oświadczy drugiej stronie umowy, iż pozostaje nią związany. Przejście praw i mienia kas chorych na Fundusz następuje nieodpłatnie i wolne jest od podatków oraz opłat.
Zatrudnienie w funduszu
Pracownicy kas chorych, w tym także pracownicy oddziałów terenowych branżowej kasy chorych, stają się z mocy prawa pracownikami oddziałów wojewódzkich Narodowego Funduszu Zdrowia. Pracownicy centrali branżowej kasy chorych stają się pracownikami centrali NFZ.
Branżówka
W miejsce branżowej kasy chorych powstaje w centrali Funduszu Departament do Spraw Służb Mundurowych z siedzibą w Warszawie po tym samym adresem: ul. Wołoska 137 (budynek ?S", teren Centralnego Szpitala Klinicznego MSWiA), reprezentowany w poszczególnych oddziałach przez Wydziały do Spraw Służb Mundurowych. Przełożonym tego departamentu jest zastępca prezesa Funduszu do Spraw Służb Mundurowych, którego zadaniem jest nadzorowanie i koordynowanie działań komórek organizacyjnych do spraw służb mundurowych, koordynacja współpracy Funduszu z Ministrem Obrony Narodowej, Ministrem Sprawiedliwości i Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz nadzór nad realizacją planu zabezpieczenia świadczeń zdrowotnych w zakresie dotyczącym służb mundurowych.
Zarząd i rada
Całym Funduszem kieruje prezes Funduszu, powoływany i odwoływany przez premiera. Organami Funduszu są rada i zarząd, składający się z prezesa i jego 3 zastępców: do spraw medycznych, finansowych oraz służb mundurowych. Prezes Funduszu powołuje i odwołuje dyrektorów oddziałów wojewódzkich, ich zastępców oraz głównych księgowych. Fundusz działa według Krajowego Planu Zabezpieczenia wiadczeń Zdrowotnych, uchwalanego co roku przez radę Funduszu, na podstawie planów wojewódzkich i planu dla służb mundurowych. Krajowy plan tworzy się w podziale na oddziały wojewódzkie, a jego realizacja następuje w drodze kontraktów zawieranych ze świadczeniodawcami przez oddziały Funduszu na podstawie pełnomocnictw udzielanych przez zarząd Funduszu.
Ważność kontraktów
Kontrakty zawarte z kasami chorych obowiązują i przechodzą z mocy prawa na Fundusz. Te, które zawierano na pierwszy kwartał tego roku, mają być za pomocą aneksów przedłużane do końca roku. Jeżeli nie dojdzie do przedłużenia kontraktu albo zostanie on wypowiedziany, zawarcie nowego będzie wymagało zastosowania nowej procedury konkursowej. Tylko w wypadkach określonych w ustawie zawarcie nowego kontraktu będzie mogło odbyć się bez ogłaszania konkursu - w drodze rokowań.
Bez promes
Automatycznie, na mocy ustawy, pacjenci zachowują w Narodowym Funduszu Zdrowia ubezpieczenie i te same uprawnienia, które posiadali w kasach chorych. Nie muszą ponownie się zapisywać ani składać żadnych nowych deklaracji. Dokonany wybór lekarza podstawowej opieki zdrowotnej będzie nadal obowiązywał. Pozostanie prawo do wyboru lekarza, dokonywanego nie częściej niż dwa razy w roku. Pojawi się ponadto możliwość wyboru szpitala oraz lekarza specjalisty na terenie całego kraju.
Ponieważ Fundusz będzie jeden, to każdy ubezpieczony będzie mógł swobodnie korzystać z przysługujących mu świadczeń zdrowotnych w placówkach, z którymi Fundusz zawarł umowy na terenie całego kraju, bez żadnych dodatkowych formalności. Znikną tym samym tak uciążliwe promesy.
Dla lekarzy i ZOZ-ów zawarcie kontraktu z Funduszem oznaczać będzie możliwość i obowiązek udzielania świadczeń wszystkim ubezpieczonym. Dotyczy to także ZOZ-ów resortowych, które przez zawarcie kontraktu z Funduszem będą otwarte dla wszystkich ubezpieczonych.
Likwidacja UNUZ-u
Urząd Nadzoru Ubezpieczeń Zdrowotnych ulega 1 kwietnia br. likwidacji. Jego majątek, funkcje oraz uprawnienia kontrolne względem oddziałów i centrali Funduszu oraz świadczeniodawców przejmuje minister zdrowia. Postępowania kontrolne nie zakończone przed UNUZ-em toczą się nadal przed ministrem zdrowia.