Bezpłatne próbki leków będą nadal dozwolone

W numerze 16/2011 „Pulsu Medycyny” Sławomir Molęda stawia pytanie o możliwość dalszego prowadzenia reklamy leków refundowanych w postaci próbek leków po wejściu w życie ustawy refundacyjnej. Przedstawia argumenty za tym, że działania reklamowe odnoszące się do leków refundowanych powinny być uznane za nadal dozwolone, zwraca jednak uwagę, że nie można wykluczyć ryzyka odmiennej interpretacji.

Podzielam argumentację Sławomira Molędy i jednoznacznie opowiadam się za dopuszczalnością prowadzenia reklamy leków refundowanych, kierowanej do lekarzy i farmaceutów, na zasadach określonych w prawie farmaceutycznym także po 1 stycznia 2012 r. Moje stanowisko opiera się na solidnej podstawie, a mianowicie na prawie europejskim i wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości dotyczącym charakteru przepisów o reklamie leków zawartych w Dyrektywie 2001/83/WE.

W wyroku w sprawie C-374/05 Europejski Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że harmonizacja dokonana przez Dyrektywę 2001/83/WE w zakresie reklamy leków ma charakter pełny i że dyrektywa wskazuje wyraźnie na przypadki, w których państwa członkowskie mają prawo wprowadzać regulacje odbiegające od określonego przez nią standardu. Dyrektywa pozwala na wprowadzenie zakazu reklamowania leków refundowanych do publicznej wiadomości i z tej możliwości polski ustawodawca skorzystał. Dyrektywa nie pozwala natomiast na zakaz reklamowania tej kategorii leków do lekarzy i farmaceutów. Polski ustawodawca nie mógłby zatem zakazać prowadzenia reklamy leków refundowanych skierowanej do profesjonalistów, bo stanowiłoby to pogwałcenie prawa europejskiego.

W tym duchu należy interpretować art. 49 ust. 3 ustawy refundacyjnej, który mimo że posługuje się charakterystycznym dla definicji reklamy pojęciem zachęty jako określeniem zakazanego działania, to jako taki do działań reklamowych przewidzianych w prawie farmaceutycznym nie powinien być stosowany.
Powyższe stanowisko potwierdzali urzędnicy Ministerstwa Zdrowia w trakcie prac nad ustawą refundacyjną w parlamencie i na publicznych spotkaniach już po jej ogłoszeniu. Takie podejście zadeklarowali na szkoleniach dla branży farmaceutycznej także urzędnicy Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego, a to właśnie GIF sprawuje nadzór nad legalnością reklamy leków w Polsce.