3

Zobacz galerię

GASTROENTEROLOGIA
Mimo wielu dokonań, sporo jest jeszcze do poprawienia
 Prof. dr hab. n. med. Grażyna Rydzewska

Funkcja konsultanta krajowego to codzienna żmudna praca, która nie zawsze jest widoczna. Ale przez 10 lat urzędowania udało się jednak sporo zrobić.

Udało się poprawić finansowanie leczenia nieswoistych zapalnych chorób jelit, wprowadzić programy leczenia choroby Crohna oraz wrzodziejącego jelita grubego (ten ostatni w wersji okrojonej). Udało się też w korzystny sposób przeszacować wiele procedur gastroenterologicznych zarówno w poprzednim, jak i obecnym katalogu świadczeń (poza zmniejszeniem w tym roku wyceny kolonoskopii).

Jeśli chodzi o refundację leków, to większość naszych postulatów została spełniona. Są refundowane inhibitory pompy protonowej oraz leki stosowane w przewlekłych nieswoistych chorobach zapalnych jelit.

Prowadziłam i pewnie dalej będę prowadzić — choć już nie pod egidą konsultanta krajowego — mnóstwo działań edukacyjnych. W tej aktywności akurat się odnajduję, a nie każdemu konsultantowi się to udaje. Wprowadziłam warsztaty leczenia biologicznego, które odbywają się trzy razy do roku, a także posiedzenia dotyczące postępów w gastroenterologii oraz gastroaktualności. Pod patronatem konsultanta ukazało się też wiele wytycznych i zaleceń dotyczących postępowania w nieswoistych zapalnych chorobach jelit, krwawieniach żylaków, krwawieniach nieżylakowych, leczenia przeciwkrzepliwego i endoskopii, czyli wskazań niezbędnych w codziennej pracy gastroenterologa.

Oczywiście, nie wszystko się udało. Prowadziłam wstępne rozmowy z Ministerstwem Zdrowia na temat utworzenia Centrum Leczenia Krwawień, ale bez powodzenia. Wciąż wiele jest do zrobienia także w kwestii poprawy nadzoru nad procedurami endoskopowymi. Poczytywałam sobie za sukces uporządkowanie nadzoru nad umiejętnościami lekarza, który pobiera publiczne pieniądze na wykonywanie pewnych świadczeń, ale Naczelna Rada Lekarska mocno skrytykowała nasze działania w tej kwestii.

Zadaniem dla nowego konsultanta będzie poprawa finansowania i dostępności do endoskopii, a także prace nad kompleksowością świadczeń medycznych. Cieszę się, że konsultantem został prof. Jarosław Reguła, bo to bardzo mądry i poukładany człowiek, a także doświadczony specjalista. Kiedy był prezesem Towarzystwa Gastroenterologicznego, ja byłam wiceprezesem i zawsze współdziałaliśmy, więc myślę, że zostanie zachowana ciągłość moich działań jako konsultanta. Życzę mu tylko, aby znalazł na to wszystko czas.


KARDIOLOGIA
Sukcesy ostatniej dekady są dziełem zbiorowym
 Prof. dr hab. n. med. Grzegorz Opolski

Funkcję konsultanta krajowego w dziedzinie kardiologii sprawowałem przez ostatnie 12 lat. Miałem szczęście być konsultantem w okresie dynamicznego rozwoju kardiologii. W tym czasie nastąpiło upowszechnienie leczenia chorych ze świeżym zawałem serca za pomocą pierwotnej angioplastyki wieńcowej, poprawiła się dostępność do zabiegów kardiologii inwazyjnej oraz elektroterapii, takich jak implantacja kardiowerterów-defibrylatorów i ablacja. W zakresie leczenia ostrych zespołów wieńcowych Polska znalazła się w czołówce krajów Unii Europejskiej. Efektem tego było ponad dwukrotne zmniejszenie śmiertelności w świeżym zawale serca. Sukces kardiologii w ostatniej dekadzie to dzieło zbiorowe — silnego i jednolitego środowiska kardiologicznego oraz zrozumienia przez decydentów potrzeb kardiologii. Nie ma wątpliwości, że istotny wpływ na rozwój kardiologii w Polsce miał wprowadzony w 2003 roku Narodowy Program Profilatyki i Leczenia Chorób Układu Sercowo-Naczyniowego — POLKARD oraz uznanie kardiologii za specjalizację deficytową.


HEMATOLOGIA
12 lat ciężkiej pracy przyniosło widoczne efekty
 Prof. dr hab. n. med. Wiesław Wiktor Jędrzejczak

Bardzo trudno w kilku zdaniach zamknąć dwanaście lat ciężkiej pracy. Zacznę od idei, czyli od opracowania programów specjalizacji — lekarskiej w dziedzinie hematologii, wariantu przeszczepów szpiku w specjalizacji z transplantologii klinicznej oraz specjalizacji dla diagnostów laboratoryjnych. Powstały też wytyczne, jak mają być zorganizowane ośrodki hematologiczne różnych poziomów referencyjnych, ośrodki przeszczepiania szpiku, ośrodki dawców szpiku i banki komórek krwiotwórczych oraz ośrodki leczenia hemofilii.

W dziedzinie prawa nastąpiły nowelizacje ustawy transplantacyjnej i rozporządzeń, ustanawiające zasady tworzenia i akredytacji różnych placówek składających się na polski system przeszczepiania szpiku.

W zakresie finansowania opracowany został cały system świadczeń opłacanych przez NFZ, powstały Narodowy Program Zwalczania Hemofilii, Narodowy Program Rozwoju Medycyny Transplantacyjnej (w części dotyczącej komórek krwiotwórczych), Narodowy Program Zwalczania Chorób Nowotworowych (w części dotyczącej białaczek).

Jeśli chodzi o rozwój instytucji, to udało się w tym okresie we wszystkich województwach utworzyć i rozwinąć ośrodki hematologiczne i bardzo wyrównać dostęp chorych do świadczeń. Wszystkie inicjatywy w tej dziedzinie zyskiwały moje poparcie, a gdy było trzeba parasol ochronny. Równie dynamicznie przebiegał rozwój kadrowy: w tym czasie przybyło 2/3 obecnie praktykujących hematologów, w tym kadr o najwyższych kwalifikacjach profesorów i doktorów habilitowanych.

Zdecydowanie poprawiła się jakość diagnostyki i leczenia: polska hematologia zanotowała największe osiągnięcia — wprowadzenie opracowanych w Polsce metod do standardów międzynarodowych. To nigdy wcześniej się nie zdarzyło. W ogóle ośrodki hematologiczne są z reguły w czołówkach rankingów naukowych w swoich uczelniach. Międzynarodowe analizy wykazały, że wyniki przeszczepienia szpiku w polskich ośrodkach są takie same, jak w Europie Zachodniej, a ich liczba zwiększyła się z 632 w roku 2001 do 1221 w 2012 roku. Zmieniła się też ich struktura. O ile w 2001 roku wykonano tylko 50 najtrudniejszych zabiegów od dawców niespokrewnionych, o tyle w 2012 roku już 262! Jeszcze większy skok został dokonany w zakresie rekrutacji potencjalnych dawców szpiku, których liczba z kilku tysięcy w roku 2001 zwiększyła się do ponad 600 tysięcy obecnie (co daje Polsce 3 miejsce w Europie, po Niemczech i Wielkiej Brytanii). I przełożyło się to też bezpośrednio na sytuację w Polsce. O ile przez wiele lat korzystaliśmy z dawców zagranicznych (głównie Niemców), o tyle ostatnio już ponad 50 proc. zabiegów wykonuje się dzięki polskim dawcom.

Codzienna praca polegała na rozszerzaniu dostępu polskim chorym do nowoczesnych leków: kreowaniu i opiniowaniu najpierw programów terapeutycznych, a następnie lekowych oraz katalogu chemioterapii. Dzięki tym działaniom polscy chorzy na choroby krwi mają przyzwoity dostęp do najnowszych leków i metod leczenia, z pewnością lepszy niż wynikać to może z poziomu zamożności naszego kraju. Ważne jest również wsparcie dla naukowych grup roboczych opracowujących i optymalizujących metody leczenia: Polskiej Grupy Białaczkowej, Chłoniakowej i Szpiczakowej. I ostatnie — wsparcie dla poszczególnych ośrodków wtedy, kiedy miały kłopoty.

Czego nie udało się zrobić? Ustanowić specjalizacji z pielęgniarstwa hematologicznego (chociaż przygotowano program tej specjalizacji) i stworzyć ram prawnych dla ośrodków dobierających dawców szpiku. Czego życzę nowemu konsultantowi? Aby tego wszystkiego nie zepsuł.