Za granicę dopiero po odpracowaniu rezydentury?

"Tak już kiedyś przecież było. Jak kończyłem studia w 1980 r., musiałem zapłacić kaucję, żeby wyjechać za granicę. Gdybym chciał tam zostać na stałe, musiałbym zwrócić pieniądze państwu" - przypomina sobie Maciej Piróg, dyrektor Centrum Zdrowia Dziecka w Międzylesiu. Młodzi lekarze, którzy w większości uznali pomysł za absurdalny, przypominają jednak, że robienie specjalizacji to nie jest dalsza część studiów, opłacanych przez państwo. "To normalna praca i za taką należy się wynagrodzenie. Robiąc specjalizację, udzielam świadczeń medycznych, wystawiam recepty, orzekam o stanie zdrowia i za to mam jeszcze zwracać państwu?" - pyta Magdalena Mania-Włodkowska, która w Szpitalu im. G. Narutowicza w Krakowie odbywa specjalizację z interny w trybie rezydentury. Zdaniem lek. Grzegorza Napiórkowskiego (III rok rezydentury z ginekologii i położnictwa w Szpitalu im. W. Orłowskiego Warszawie), utworzenie systemu odpracowywanych rezydentur wcale nie musi przynieść poprawy, bo młodzi ludzie po prostu mogą tych warunków nie przyjąć i wyjeżdżać za granicę już po studiach medycznych. "Niektórzy, słysząc takie pomysły, szybciej zaczynają powtarzać słówka i to nie angielskie, ale niemieckie, norweskie czy duńskie" - twierdzi G. Napiórkowski. Jego zdaniem, pracodawcy najchętniej zatrudniają specjalistów, ale coraz częściej robią nabór lekarzy do odbywania u nich konkretnych specjalizacji (np. Duńczycy).

Niech tu zostaną

Studenckie Stowarzyszenie Hipokrates przeprowadziło niedawno wśród 264 studentów piątego i szóstego roku Collegium Medicum UJ badanie ankietowe na ten temat. Z odpowiedzi wynika, iż jedynie 20 proc. ankietowanych zadeklarowało chęć pozostania w kraju i pracy w zawodzie w Polsce. Zdecydowana większość - 65 proc. - opowiedziała się za emigracją, natomiast 15 proc. respondentów było niezdecydowanych.
"Studiujących medycynę w Polsce należy zatrzymywać w kraju, tworząc im atrakcyjne warunki pracy i rozwoju zawodowego. Lekarze godziwie wynagradzani, z dobrą perspektywą rozwoju zawodowego na pewno wybiorą Polskę" - uważa Konstanty Radziwiłł, prezes Naczelnej Rady Lekarskiej. Od pomysłu odpracowywania rezydentur nie odciął się jednak jednoznacznie Zbigniew Religa. Minister zdrowia powiedział jedynie, że trzeba rozważyć pomysł "zobowiązania lekarzy rezydentów do zwrotu do budżetu kosztów specjalizacji w formie odpracowania lub zwrócenia pieniędzy". Dodał jednocześnie, że "wiele za taką decyzją przemawia, jednak trzeba się zastanowić, co się będzie młodym lekarzom bardziej opłacało, ponieważ mogą szukać możliwości specjalizowania się za granicą".

Związane ręce dyrektorów

Nie wiadomo, jak w szczegółach miałoby być realizowane ewentualne "odpracowywanie" specjalizacji po skończeniu rezydentury. Można jednak domniemywać, że lekarz byłby związany umową z tym szpitalem, w którym był na rezydenturze. A to niekoniecznie musi się podobać wszystkim dyrektorom szpitali. Rezydenci są mile widziani, bo idą za nimi ministerialne pieniądze, ale po skończeniu okresu rezydentury zatrudniać musiałby ich szpital.
Zwraca na to uwagę lek. Grzegorz Napiórkowski. "Zmuszanie szpitala do zatrudnienia lekarza po rezydenturze wcale nie musi mu się opłacać. Szpital ma ograniczoną wiedzę o tym, jakich specjalistów będzie potrzebował za sześć lat. Kto kilka lat temu był w stanie przewidzieć, że najbardziej deficytową specjalizacją będzie anestezjologia" - pyta G. Napiórkowski.
"Gdyby to rezydent miał wybierać szpital, w którym chce się specjalizować i "odpracowywać" tam specjalizację, a dyrektor nie miałby w tej sprawie nic do powiedzenia, to uważam, że byłby to pomysł kosmiczny. Nie jestem w stanie zapewnić miejsca pracy wszystkim, którzy chcą u nas pracować. Zatrudnię tylko tych lekarzy, którzy będą nam potrzebni do wykonywania zadań spoczywających na instytucie" - mówi Maciej Piróg, dyrektor CZD. W tej chwili ma u siebie 40 rezydentów i - jak mówi - bardzo ich szanuje, bo świetnie pracują, a wynagrodzenie płaci minister zdrowia (niestety bez podwyżki).
Dyrektorzy szpitali powiatowych, które cierpią na największe braki kadrowe, mogą tylko Centrum Zdrowia Dziecka pozazdrościć. Ich sytuacji inicjatywa min. P. Gosiewskiego najprawdopodobniej też nie poprawi. Wiele z powiatowych szpitali nie ma akredytacji, nie będzie więc mogło ani specjalizować lekarzy w trybie rezydenckim, ani liczyć na odpracowanie rezydentur.