Wypowiedzenie umów o pracę: co dalej?

Wszystkie formy wykonywania zawodu lekarza można podzielić na dwie podstawowe grupy: zatrudnienie i działalność gospodarcza. Zatrudnienie polega na osobistym wykonywaniu pracy na cudzy rachunek. Występuje w dwóch formach: zatrudnienia na podstawie umowy o pracę oraz zatrudnienia na kontrakcie. Zatrudniony nie podejmuje ryzyka gospodarczego, tzn. nie musi starać się o pozyskanie pacjentów. Plusem zatrudnienia jest także to, że nie wiąże się z żadnymi dodatkowymi obowiązkami, takimi jak zarejestrowanie działalności czy rozliczanie podatków i składek ubezpieczeniowych. Lekarz może dzięki temu skupić się na wykonywaniu swojego zawodu. Rozliczeń dokonuje zatrudniający go zakład, występujący w stosunku do niego w roli inkasenta, a w stosunku do urzędów w roli płatnika. Minusem jest zależność finansowa i brak możliwości rozwijania działalności na własny rachunek.
Działalność gospodarcza polega na zorganizowaniu pracy na własny rachunek. Praca ta może być wykonywana samodzielnie - mamy wówczas do czynienia z praktyką lekarską. Można też zatrudnić do niej inne osoby, zakładając niepubliczny zakład opieki zdrowotnej. W obu przypadkach lekarz podejmuje ryzyko gospodarcze związane z pozyskaniem pacjentów w sposób bezpośredni bądź za pośrednictwem zamówień od innych podmiotów, przede wszystkim od SP ZOZ-ów i Narodowego Funduszu Zdrowia, ale także od zakładów pracy, firm, instytucji, szkół, stowarzyszeń itp. Plusem jest niezależność finansowa i organizacyjna oraz możliwość wszechstronnego rozwijania działalności. Minusem jest konieczność podjęcia wysiłku organizatorskiego oraz poczynienia wstępnych nakładów finansowych. Do tego dochodzą przeróżne obowiązki rejestrowe, administracyjno-prawne, podatkowe, ubezpieczeniowe itd., które w przypadku zatrudniania innych lekarzy we własnym NZOZ-ie mogą ostatecznie nie pozostawić czasu na osobiste wykonywanie zawodu.
Podstawowa decyzja wiąże się zatem z wyborem: zatrudnienie czy organizowanie własnej działalności. Niezależnie od tego rozstrzygnięcia, rozpatrzenia wymaga kolejna kwestia: razem z kolegami czy na własną rękę? Zarówno do ustalenia warunków zatrudnienia, jak i do organizowania działalności gospodarczej, można przystąpić grupowo. Zwłaszcza w przypadku przystąpienia do negocjacji warunków ponownego zatrudnienia lub warunków wycofania złożonych wypowiedzeń wskazane jest działanie grupowe. Konieczność prowadzenia negocjacji grupowych jest szczególnie mocno podkreślana przez Ogólnopolski Związek Zawodowy Lekarzy, który na swoich stronach internetowych opublikował dla lekarzy wzór odpowiedniej umowy o współpracy, a ponadto nawołuje ich do zakładania zrzeszeń w formie stowarzyszeń. Owe inicjatywy, chociaż chwalebne, mogą nieco dziwić, ponieważ kompletnie abstrahują od działalności związkowej. Zamiast nawoływać lekarzy do organizowania się w celu zbiorowego negocjowania warunków pracy, OZZL powinien nakłaniać ich do przystępowania do związku i podejmować negocjacje w ich imieniu. Jako związek zawodowy może on nie tylko organizować lekarzy w tym celu, ale ponadto doprowadzić do zapisania odpowiednich warunków płacowych w regulaminach wynagradzania bądź w układach zbiorowych pracy.