Według Ministerstwa Zdrowia zapis „nie zamieniać” oznacza, że można zamieniać [FELIETON]

Projekt ustawy o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz niektórych innych ustaw został opublikowany 30 czerwca 2021 r.

Przez dwa lata odbywały się spotkania, rozmowy, negocjacje oraz uzgodnienia. W trakcie konsultacji publicznych zostało zgłoszonych 951 uwag do projektu ustawy. Dnia 9 czerwca 2023 r. rząd przyjął dużą nowelizację ustawy refundacyjnej i skierował ją do Sejmu (druk nr 3408).

Został wyznaczony termin posiedzenia Sejmowej Komisji Zdrowia na 5 lipca o godz. 12:30. Posiedzenie zostało przełożone na godz.14:30 z powodu autopoprawki, która została zgłoszona tuż przed posiedzeniem Komisji Zdrowia (druk nr 3408A). Należy podkreślić, że rządowa autopoprawka jest obszerna, co oznacza, że posłowie nie mieli czasu na dokładne zapoznanie się z jej treścią. Ponadto zapisy zawarte w rządowej autopoprawce nie były konsultowane i budziły wiele kontrowersji.

Rocznie wystawianych jest około 250 milionów recept. Ile z tych recept zawiera zapis „nie zamieniać” (NZ)? Nie wiadomo. Minister zdrowia powinien dokonać analizy i wówczas okazałoby się, że sprawa jest marginalna, ponieważ lekarze bardzo rzadko stosują adnotację „nie zamieniać” (NZ).

Leki objęte kategorią dostępności „wydawane z przepisu lekarza - Rp" wymagają wzmożonego nadzoru nad ich przepisaniem, ponieważ są to produkty lecznicze, które mogą stanowić zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, nawet wówczas, gdy są stosowane prawidłowo bez nadzoru lekarskiego.

Zaproponowana w autopoprawce zmiana w zakresie zapisu „nie zamieniać” (NZ) jest nielogiczna i wewnętrznie sprzeczna ponieważ jednocześnie wprowadzono zaostrzenie i rozluźnienie. Zaostrzenie – wprowadzony został wymóg szczegółowego uzasadnienia w dokumentacji medycznej pacjenta, dlaczego na recepcie jest „nie zamieniać” (NZ). Rozluźnienie – uprawnienie lekarza do stosowania zapisu „nie zamieniać” (NZ) w praktyce staje się bezprzedmiotowe ponieważ może zostać zignorowane i pominięte.

Należy podkreślić, że farmaceuci posiadają szerokie uprawnienia do zaproponowania pacjentom odpowiednika leku, który został przepisany na recepcie. Jest tyko jeden wyjątek, czyli zapis na recepcie „nie zamieniać” (NZ). Zaproponowana przez Ministerstwo Zdrowia zmiana jest skrajnie nieodpowiedzialna, ponieważ spowoduje tylko negatywne skutki. Doprowadzi do antagonizmów - lekarze będą oburzeni na tych farmaceutów, którzy dokonają zamiany pomimo zapisu „nie zamieniać” (NZ).

Kto będzie odpowiedzialny za wystąpienie ciężkich działań niepożądanych po zastosowaniu odpowiednika? Farmaceuci mają poważny dylemat - zamieniać albo nie zamieniać, oto jest pytanie.

mgr farm. Walenty Zajdel