Wcześniejsze emerytury dla pracowników ochrony zdrowia

Osoby, które były pracownikami i przeszły na działalność prywatną nie mogą przejść na wcześniejszą emeryturę, o ile nie powrócą przedtem do zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Warunek ten wzbudza wiele kontrowersji wśród naszych czytelników, niemniej jednak obowiązuje i niespełnienie go wyklucza przejście na wcześniejszą emeryturę w jakimkolwiek trybie. Zastrzeżenia do tego warunku były swego czasu podnoszone przez rzecznika praw obywatelskich, jako warunku naruszającego konstytucyjne zasady demokratycznego państwa prawa oraz równouprawnienia obywateli. Zostały jednak odrzucone przez Trybunał Konstytucyjny, który stwierdził, iż zróżnicowanie ma w tym wypadku charakter wyjątkowy i przejściowy, ponieważ celem reformy systemu emerytalnego było m.in. stopniowe zniesienie wcześniejszych emerytur w ogóle.
Przejście na wcześniejszą emeryturę na ogólnych zasadach może nastąpić w następujących przypadkach:
1) -jeżeli kobieta ma co najmniej 30-letni okres składkowy i nieskładkowy,
2) -jeżeli kobieta ma co najmniej 20-letni okres składkowy i nieskładkowy oraz została uznana za całkowicie niezdolną do pracy,
3) -jeżeli mężczyzna ma co najmniej 25-letni okres składkowy i nieskładkowy oraz został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy.
Praca w szczególnych warunkach
Wcześniejsza emerytura przysługuje ponadto pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, którzy posiadają uprawniający do emerytury okres zatrudnienia (20 lat dla kobiet, 25 lat dla mężczyzn). Wymaganych jest co najmniej 15 lat pracy w tych warunkach. Praca taka powinna być w tym okresie wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.
Za prace w szczególnych warunkach w służbie zdrowia uznaje się:
o -prace na oddziałach intensywnej opieki medycznej, anestezjologii, psychiatrycznych i odwykowych, onkologicznych, leczenia oparzeń oraz ostrych zatruć w bezpośrednim kontakcie z pacjentami,
o -prace w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych,
o -prace lekarzy dentystów,
o -prace w prosektoriach i zakładach anatomopatologicznych, histopatologicznych i medycyny sądowej,
o -prace w zespołach pomocy doraźnej pogotowia ratunkowego oraz medycznego ratownictwa górniczego,
o -prace w domach pomocy społecznej dla nieuleczalnie i przewlekle chorych, umysłowo upośledzonych dorosłych i umysłowo niedorozwiniętych dzieci,
o -prace przy pobieraniu prób i pomiarach w warunkach i na stanowiskach pracy szkodliwych dla zdrowia, wykonywane przez personel stacji sanitarno-epidemiologicznych oraz laboratoriów środowiskowych.
Okresy pracy w tych warunkach stwierdza w świadectwie pracy zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji i wykazu stanowisk ustalonego zarządzeniem ministra zdrowia. wiadectwo pracy, oprócz specjalnego świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach, jest jedynym dokumentem, który może potwierdzić pracę w tych warunkach, dlatego należy dopilnować, aby znalazła się w nim odpowiednia adnotacja. W razie jej braku trzeba niezwłocznie wystąpić do zakładu z wnioskiem o sprostowanie świadectwa. Jeżeli zakład odmówi, należy odwołać się do sądu pracy. Terminy wystąpień są tu bardzo krótkie - po 7 dni odpowiednio od wydania świadectwa i od odmowy sprostowania - a ich niedotrzymanie może spowodować utratę możliwości uzyskania wcześniejszej emerytury.
Fundusz emerytalny dyskwalifikuje
Na zakończenie muszę uściślić, że spełnienie przedstawionych wyżej warunków jest wystarczające dla najstarszej grupy ubezpieczonych, tj. urodzonych przed 1 stycznia 1949 r. Młodszych od nich, urodzonych przed 1 stycznia 1969 r., dyskwalifikuje przystąpienie do otwartego funduszu emerytalnego. Jeżeli tego nie uczynią i uda im się spełnić powyższe warunki przed końcem 2006 r., to po rozwiązaniu stosunku pracy mogą również skorzystać z wcześniejszej emerytury.
Najmłodszym ubezpieczonym, urodzonym po 31 grudnia 1968 r., prawo do wcześniejszej emerytury w ogóle nie przysługuje.

Podstawa prawna:
1) art. 29, 32 i 46 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. nr 162, poz. 1118 z późn. zm.),
2) art. 97 Kodeksu pracy,
3) § 2-4 oraz dział XII Wykazu A rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. nr 8, poz. 43 ze zm.),
4) zarządzenie ministra zdrowia i opieki społecznej z 12 lipca 1983 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu zdrowia i opieki społecznej (Dz.Urz. MZiOS nr 8, poz. 40 ze zm.).