Urlop a kontrakt z NFZ?

Działalność w ramach kontraktu z Narodowym Funduszem Zdrowia jest działalnością samodzielną i prowadzoną na własny rachunek. Do jej wykonywania konieczne jest zarejestrowanie prywatnej praktyki lub założenie NZOZ-u, czyli trwałe oddzielenie się lekarza - nowego podmiotu gospodarczego, od publicznego ZOZ-u - dawnego pracodawcy. W wyniku tego następuje utrata statusu pracownika i całej, związanej z tym szczególnej ochrony, jaką dają pracownikowi przepisy prawa pracy. Jednocześnie następuje uwolnienie od podporządkowania narzuconej organizacji pracy, jaka obowiązuje pracowników.

Negocjacje z funduszem

Lekarz prowadzący działalność prywatną może i powinien sam organizować proces swojej pracy tak, aby zapewnić sobie odpowiedni czas na wszystko, w tym na wypoczynek. Prawo do urlopu wypoczynkowego Konstytucja RP gwarantuje tylko pracownikom; lekarze praktykujący prywatnie muszą takie prawo zagwarantować sobie sami poprzez wprowadzenie odpowiednich zapisów do kontraktów z Narodowym Funduszem Zdrowia.
Zagwarantowanie sobie z góry ustalonego terminu urlopu może nastąpić tylko na etapie negocjacji kontraktu. Zgodnie z § 9 ust. 1 obecnie obowiązujących Ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (OWU), świadczeniodawca udziela świadczeń przez cały okres obowiązywania umowy, zgodnie z określonym w umowie harmonogramem pracy oraz planem rzeczowo-finansowym. Właściwym miejscem na wpisanie planowanego urlopu wypoczynkowego do kontraktu jest więc harmonogram pracy. W przypadku ambulatoryjnej opieki specjalistycznej będzie to harmonogram poradni specjalistycznej, stanowiący załącznik do umowy. Określając godziny pracy poszczególnych komórek organizacyjnych w kolejne dni tygodnia, można w rubryce "Informacje dodatkowe" zaproponować terminy planowanych urlopów. Jednocześnie, w celu zachowania ciągłości udzielania świadczeń, można w załączniku nr 4 wskazać podwykonawców oraz okresy, w których podwykonawcy ci przejmą na siebie udzielanie świadczeń.

Przerwa w świadczeniach

Przyjęcie takiego rozwiązania nie wydaje się jednak konieczne w przypadku ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, która rozliczana jest na podstawie cen jednostek rozliczeniowych, więc fundusz może zaakceptować planowane urlopy lekarzy specjalistów bez zapewnienia podwykonawców. Na taką możliwość wskazuje § 9 ust. 2 OWU, który dopuszcza planowanie przerwy w udzielaniu świadczeń rozliczanych w jednostkach, bez konieczności wskazania sposobu zapewnienia ich ciągłości. Możliwość ta ma szczególne znaczenie dla tych gabinetów specjalistycznych, w których cały zakres zakontraktowanych świadczeń udzielany jest przez jednego lekarza. Zapisany w kontraktach zakaz zlecania podwykonawcy pełnego zakresu zakontraktowanych świadczeń uniemożliwia im bowiem ustanowienie podwykonawcy na czas urlopu.
Jeżeli urlop nie został zapisany w kontrakcie, to jego uzyskanie będzie uzależnione od zgody dyrektora oddziału wojewódzkiego funduszu. W tym przypadku wystarczy pisemnie powiadomić oddział funduszu o planowanym urlopie, z wyprzedzeniem co najmniej 30 dni. Jak już wyżej zaznaczałem, obowiązek wskazania w tymże powiadomieniu sposobu zapewnienia ciągłości udzielania świadczeń w czasie urlopu nie dotyczy specjalistów. Zapewnienie zastępstwa kolegów nie jest więc konieczne, chociaż może być przez fundusz wymagane. Zgoda dyrektora na urlop może przecież zostać uzależniona od zapewnienia zastępstwa. W każdym razie jego decyzja musi zapaść w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. Bezskuteczny upływ tego terminu, bez wyrażenia sprzeciwu przez dyrektora, równoznaczny jest z uzyskaniem milczącej zgody.

Podstawa prawna:
1) art. 66 ust. 2 Konstytucji RP,
2) § 9 ust. 1-4 Ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej - załącznik do rozporządzenia ministra zdrowia z dnia 6 października 2005 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U. nr 197, poz. 1643),
3) § 2 ust. 4 wzoru umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej - ambulatoryjne świadczenia specjalistyczne - załącznik nr 2a do materiałów informacyjnych AOS na 2006 r.