Testy, maseczki, izolacja chorych. Eksperci z NIL radzą, jak wygrać z falą zakażeń

Podczas czwartkowej (5 stycznia) konferencji w Naczelnej Izbie Lekarskiej odniesiono się m.in. do kwestii dostępności do szczepień i ostrożności w kontaktach z osobami szczególnie narażonymi na zakażenia. Zaapelowano o rozpoczęcie prac legislacyjnych nad umożliwieniem zgłaszania przez pracownika do pracodawcy niedyspozycji zdrowotnej - z wyłączeniem lekarza.

Składająca się z 31 autorytetów w dziedzinie zdrowia Rada Ekspertów Naczelnej Izby Lekarskiej wydała stosowne rekomendacje.

Zalecenia Rady Ekspertów NIL w związku ze wzrostem liczby wirusowych zakażeń dróg oddechowych

W związku z obserwowanym w ostatnich tygodniach istotnym wzrostem zachorowań na grypę i RSV w Polsce (około 300 000 zakażeń grypą tygodniowo), znaczącym zwiększeniem liczby hospitalizacji z powodu tych infekcji i ich powikłań oraz wysoce prawdopodobnym dalszym przyrostem, Rada Ekspertów NIL rekomenduje:

1. Bezzwłoczne szczepienia dorosłych (w tym ciężarnych) i dzieci przeciw grypie w populacjach nieszczepionych w bieżącym sezonie epidemicznym (szczepienie pozostaje skuteczną i bezpieczną metodą redukcji ryzyka powikłań związanych z zakażeniem grypą i może być szeroko zastosowane nawet w czasie zwiększania się liczby zakażeń, a korzyść ze szczepień będzie również istotna w kontekście prawdopodobnego, wiosennego szczytu zakażeń grypą).
2. Uaktualnienie szczepień przeciw COVID-19 celem zmniejszenia ryzyka powikłań związanych z możliwością jednoczesnego lub sekwencyjnego zakażenia grypą lub SARS Cov-2.
3. Przestrzeganie zasad izolacji osób z objawami zakażenia dróg oddechowych co najmniej do pełnego ustąpienia objawów.
4. Ograniczenie odwiedzin w placówkach opieki zdrowotnej oraz kontaktów rodzinnych osób z objawami aktywnej infekcji górnych dróg oddechowym celem redukcji ryzyka dalszej transmisji choroby i ograniczenia ogniskowego rozprzestrzeniania się tych zakażeń.
5. Upowszechnienie testów diagnostycznych, szczególnie szybkich testów antygenowych w kierunku grypy, RSV i COVID-19.
6. Utrzymanie rekomendacji noszenia masek ochronnych w aptekach, przychodniach, szpitalach oraz innych ośrodkach związanych z opieką zdrowotną.
7. U osób o podwyższonym ryzyku zachorowania i powikłań grypy i COVID-19 rekomendacja noszenia masek ochronnych w miejscach publicznych i wewnątrz budynków, w których spotyka się znaczna liczba ludzi.
8. Unikanie kontaktów starszych dzieci i dorosłych z objawami zakażenia dróg oddechowych z noworodkami i niemowlętami (zakażenia wywołane wirusem RSV u dzieci starszych i dorosłych przebiega zwykle w postaci choroby przeziębieniowej bez poważniejszych powikłań, ale dla noworodków i niemowląt zakażenie jest bardzo groźne, ponieważ powoduje pogorszenie wydolności oddechowej, które wymaga hospitalizacji, leczenia tlenem, a niekiedy zastosowania respiratora).
9. Rozpoczęcie prac legislacyjnych nad wprowadzeniem zgłaszanej pracodawcy przez pracownika tzw. niedyspozycji chorobowej z wyłączeniem lekarza. Możliwość skorzystania przez pracownika z 3-5 dni (rocznie) takiej niedyspozycji chorobowej odciąży system ochrony zdrowia, pozwoli zapobiec rozpowszechnianiu się zakażeń i w konsekwencji może przynieść same korzyści ekonomiczne i społeczne.

Prezes NRL Łukasz Jankowski podkreślał konieczność reakcji na trudną sytuację pacjentów i systemu ochrony zdrowia.

Potrójna epidemia w Polsce: grypy, RSV i koronawirusa. Eksperci: konieczne szczepienia i testy

- Mamy do czynienia z potrójną epidemią: grypy, RSV, koronawirusa i niski odsetek zaszczepionej populacji przeciwko grypie i niewielu zaszczepionych kolejnymi dawkami przypominającymi przeciw COVID-19. Mamy przepełnione gabinety podstawowej opieki zdrowotnej oraz niedomagający system – trzeba powiedzieć to wprost – oparty na pracujących ponad siły lekarzach rodzinnych, którzy starają się jak mogą te niedomogi załatać. Poprosiliśmy Radę Ekspertów NIL o opracowanie rekomendacji, które moglibyśmy jako środowisko lekarskie przedstawić i opinii publicznej, i decydentom. My nie mamy mocy, żeby decydować, ale jesteśmy jako lekarze najbliżej problemów, najbliżej naszych pacjentów. Widzimy, gdzie te problemy leżą, stąd też naturalnym jest, że proponujemy rozwiązania – powiedział prezes NRL.

- Zebraliśmy się online w gronie tych 31 osób, wśród których są uznani eksperci w dziedzinie chorób zakaźnych, pediatrii, chorób wewnętrznych, wakcynologii, epidemiologii, ze wsparciem ekspertów z wszystkich pozostałych specjalności – dodała dr hab. Magda Wiśniewska.

- Najbardziej oczywiste zalecenie to zastosowanie powszechnych szczepień przeciwko grypie. Jest to jedyna uznana metoda zapobiegania zachorowaniu. To niezwykle ważne. Mimo że epidemia już się rozpoczęła, to szczepienie i tak przynosi zdecydowaną korzyść. Spodziewamy się drugiej fali zachorowań na grypę w okresie wiosennym. (…) Kobiety w ciąży są w sposób szczególny narażone na powikłania związane z zakażeniem wirusem grypy - ze względu na ryzyko niekorzystnego zakończenia ciąży, poronienia, porodu przedwczesnego, nieprawidłowego rozwoju płodu, a również zakażenia dziecka po porodzie. Powinniśmy szczepić wszystkich dorosłych, powinniśmy szczepić dzieci od 6. roku życia oraz kobiety będące w ciąży – zwracała uwagę prof. Ewa Barcz, która jest lekarzem ginekologiem położnikiem.

- Z racji tego, że wszystkie te trzy infekcje, czyli grypa, SARS-CoV-2 oraz RSV, mają bardzo podobny przebieg, to oczywistym jest, że musimy mieć do dyspozycji jako lekarze metody diagnostyczne – czyli możliwość korzystania z testów diagnostycznych, najlepiej szybkich testów antygenowych, najoptymalniej z testów typu combo. Rekomendujemy ich szerokie rozpowszechnienie, najchętniej z refundacją i w POZ, i w izbach przyjęć, i w szpitalnych oddziałach ratunkowych – mówiła przewodnicząca Rady Ekspertów NIL.