Szczepionka w terapii raka jelita grubego

Według naukowców z Oxford Biomedica, preparat mogą otrzymywać pacjenci poddawani dotychczas standardowej chemioterapii, a szczepionka nie zwiększa jej toksyczności. Ludzki rakowo-płodowy antygen 5T4 to glikoproteina, której fizjologicznie wysoką ekspresję wykazują komórki łożyska, jak również wiele nowotworów, np. rak jelita grubego, żołądka, nerki i jajnika. Nadekspresja antygenu 5T4 w tkance nowotworowej przemawia za złym rokowaniem co do długości przeżycia chorych, m. in. ze względu na dużą zdolność nowotworu do tworzenia przerzutów. Nowoczesne terapie chorób nowotworowych opierają się na modulowaniu układu immunologicznego do podjęcia walki z nieprawidłowymi komórkami.

Celem badania była ocena bezpieczeństwa, immunogenności oraz biodystrybucji szczepionki TroVax zawierającej antygen 5T4. Do badania zakwalifikowano 22 chorych z przerzutowym rakiem jelita grubego, którzy domięśniowo otrzymali łącznie po 3 dawki szczepionki - od 5 x 10(7) do 5 x 10(8) pfu (plaque-forming units) w dwóch odstępach 4-tygodniowych. Byli to pacjenci, którzy odpowiedzieli na leczenie chemioterapeutyczne, a okres od zakończenia chemioterapii wynosił co najmniej 2,5 miesiąca. Pełnej oceny skuteczności szczepionki można było dokonać u 17 chorych.

Według dr. Richarda Harropa, u większości pacjentów podanie preparatu przyczyniło się do rozwoju silnej odpowiedzi immunologicznej wobec tkanek guza. U 16 chorych doszło do aktywacji 5T4-swoistych mechanizmów komórkowych, podczas gdy u 14 odnotowano oznaczalny poziom przeciwciał anty-5T4, co świadczy o pozytywnej reakcji odpornościowej na antygen 5T4 obecny w szczepionce. U pacjentów poddanych szczepieniom zaobserwowano całkowitą lub częściową reakcję kliniczną oraz znaczną redukcję objętości guza, a u jednego chorego nastąpiła całkowita regresja nowotworu. Na podstawie analizy statystycznej wykazano ponadto dodatnią korelację między poziomem wytwarzanych przeciwciał anty-5T4 a czasem przeżycia oraz okresem do pojawienia się progresji choroby. Nie zaobserwowano natomiast żadnych niepożądanych reakcji związanych z przyjmowaniem szczepionki oraz nie odnotowano obecności wektora antygenu, czyli wirusa MVA w organizmie.

Zdaniem autorów pracy, wyniki II fazy badań klinicznych nad szczepionką TroVax wykazały jej bezpieczeństwo i dobrą tolerancję, bowiem preparat indukuje odpowiedź immunologiczną wobec komórek guza, nie powodując autoimmunizacji wobec tkanek prawidłowych. Powyższe wyniki zachęcają więc do kontynuowania badań nad substancjami zwiększającymi skuteczność dotychczas stosowanych standardowych terapii.

Źródło: Clin. Cancer Res. 2007, 13: 4487-4494.