Szczepienia przeciw ospie darmowe dla przedszkolaka

Nowe przepisy, zdaniem Ministerstwa Zdrowia, mają na celu zmniejszenie liczby przypadków ciężkich, inwazyjnych postaci zakażeń u dzieci. Nie bez znaczenia przy wprowadzaniu tego rozwiązania był nacisk opinii społecznej — niektórzy rodzice dzieci poszkodowanych wskutek zakażenia Streptococcus pneumoniae intensywnie nagłaśniają konieczność zmiany strategii resortu zdrowia w podejściu do problemu — z naprawczej na profilaktyczną.

Najnowszy wykaz chorób zakaźnych, przeciw którym prowadzone są szczepienia ochronne oraz wiek i grupy osób objętych obowiązkiem szczepień, określa rozporządzenie ministra zdrowia z 18 sierpnia 2011 roku.

Nowe grupy ryzyka 
dla infekcji pneumokokowych

W punkcie dotyczącym obowiązkowych szczepień przeciw Streptococcus pneumoniae nastąpiło rozszerzenie grup ryzyka w zakresie wskazań do immunizacji, wieku dzieci oraz ich masy urodzeniowej. Od 1 października 2011 r. szczepienie to powinno być bezpłatnie realizowane u:

a) dzieci od 2. miesiąca życia do ukończenia 5. roku życia:
– po urazie lub z wadą ośrodkowego układu nerwowego, przebiegającymi z wyciekiem płynu mózgowo-rdzeniowego,
– zakażonych HIV,
– po przeszczepieniu szpiku, przed przeszczepieniem lub po przeszczepieniu narządów wewnętrznych lub przed wszczepieniem lub po wszczepieniu implantu ślimakowego;

b) dzieci od 2. miesiąca życia do ukończenia 5. roku życia chorujących na:
– przewlekłe choroby serca,
– schorzenia immunologiczno-hematologiczne, w tym małopłytkowość idiopatyczną, ostrą białaczkę, chłoniaki, sferocytozę wrodzoną,
– asplenię wrodzoną, dysfunkcję śledziony, po splenektomii lub po leczeniu immunosupresyjnym,
– przewlekłą niewydolność nerek i nawracający zespół nerczycowy,
– pierwotne zaburzenia odporności,
– choroby metaboliczne (w tym cukrzycę),
– przewlekle choroby płuc (w tym astmę);

c) dzieci od 2. miesiąca życia do ukończenia 12. miesiąca życia urodzonych przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży lub urodzonych z masą urodzeniową poniżej 2500 g (w tym wypadku bezpłatnym szczepieniem objęte są dzieci urodzone po 30 września 2011 r.).

Względy środowiskowe 
przy ospie wietrznej

W nowym rozporządzeniu uzupełniono wskazania do obowiązkowych szczepień przeciwko wirusowi Varicella zoster wywołującemu ospę wietrzną, obejmując nimi dzieci do ukończenia 12. roku życia, narażone na zakażenie ze względów środowiskowych. Zaliczono do nich czasowe lub stałe przebywanie we wspólnych pomieszczeniach, co umożliwia przeniesienie wirusa i wybuch ogniska epidemicznego, w tym w domach opieki długoterminowej, domach dziecka, żłobkach i innych instytucjach opiekuńczych (a więc także w przedszkolu). W poprzednim stanie prawnym (w PSO na 2011 r.) dzieci te objęte były tylko szczepieniami zalecanymi, a więc realizowanymi odpłatnie.

W PSO na 2011 r. podano informacje na temat zasad wykonywania szczepienia przeciw ospie wietrznej. Immunizacja powinna być wykonana zgodnie z zarejestrowanym schematem szczepienia. Obecnie obowiązuje dwudawkowy schemat szczepienia dla wszystkich dzieci bez względu na wiek. Minimalny odstęp pomiędzy kolejnymi dawkami tej szczepionki wynosi 4 tygodnie.

W przypadku dzieci chorych przewlekle szczepienie może być wykonane, gdy pozwala na to stan kliniczny i immunologiczny pacjenta oceniony przez specjalistę. Nowe rozporządzenie w sprawie szczepień obowiązkowych zawiera nowy wzór formularza-zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym, w którym adnotacji dokonuje lekarz specjalista. W dokumentacji medycznej pacjenta powinien zostać odnotowany wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju przeciwwskazanych szczepionek lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej.

Odpłatność za szczepienia

Szczepienia obowiązkowe przeciw Streptococcus pneumoniae oraz ospie wietrznej realizowane w wyżej opisanych wskazaniach medycznych lub środowiskowych są realizowane dla świadczeniobiorców bezpłatnie u świadczeniodawców mających podpisaną z Narodowym Funduszem Zdrowia umowę w tym zakresie (np. w poradniach podstawowej opieki zdrowotnej). Bezpłatne są wówczas zarówno szczepionka, badanie kwalifikacyjne, jak i usługa wykonania szczepienia.

Dla osób nieobjętych wskazaniami do szczepień obowiązkowych pozostają szczepienia zalecane. Szczepienia przeciw Streptococcus pneumoniae oraz ospie wietrznej znajdują się w katalogu zalecanych szczepień ochronnych. Koszty zakupu preparatów do szczepień zalecanych ponosi osoba poddająca się szczepieniu. Samo wykonanie szczepienia zalecanego, a także koszty badania kwalifikacyjnego osób ubezpieczonych pokrywane są na zasadach określonych w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a więc dla świadczeniobiorców — bezpłatnie u wybranego lekarza poz. Jeżeli jednak świadczeniobiorca dokona zalecanego szczepienia ochronnego u świadczeniodawcy, który nie ma podpisanej umowy na te świadczenia z NFZ, koszty przeprowadzenia szczepienia ponosi ta osoba.

Według obowiązujących aktualnie w Polsce przepisów, pacjent ma prawo zakupić szczepionkę w aptece i przekazać ją do podania w punkcie szczepień. Obrót szczepionkami, które są wydawane na receptę powinien odbywać się jedynie w formach przewidzianych w prawie farmaceutycznym, tj. w aptekach lub punktach aptecznych. Praktyka polegająca na oferowaniu szczepionek innych niż szczepionki udostępniane w ramach gwarantowanych świadczeń medycznych, np. przez przychodnię, uznawana jest za naruszenie prawa (nawet jeśli odbywa się to po cenie ich zakupu). Prowadzenie nieuprawnionego obrotu produktami leczniczymi zagrożone jest sankcją karną (grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do 2 lat).

Program szczepień ochronnych na rok 2012 ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, rozporządzeń oraz zaleceń, powinien zostać podany przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu publikowanego w Dzienniku Urzędowym ministra zdrowia do 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu.


Podstawa prawna

1) art. 17 ust. 10 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. nr 234, poz. 1570 z późn. zm.);

2) rozporządzenie ministra zdrowia z 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. nr 182, poz. 1086);

3) art. 127 Prawa farmaceutycznego, ustawy z dnia 6 września 2001 r. (tekst jednolity: Dz.U. z 2008 r. nr 45, poz. 271 z późn. zm.).