Specjalizacja w starym trybie

Zgodnie z obowiązującymi przepisami rozporządzenia w sprawie specjalizacji lekarzy, Państwowy Egzamin Specjalizacyjny (PES) odbywa się dwa razy w roku: w sesji wiosennej - od 1 marca do 30 kwietnia oraz w sesji jesiennej - od 1 października do 30 listopada. PES przeprowadzany jest przez Państwową Komisję Egzaminacyjną. Lekarzowi, który nie zdał egzaminu, przysługuje prawo wystąpienia do komisji z wnioskiem o wyznaczenie terminu egzaminu poprawkowego. Termin ten nie może być wyznaczony poza okresem sesji egzaminacyjnej, ponieważ egzamin poprawkowy jest kolejnym PES-em.
Warto zaznaczyć, że jedną z części PES-u stanowi egzamin testowy, który dla danej specjalności odbywa się jednocześnie w całym kraju. Ustalenie konkretnych terminów PES w poszczególnych dziedzinach medycyny należy do kompetencji dyrektora Centrum Egzaminów Medycznych, działającego w porozumieniu z właściwą komisją egzaminacyjną. Dyrektor CEM nie może wyznaczyć terminu PES-u poza sesjami określonymi w rozporządzeniu, ponieważ jest związany jego przepisami.

Stare przepisy

Ustawa o zawodzie lekarza stanowi, iż lekarze, którzy rozpoczęli specjalizację na podstawie przepisów obwiązujących przed 1997 r., odbywają ją zgodnie z tymi przepisami (mowa tu o przepisach normujących specjalizację dwustopniową). Nowelizacja ustawy z 2005 r. zakreśliła tym lekarzom ostateczny termin uzyskania tytułu specjalisty I lub II stopnia, który przypada 27 września 2007 r. Zwracam uwagę, iż termin ten dotyczy możliwości uzyskania tytułu nadawanego na podstawie przepisów obowiązujących przed 1997 r. Lekarz, który odbył specjalizację zgodnie z tymi przepisami, a nie zda egzaminu w wyznaczonym terminie nie uzyska tytułu specjalisty I lub II stopnia. Czy należy przez to rozumieć, że taki lekarz traci jakąkolwiek możliwość uzyskania tytułu specjalisty na podstawie odbytej specjalizacji? Pozytywna odpowiedź na to pytanie skutkowałaby pozbawieniem lekarza możliwości zdawania egzaminu poprawkowego, co oznaczałoby nierównoprawne jego traktowanie w stosunku do innych lekarzy.
Trudno ocenić, czy posłużenie się zarzutem tego rodzaju wystarczy dla uzyskania możliwości zdawania poprawki. W każdym razie lekarzowi przysługuje odwołanie od decyzji odmawiającej mu prawa do egzaminu poprawkowego. W odwołaniu można polemizować z taką interpretacją przepisów, która prowadzi do nierównoprawnego traktowania, a nawet zakwestionować w tym świetle przepis wyznaczający termin uzyskania tytułu specjalisty II stopnia, jako niezgodny z konstytucją. Trzeba jednak liczyć się z tym, że realna szansa na uwzględnienie odwołania pojawi się dopiero przed sądem administracyjnym.

Kłopoty z terminami

Biorąc pod uwagę okres trwania specjalizacji, wydaje się jednak mało prawdopodobne, aby czytelnik, który przystąpił do egzaminu dopiero w tym roku, odbywał specjalizację na podstawie przepisów obowiązujących przed 1997 r. Być może doszło do nieporozumienia i czytelnik odbył specjalizację na nowszych zasadach, prowadzącą do uzyskania zwykłego tytułu specjalisty, a jedynie zakwalifikowany został do jej odbywania jako specjalista I stopnia. Jeżeli tak jest w istocie, to nie ma żadnych przeszkód do wyznaczenia terminu egzaminu poprawkowego po 27 września 2007 r.
Nie jest też wykluczone, że wina leży po stronie czytelnika, który niepotrzebnie zwlekał z ukończeniem specjalizacji lub przystąpieniem do egzaminu, nie wiedząc o nadchodzącym terminie uzyskania tytułu. Nieznajomość przepisów nie może jednak stanowić usprawiedliwienia i w takim przypadku zastosowanie znajdzie zasada ignorantia iuris nocet (nieznajomość prawa szkodzi).

Podstawa prawna:
1) art. 64 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. nr 226, poz. 1943 ze zm.),
2) art. 6 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej oraz ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. nr 175, poz. 1461, zm. nr 253, poz. 2131),
3) § 35 i 36 rozporządzenia ministra zdrowia z dnia 20 października 2005 r. w sprawie specjalizacji lekarzy i lekarzy dentystów (Dz.U. nr 213, poz. 1779, zm. Dz.U. z 2007 r. nr 13, poz. 85).