Scenariusze dla zdrowia

Zgodnie z programem autorstwa PiS, Narodowy Fundusz Zdrowia przestanie istnieć od 1 stycznia 2007 roku, kiedy podstawowym płatnikiem, podobnie jak przed 1999 rokiem, staną się urzędy wojewódzkie, a rozdział środków na ochronę zdrowia będzie oparty na prawie budżetowym. "Przewidujemy, że wydziały ochrony zdrowia w urzędach wojewódzkich przejmą część kadry NFZ, szczególnie tej merytorycznej, zajmującej się kontraktowaniem świadczeń - zapowiada Jacek A. Piątkiewicz, doradca PiS w sprawach ochrony zdrowia. - Kontraktowaniem świadczeń będą się zajmować w znacznej mierze te same osoby co teraz, choć przewidujemy, że obsługa systemu odchudzi się o jakieś 30 proc.". Barbara Nawrocka, rzecznik kujawsko-pomorskiego oddziału NFZ przyznaje, że część pracowników jej oddziału to ludzie, którzy po utworzeniu kas chorych przyszli tam z wydziałów zdrowia urzędów wojewódzkich. W 2003 roku, mocą ustawy, pracownicy kas chorych zostali zatrudnieni w funduszu. Czy teraz kolejna ustawa usankcjonuje ich powrót do urzędów wojewódzkich?
W tej chwili kujawsko-pomorski oddział NFZ zatrudnia 201 osób. Najwięcej, bo 90 osób, pracuje w tzw. pionie medycznym, którego praca najściślej wiąże się z kontraktowaniem świadczeń. Pion medyczny obejmuje m.in. wydział świadczeń opieki zdrowotnej i wydział monitorowania świadczeń. Można zaryzykować tezę, że specjaliści z tego pionu byliby najbardziej poszukiwani przez nowego pracodawcę. Na razie pracownicy NFZ przysłuchują się zapowiedziom polityków ze spokojem. "Oczywiście nie przechodzimy obok nich obojętnie, musimy jednak poczekać na rozstrzygnięcia dotyczące programu rządu - tłumaczy B. Nawrocka. - Dlatego po prostu robimy swoje i przygotowujemy się do kontraktowania na 2006 rok".

Powrót jednostek budżetowych

Zgodnie z planem PiS, operacja wymiany kadr powinna się zacząć już w IV kwartale 2006 roku, zaraz po uchwaleniu nowej ustawy o opiece zdrowotnej. "To na pewno zaburzy proces kontraktowania, ale musimy to przeżyć" - uważa J.A. Piątkiewicz. Koniec roku to w NFZ bardzo gorący okres i nie zmieni tego fakt, że począwszy od 2006 r. fundusz ma kontraktować usługi niektórych świadczeniodawców na dłużej niż rok.
Plany PiS wiążą się także z wielkimi zmianami w urzędach wojewódzkich. Do 1999 r. to właśnie wojewódzkie wydziały zdrowia finansowały działalność budżetowych placówek medycznych. Według Urszuli Sanak, która na początku lat 90. pracowała w urzędzie wojewódzkim, a obecnie piastuje stanowisko p.o. dyrektora Departamentu Polityki Społecznej w Małopolskim Urzędzie Marszałkowskim, od czasu kiedy urząd wojewódzki ustalał budżety szpitali bardzo wiele się zmieniło. Jej zdaniem, powrót do finansowania ZOZ-ów z budżetu wymagałby poważnego zasilenia aktualnej kadry w urzędach wojewódzkich. Po 1999 r. nastąpiło przekazanie dotychczasowych kompetencji wojewody innym szczeblom samorządów terytorialnych. Gminy, powiaty i nowo utworzone urzędy marszałkowskie stały się organami założycielskimi ZOZ-ów, które dzięki reformie są teraz samodzielnymi zakładami opieki zdrowotnej. Z dawnych uprawnień pozostała wojewodzie tylko funkcja kontrolna oraz prowadzenie rejestru ZOZ-ów. W dodatku, gdyby obowiązek finansowania ochrony zdrowia wrócił do urzędów wojewódzkich, miałyby o wiele więcej pracy niż kiedyś, ponieważ po 1999 roku, w wyniku przekształceń, znacznie wzrosła liczba niepublicznych zakładów opieki zdrowotnej, kontraktowanych przez NFZ.

Przepływ środków do sieci

PiS przewiduje jeszcze jedną, zasadniczo różniącą go od projektów PO, zmianę. "Planujemy, co nie wymaga zresztą odrębnej ustawy, wprowadzenie sieci szpitali finansowanych w oparciu o budżet" - wyjaśnia J.A. Piątkiewicz. Poziom finansowania świadczeń wykraczających poza podstawową działalność szpitali, a także inwestycji, podlegałby negocjacjom. "Przewidujemy także wprowadzenie trzyletnich, aneksowanych umów jako kontraktów zasadniczych, co również wpłynie na obniżenie kosztów administracyjnych" - dodaje J.A. Piątkiewicz.
W opiece ambulatoryjnej miałyby zostać utrzymane dotychczasowe zasady kontraktowania, z zastrzeżeniem, że umowy będą przedłużone do trzech lat, a w przyszłości nawet na dłużej, co według J.A. Piątkiewicza także ograniczyłoby koszty administracji.
Dodatkowych oszczędności PiS upatruje w samym wprowadzeniu finansowania z budżetu. rodki na leczenie pochodziłyby z podatków pobieranych przez urzędy skarbowe, a w systemie znalazłyby się pieniądze, które obecnie pochłaniają usługi ZUS i KRUS. "Zwykły podatek dochodowy od osób fizycznych nie będzie dodatkowym ciężarem dla urzędów skarbowych" - argumentuje J.A. Piątkiewicz.
Trzeba przypomnieć, że zgodnie z planem finansowym NFZ wykonanym w 2004 roku, ZUS i KRUS za pobieranie i ewidencjonowanie składek otrzymały łącznie ponad 59 mln zł przy ok. 31 mld zł wpływów do kasy funduszu zdrowia.