Rola witaminy D w zwalczaniu infekcji gruźlicy

Gruźlica jest obecnie drugą co do częstości infekcyjną przyczyną śmierci u dorosłych. Około bilion osób na świecie ma niedobór witaminy D, co postuluje się, że może mieć związek z zachorowalnością na gruźlicę. Taka zależność była do tej pory udokumentowana w określonych populacjach tj. u osób z ciemną pigmentacją skóry, mieszkańców północnych szerokości geograficznych, wegetarian (czyli osób stosujących dietę ubogą w witaminę D).

Robert Modlin i wsp. z Unversity of California w Los Angeles zbadali wpływ witaminy D na swoistą odpowiedz immunologiczną. Poddano hodowli in-vitro ludzkie limfocyty T, które produkują Interferon gamma (IFN) i w ten sposób aktywują makrofagi. Komórki te z kolei wykazują właściwości autofagocytarne, a także produkują przeciwmikrobowy peptyd – kathelicydynę. Są to procesy wewnątrzkomórkowe (zachodzące w szlaku zależnym od witaminy D), w wyniku których dochodzi do zniszczenia prątków Mycobacterium tuberculosis.

Makrofagi hodowane w surowicy ludzi, którzy mieli niski poziom witaminy D we krwi, nie produkowały kathelicydyny, natomiast hodowane w surowicy pochodzącej od osób z prawidłowym poziomem witaminy D produkowały ten peptyd. Surowica z deficytem witaminy D została poddana suplementacji 25-hydoksywitaminą D3, co spowodowało przywrócenie indukowanych przez interferon gamma właściwości makrofagów.

Te wyniki pokazują, że witamina D jest niezbędna w zwalczania wewnątrzkomórkowych patogenów. Okazuje się, że rola tej witaminy w odpowiedzi immunologicznej zarówno wrodzonej (nieswoistej) jak i adaptacyjnej była dotychczas niedoceniana.

Źródło: Nature, 2011, 478:288.