Rendez-vous wspomaga brachyterapię

Metoda skojarzonego leczenia chirurgicznego i brachyterapii polega na implantacji cewnika do dróg żółciowych zewnątrzwątrobowych (w miejscu zajętym przez nowotwór złośliwy), a następnie zastosowaniu brachyterapii pulsacyjnej. Wymaga to współpracy dwóch ośrodków: dobrze wyposażonego i doświadczonego ośrodka chirurgii i radiologii interwencyjnej (w Poznaniu odbyło się to w Szpitalu Miejskim przy ul. Szwajcarskiej) oraz ośrodka onkologicznego (w tym przypadku Wielkopolskiego Centrum Onkologii).
Jak wprowadzić cewnik?
Najpierw przez jamę ustną włożono pacjentce endoskop z wideokamerą, dzięki której można było ocenić stan dróg żółciowych. Jednocześnie w linii bocznej nakłuto powłoki brzuszne i poprzez wątrobę założono elastyczny cewnik do dróg żółciowych, który potem posłużył do leczenia metodą brachyterapii. Dzięki połączeniu tych dwóch metod, możliwe jest wprowadzenie cewnika nawet do najmniejszych przewodów żółciowych. ?To jest jak małe rendez-vous, stąd nazwa zabiegu" - tłumaczy dr Janusz Skowronek z Wielkopolskiego Centrum Onkologii, który kierował całym zabiegiem.
Następnie pacjentkę przewieziono do Wielkopolskiego Centrum Onkologii, gdzie poprzez prowadnicę drogi żółciowe wypełniono kontrastem, pod kontrolą obrazu rentgenowskiego wprowadzono właściwy cewnik do brachyterapii i wykonano zdjęcia weryfikacyjne. Dzięki komputerowemu systemowi planowania leczenia, opierając się na tych zdjęciach przygotowano trójwymiarowy plan leczenia.
Precyzyjna lokalizacja nowotworu
Brachyterapia stosowana w leczeniu tego typu guzów pozwala na napromienianie z dokładnością do milimetra właściwego odcinka zajętego przez nowotwór. ?To bardzo ważne, ponieważ całą trudność w leczeniu nowotworu dróg żółciowych stanowi jego lokalizacja. Nie można stosować często bardzo radykalnych zabiegów chirurgicznych lub radioterapeutycznych ze względu na bliskość bardzo wrażliwych zdrowych narządów: wątroby, trzustki, nerek, żołądka" - tłumaczy dr J. Skowronek. Aparat do brachyterapii pulsacyjnej posiadają tylko cztery ośrodki w Polsce (Poznań, Gdańsk, Gliwice, Kraków). Jednak zabieg napromienienia nowotworu dróg żółciowych tak skojarzoną metodą wykonano w Polsce po raz pierwszy.
Brachyterapia jest metodą pulsacyjną, co oznacza, że właściwa dawka napromieniania podawana jest w postaci krótkich 5-10-minutowych impulsów, powtarzanych co godzinę przez 24 godziny leczenia. Pacjent przez cały okres jest podłączony do aparatu. Napromienianie można powtórzyć po tygodniu.
Na podstawie doświadczeń zagranicznych ośrodków, w grupie chorych, u których zastosowano tę terapię, szanse na przeżycie dwóch lat wzrastają dwukrotnie w stosunku do pacjentów leczonych chirurgicznie.
Przełom w leczeniu
Nowotwory dróg żółciowych należą do nowotworów wyjątkowo źle rokujących. Do leczenia chirurgicznego nadają się tylko chorzy, u których guz zlokalizowany jest blisko ściany dwunastnicy (w okolicy brodawki Vatera), wtedy można go wyciąć i założyć protezę (dotyczy to ok. 5-10 proc. chorych).
Zastosowanie nowej metody w leczeniu tego nowotworu daje szansę terapii większej liczbie chorych. ?To przełom - ocenia dr J. Skowronek. - Brachyterapia w połączeniu z metodą ?rendez-vous" umożliwia bowiem podjęcie jakiegoś leczenia. Dotąd, ze względu na lokalizację guza mogliśmy często leczyć wyłącznie objawy tej choroby: zakładać protezę, którą spływa żółć oraz minimalizować ból. To wszystko".
Metodę tę można stosować samodzielnie lub równocześnie z teleterapią (napromienianie z zewnątrz), w zależności od stanu ogólnego pacjenta.
W Wielkopolskim Centrum Onkologii zabieg wykonywany jest w ramach normalnej procedury brachyterapeutycznej opłacanej przez NFZ (4,2 tys. zł), a w szpitalu przy ul. Kurlandzkiej przygotowującym pacjenta do tego leczenia - w ramach procedur chirurgicznych (ok. 3 tys. zł).