Kolejne wszczepienia dysku Bryana w Polsce

,Mieliśmy to szczęście, że jedyny na świecie producent tych implantów, firma Medtronic, wybrał właśnie nasz ośrodek do przeprowadzenia pokazowych operacji" - wyjaśnia dr Piotr Kłosiński, ordynator krakowskiego oddziału.
Swoboda poruszania głową
Implant, zwany od nazwiska konstruktora dyskiem Bryana, składa się z dwóch tytanowych krążków pokrytych hydroksyapatytem, rozdzielonych poduszką żelową. Jego konstrukcja pozwala na przywrócenie pacjentowi niemal pełnej sprawności, tj. swobodnego poruszania głową. Dysk Bryana przypomina sandwicz: między tytanowymi płytkami o porowatej powierzchni umożliwiającymi proces nadbudowy tkanki kostnej umieszczono amortyzujący wstrząsy elastomer.
Wskazaniem do zastosowania implantu są głównie zmiany zwyrodnieniowe w krążkach międzykręgowych, wypadnięcie dysku (w tym pourazowe) - schorzenia, które stwarzają ciasnotę wewnątrz kanału kręgowego z uciskiem na rdzeń kręgowy, korzenie nerwowe i naczynia krwionośne.
Eliminacja usztywnienia
i niestabilności
,Standardowe zabiegi operacyjne w takich przypadkach polegają na usunięciu wypadającego dysku i wypełnieniu miejsca po jego fizjologicznym położeniu implantem oraz przeszczepami kostnymi. Dodatkowo wykonuje się stabilizację co najmniej dwóch sąsiednich kręgów, usztywniając tym samym tę część kręgosłupa. Po pewnym czasie prowadzi to jednak do niestabilności na końcach usztywnionego odcinka kręgosłupa, czyli problem się powtarza. Dysk Bryana umożliwia fizjologiczne ruchy, eliminuje więc kłopoty z usztywnieniem i niestabilnością" - tłumaczy dr P. Kłosiński. Dodaje, iż trzyletnie obserwacje pacjentów z wszczepionym dyskiem Bryana nie ujawniły jak dotąd wad tej metody.
Za największą przeszkodę w szerszym stosowaniu można uznać cenę implantu - ponad 15 tys. zł. Koszt przeprowadzenia zabiegu tradycyjną metodą wynosi tylko ok. 2-2,5 tys. zł.
Jak stosować sztuczny dysk
Przeciwwskazaniem do zastosowania sztucznego dysku kręgosłupa szyjnego jest przede wszystkim nadmierna niestabilność kręgów. Maksymalnie w odcinku szyjnym można wstawić tylko dwie takie protezy - implanty stosuje się pomiędzy kręgami 2. i 3. do poziomu między 6. i 7.
Zabieg z wykorzystaniem amerykańskiego implantu różni się od tradycyjnej techniki operacyjnej. Wszczepiając sztuczny dysk operuje się od przodu. Potrzebne jest bardzo bogate instrumentarium. Do stołu przykręca się specjalną ramę poszerzającą pole i stabilizującą pacjenta (konieczna jest standaryzacja niektórych osobistych cech anatomicznych chorego). Operacja wymaga też użycia mikroskopu. Zarówno implanty, jak i pełne oprzyrządowanie do zabiegu dostarczyli krakowskim lekarzom Amerykanie.
Pierwszy w krakowskiej klinice dysk Bryana wszczepiono 50-letniemu krakowianinowi, drugi - 40-letniemu mieszkańcowi Grybowa koło Nowego Sącza. Każdy z zabiegów trwał nieco ponad 2 godziny. Operowali wspólnie Piotr Kłosiński, Marek Pordes i Krzysztof Niemiec. W drugiej operacji wzięli też udział zaproszeni specjaliści z innych miast oraz instruktorzy z RPA i Wielkiej Brytanii, bowiem przy okazji odbyły się warsztaty chirurgiczne.
Rocznie krakowski oddział wykonuje ok. 250 operacji z wszczepieniem implantów kręgosłupa. Poza tym pełni też dla całej Małopolski ostry dyżur dla pacjentów z urazami rdzenia kręgowego. Na operacje kręgosłupa czeka w kolejce do Szpitala im. L. Rydygiera ok. 160 chorych, a liczba ta nie uwzględnia przypadków nagłych (urazy, nowotwory). Tegoroczny kontrakt przewiduje w sumie sfinansowanie 155 zabiegów. Mimo wszystko oddział będzie się jednak starał o refundację zakupu najnowocześniejszych implantów. Zamierza też szukać innych możliwości finansowania zabiegów wszczepiania dysku Bryana.

Dynamiczny implant

Komentuje prof. Paweł Słoniewski z Kliniki Neurochirurgii Akademii Medycznej w Gdańsku:
W Polsce do wszczepienia protezy dysku szyjnego było przygotowywanych kilka ośrodków. W naszej klinice wykonaliśmy już 4 takie operacje. Idea sztucznego dysku powstała 10 lat temu i tyleż czasu zajęło opracowanie możliwości stabilizowania dynamicznego kręgosłupa szyjnego.
Prawidłowe wszczepienie wymaga od operatora dużego zaangażowania w poznanie nowych narzędzi i ich prawidłowe zastosowanie. Nie jest to procedura, którą można wykonać bez starannego przygotowania. Bardzo istotny jest również dobór pacjenta. Generalnie można przyjąć, że tego typu stabilizację zakładamy w kręgosłupie, który nie jest zdegenerowany i dyskopatia nie obejmuje wielu poziomów. Warto jednak wspomnieć, że istnieją już doświadczenia zakładania sztucznych dysków na dwóch, a nawet trzech poziomach. Są też pacjenci w USA, którzy mają zaimplantowany tego typu dysk już od 7 lat. Były to oczywiście pierwsze grupy kontrolne. Dyski te nadal działają.
Główną ideą powstania dynamicznego implantu było zatrzymanie procesu chorobowego kręgosłupa szyjnego. Stabilizacja ,sztywna" zwiększa znamiennie prawdopodobieństwo powstania dyskopatii szyjnej powyżej i poniżej założonego niedynamicznego implantu. Można się więc pokusić o stwierdzenie, że pozornie duża cena implantu dynamicznego jest w stanie zwrócić się w ciągu dłuższego czasu, ponieważ u chorego zatrzymany został proces dalszej degeneracji kręgosłupa i nie będzie on wymagał kolejnego leczenia.