Przedsiębiorca szefem SP ZOZ

Omawiany zakaz został wprowadzony 1 stycznia 2003 r. przez ustawę antykorupcyjną, która ponadto nałożyła na dyrektorów ZOZ-ów szeroko dyskutowany obowiązek składania oświadczeń majątkowych. Ustawa ta poszerzyła katalog osób objętych zakazem o kierowników samorządowych jednostek organizacyjnych oraz osoby zarządzające i członków organów zarządzających samorządowymi osobami prawnymi.
Pragnę się odnieść do interesującego artykułu "Nie jestem objęty zakazem" (Puls Medycyny nr 6 z 19 marca br., s. 26), w którym czytelnik podjął polemikę dotyczącą ww. zakazu działalności gospodarczej. W artykule zostały przedstawione argumenty przemawiające przeciwko objęciu zakazem prezesa zarządu spółki z o.o. utworzonej przez powiat. Na pierwszy rzut oka wydawać się może, że artykuł nie dotyczy dyrektorów SP ZOZ-ów. Wrażenie to jest jednak mylne, a argumenty zasługują na szczegółowe rozpatrzenie z dwóch powodów. Po pierwsze, samorządowe spółki są ostatnio coraz częściej powoływane w celu przekształcania SP ZOZ-ów w zakłady niepubliczne. A po drugie, prezes zarządu samorządowej spółki z o.o. i dyrektor SP ZOZ-u należą do tej samej kategorii osób zarządzających samorządową osobą prawną, o której mowa w przepisach antykorupcyjnych.
Według mnie, kluczowe znaczenie w argumentacji czytelnika ma odwołanie się do art. 3 ust. 1 ustawy kominowej. Przepis ten dopuszcza zawarcie przez jednoosobową samorządową spółkę prawa handlowego umowy o świadczenie usług w zakresie zarządzania z osobą wykonującą działalność gospodarczą. Odwołanie się do tego przepisu wskazuje na to, że czytelnikowi chodzi o możliwość zajmowania stanowiska prezesa zarządu spółki na podstawie umowy zawartej w ramach wykonywanej przez niego działalności gospodarczej. Otóż moim zdaniem możliwość taka istnieje także wówczas, gdy czytelnik podlega zakazowi prowadzenia działalności gospodarczej. Zakaz ten ma bowiem na celu zagwarantowanie tego, by osoba zarządzająca samorządową osobą prawną nie prowadziła działalności gospodarczej wykraczającej poza sprawowaną funkcję. Jego celem nie jest natomiast wykluczenie możliwości sprawowania tej funkcji przez przedsiębiorcę.
Przyjęcie tak restrykcyjnej interpretacji przepisów prowadziłoby do ewidentnego absurdu, gdyby zastosować ją do zakazu wyrażonego w art. 4 pkt 1 ustawy. Wynikałoby z niej, że osoby zarządzające samorządowymi spółkami nie mogą być członkami zarządów tych spółek. W art. 4 pkt 1 chodzi rzecz jasna o inne spółki. Podobnie w zakazie działalności gospodarczej chodzi o inną działalność niż ta, w ramach której zarządza się spółką lub kieruje SP ZOZ-em. Przywołany art. 3 ust. 1 ustawy kominowej potwierdza to w odniesieniu do jednoosobowych (czyli należących w 100 proc. do jednego podmiotu) spółek samorządowych. Podstawą do zawierania umów o zarządzanie SP ZOZ-ami z przedsiębiorcami prowadzącymi działalność gospodarczą w tym zakresie jest art. 44 ust. 4 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej.

Podstawa prawna:
1) ustawa z dnia 23 listopada 2002 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 214, poz. 1806), zwana ustawą antykorupcyjną;
2) art. 2 pkt 6-6b oraz art. 4 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. nr 216, poz. 1584);
3) art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (Dz.U. nr 26, poz. 306 ze zm.), zwanej ustawą kominową;
4) art. 44 ust. 4 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej.