Powstaną standardy dla placówek psychiatrii dziecięcej. “Konkurs jest już rozpisany”

Na wspólnej konferencji prasowej minister Adam Niedzielski wraz z prof. Małgorzatą Janas-Kozik poinformowali o postępach trwającej obecnie reformy psychiatrii dziecięcej.

Reforma psychiatrii dziecięcej postępuje

Głównym celem reformy jest zmiana modelu opieki psychiatrycznej z azylowego na środowiskowy oraz radykalna poprawa dostępności.

- Jesteśmy już na takim etapie, że reforma przygotowana przez prof. Janas-Kozik i pozostałych ekspertów zaczyna nabierać rozpędu i zaczyna funkcjonować w ramach systemowych, nie na zasadzie próby czy pilotażu. Możemy też już oceniać pierwsze skutki tej reformy. Jej głównym założeniem było przeniesienie ciężaru opieki psychiatrycznej z ośrodków szpitalnych na opiekę środowiskową, co gwarantuje zwiększenie dostępności. Pamiętajmy, że w tej chwili w Polsce jest ok. 500 psychiatrów dziecięcych, nie jest to więc grupa, która mogłaby udźwignąć opiekę nad całą populacją młodych pacjentów. System musi więc być rozbudowany - powiedział Adam Niedzielski.

W ramach reformy powstają trzy poziomy opieki psychiatrycznej. Podstawą funkcjonowania nowego systemu są środowiskowe ośrodki psychologiczno-terapeutyczne. Jako placówki I poziomu referencyjnego nie będą one zapewniały specjalistycznej opieki psychiatrycznej, ale środowiskowe wsparcie psychologów, psychoterapeutów i terapeutów środowiskowych. II poziom to oddziały dzienne i poradnie zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży. Najwyższy, III poziom referencyjności będą stanowiły specjalistyczne oddziały całodobowe. Za koniecznością dalszej sprawnej rozbudowy systemu, jak podkreślił Niedzielski, są negatywne konsekwencje pandemii COVID-19 dla kondycji psychicznej populacji rozwojowej.

- Jeśli chodzi o poziom I to chcemy przede wszystkim zapewnić ich dostępność. W tej chwili mamy 327 takich ośrodków w Polsce. Docelowo ta liczba powinna wynosić ok. 400, aby w każdym powiecie był taki ośrodek środowiskowy. Zaproponowana forma finansowania także wychodzi naprzeciw potrzebom tych placówek. (...) Chcemy, aby w każdym powiecie szkoły miały wsparcie psychologiczne - powiedział minister.

Jak dodał Adam Niedzielski, ważne jest też zapewnienie małym pacjentom przebywającym w placówkach II poziomu nieprzerwane uczestnictwo w nauce oraz szersze inwestycje w inwestycje placówek II poziomu. Rząd przeznaczy na to ok. 80 mln zł.

- Część tych inwestycji jest już realizowana - dodał.

Podkreślił także, że ostatnie lata to podnoszenie wydatków na psychiatrię dziecięcą.

Równomierna dostępność

Prof. Małgorzata Janas-Kozik podkreśliła, że poza zmianą modelu opieki bardzo ważnym celem reformy jest zapewnienie zadowalającego i równomiernego dostępu do opieki w skali całego kraju.

- Reforma ma charakter ewolucyjny, zmiana nie nastąpi z roku na rok. Wprowadzając placówki I poziomu, budujemy zupełnie nową strukturę, której wcześniej nie było. W środowiskowej poradni psychologiczno-terapeutycznej nie ma możliwości konsultacji z psychiatrą. 60 proc. pacjentów nie jest ona potrzeba. Ważna dla ich powstania była także zmiana finansowania - wskazała ekspertka.

Dziś, jak poinformowała, przyszedł czas na wstępną ewaluację wyników reformy.

- NFZ mówi dziś “sprawdzam”. To pierwsza reforma w kraju, którą ewaluuje się po ponad roku jej wdrażania. W tej chwili sprawdzamy, co działa. Odpowiedź będzie natychmiast, a od stycznia zostaną wprowadzone wszystkie konieczne zmiany - powiedziała.

Jak dodała, 30 proc. pacjentów zgłaszających się do poradni będzie wymagało konsultacji psychiatrycznej, choć już niekoniecznie leczenia. Oni znajdą pomoc w placówkach II poziomu, czyli oddziałach dziennych (na 4-6 poradni ma przypadać jeden taki oddział). Podkreśliła też, że placówki II i III poziomu w dużej mierze już funkcjonują.

Ministerstwo Zdrowia przeznaczy 8 mln zł na opracowanie standardów organizacyjnych oraz diagnostyczno-terapeutycznych dla wszystkich trzech poziomów referencyjnych placówek systemu psychiatrii dziecięcej. Konkurs jest już rozpisany - poinformowała prof. Małgorzata Janas-Kozik.

Ekspertka przypomniała także, że bardzo ważnym elementem reformy jest kształcenie kadr, czyli np. wprowadzenie nowej, darmowej specjalizacji z psychoterapii dzieci i młodzieży. Dzięki pozyskaniu środków unijnych i pokryciu części kosztów przez Ministerstwo Zdrowia udało się wyłonić w konkursie 6 ośrodków. W ramach reformy powołany został nowy zawód medyczny - terapeuta środowiskowy dzieci i młodzieży. Co więcej, specjalizacja z psychologii klinicznej została poszerzona o dodatkową ścieżkę kształcenia z psychologii dzieci i młodzieży.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Dzieci w kryzysie psychicznym - czy dorośli są im w stanie pomóc?

Obłożenie oddziałów psychiatrycznych dzieci i młodzieży sięga nawet 110 proc. Co z reformą psychiatrii?