Otyłość wieku dziecięcego i jej skutki

Największy wzrost liczby osób otyłych odnotowuje się wśród młodych dorosłych i dzieci, i to zarówno w krajach wysoko rozwiniętych, jak i rozwijających się. Niestety, zjawisko to dotyczy także krajów charakteryzujących się tzw. zdrowym sposobem odżywiania (np. śródziemnomorskich).

Nadmierna masa ciała w dzieciństwie wiąże się ze wzrostem ryzyka choroby niedokrwiennej serca w wieku dojrzałym. U dzieci otyłych w stopniu średnim, poważniejszym lub bardzo poważnym kształtują się podobne czynniki ryzyka, które u osób dorosłych określa się jako zespół metaboliczny (nadciśnienie tętnicze, insulinooporność, niski HDL, wysoki LDL). Objawy miażdżycy naczyń stwierdza się już u bardzo młodych osób. Tak jak u osób dorosłych występuje zależność między lokalizacją tych zmian a stopniem ryzyka – trzewna lokalizacja zmian zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.

Szczególne zainteresowanie badaczy budzi zagadnienie różnic zależnych od płci, pochodzenia etnicznego i czasu pojawienia się zmian (przed czy po pokwitaniu).

W Bristolu w latach 1991-1992 rozpoczęto obserwacje 14 tys. matek będących w ciąży (program ALSPAC – Avon Longitudinal Study of Parents and Children). Ich dzieci (około 7000 osób) zbadano w wieku 9-11 lat w kierunku czynników ryzyka, czynności śródbłonka naczyniowego i ewentualnych zmian miażdżycowych. Ponowne badanie zostanie przeprowadzone u nastolatków (obecnie dzieci te mają około 17 lat), a jego wyniki porównane z parametrami uzyskanymi w okresie przedpokwitaniowym.

Czy zainteresowanie badaczy zdoła ustrzec dzieci przed otyłością i jej następstwami? Niestety, hasło „Jedz mniej i ruszaj się więcej” nie jest wystarczającym czynnikiem zapobiegawczym. Naukowcy nadal nie wiedzą, dlaczego organizm ludzki starzeje się, a dotyczy to także wczesnego wieku. Pewne jest jednak, że zahamowanie wpływu czynników ryzyka w możliwie najwcześniejszym okresie życia, kiedy ich modyfikacja lub całkowite usunięcie jest łatwiejsze, przynosi wymierne korzyści dla zdrowia w wieku dojrzałym.

Źródło: Eur Heart J 2009, 31: 1817-1818.