Otyłość vs ryzyko ostrych epizodów sercowo-naczyniowych

Ryzyko zachorowania na chorobę niedokrwienną serca zwykle ocenia się według skali Framingham (FRS), zaś do oceny ryzyka wystąpienia poważnych jej powikłań stosuje się algorytm SCORE. Dotychczasowe badania sugerują, że metody te nie są optymalne do oceny osób młodych. Celem pracy autorów publikacji stała się ocena zależności pomiędzy zespołem metabolicznym i ryzykiem wystąpienia ostrych powikłań ChNS u osób do 45 roku życia oraz porównanie uzyskanych wyników z wynikami FRS i SCORE.
Do badania włączonych zostało 200 kolejnych pacjentów w wieku 18-45 lat (w tym 183 mężczyzn), którzy byli hospitalizowani z powodu pierwszego w życiu ostrego epizodu sercowo-naczyniowego (zawału mięśnia sercowego lub niestabilnej choroby wieńcowej). Każdemu pacjentowi jako kontrolę przyporządkowano osobę tej samej płci i wieku, bez cech choroby wieńcowej. W porównaniu z grupą kontrolną, pacjenci z ostrym epizodem sercowo-naczyniowym częściej palili tytoń, częściej mieli nadciśnienie, częściej mieli krewnego z wczesną ChNS, a ich poziomy cholesterolu frakcji LDL i triglicerydów były wyższe.
Zarówno osoby badane, jak i z grupy kontrolnej oceniono za pomocą FRS i SCORE; oceniono też występowanie zespołu metabolicznego. Stwierdzono, że żadna osoba nie miała SCORE > 1%. Średni 10-letni wskaźnik FRS w grupie badanej wynosił 13,03 proc. +/-7,96 proc., zaś w grupie kontrolnej 10,02 proc. +/-8,10 proc. (p < 0,001); jedynie 22,5 proc. osób z ostrym epizodem sercowo-naczyniowym miało 10-letnie ryzyko przekraczające 20 proc. (w grupie kontrolnej takich osób było 14,5 proc., p = 0,04). Zespół metaboliczny zdiagnozowano u 51,5 proc. osób z grupy badanej i u 26 proc. osób z grupy kontrolnej (p < 0,001). Co istotne, prawie wszystkie osoby z zespołem metabolicznym miały otyłość brzuszną. Ocena wg FRS nie odróżniła od siebie pacjentów z ostrym epizodem sercowo-naczyniowym i zespołem metabolicznym od osób bez choroby wieńcowej z zespołem metabolicznym (32 proc. osób z grupy badanej mające zespół metaboliczny i 28,8 proc. z grupy kontrolnej, również z zespołem metabolicznym, miało FRS ponad 20 proc. - różnica pomiędzy grupami była nieznamienna).
Po uwzględnieniu w analizie wieku, płci, otyłości brzusznej, nadciśnienia, dodatniego wywiadu rodzinnego, palenia tytoniu oraz poziomów glukozy i lipidów na czczo, obecność zespołu metabolicznego wiązała się z 1,93 razy wyższym prawdopodobieństwem wystąpienia ostrego epizodu sercowo-naczyniowego. Prawdopodobieństwo wystąpienia takiego epizodu było tym wyższe, im więcej elementów zespołu metabolicznego u danego pacjenta stwierdzano: u osób z 4-5 elementami tego zespołu prawdopodobieństwo wystąpienia ostrego epizodu było 3,8-krotnie wyższe w porównaniu z osobami bez zespołu metabolicznego.
Podsumowując, u osób przed 45 rokiem życia zespół metaboliczny jest znamiennie i silnie związany z ryzykiem występowania ostrych epizodów sercowo-naczyniowych, a jego obecność wydaje się być lepszym czynnikiem prognostycznym niż wyniki uzyskane ze skali FRS i algorytmu SCORE.

Źródło: Am. Heart. J. 2008, 155: 534-540.