Niedobory witaminy D wśród kobiet w ciąży

Takie niepokojące wyniki przyniosło badanie amerykańskie przeprowadzone w grupie 400 ciężarnych kobiet (200 Afroamerykanek i 200 kobiet rasy białej) losowo wybranych spośród 2200 uczestniczek badania MWRI's Pregnancy Exposures and Preeclampsia Prevention Study. 90 proc. z nich regularnie przyjmowało preparaty multiwitaminowe zalecone przez lekarzy prowadzących ciąże. Stężenie 25-hydroksywitaminy D (25(OH) D) w ich surowicy oznaczano przed 22. tygodniem ciąży oraz tuż przed porodem. Poziom 25(OH) D u nowo narodzonych dzieci określano na podstawie pomiaru stężenia związku we krwi pępowinowej. Deficyt witaminy D3 stwierdzano, jeśli stężenie 25(OH) D we krwi wynosiło mniej niż 37,5 nmol/l, za poziom niewystarczający uznano stężenia od 37,5 do 80 nmol/l.
Wykazano, że zbyt niski poziom witaminy D mierzony w dniu porodu występował u niemal 50 proc. kobiet białych (u 5 proc. - deficyt, u 42 proc. - poziom niewystarczający). Podobne wyniki uzyskano dla pomiarów prowadzonych między 4 a 21. tygodniem ciąży. Niskie stężenie witaminy D3 stwierdzono także u noworodków - u 66 proc. dzieci białych. Wśród noworodków rasy białej niedobór witaminowy miało 10 proc. z nich, a niezadowalający poziom 25(OH) D poniżej 80 nmol/l - 56 proc.
Niedobór witaminy D w życiu płodowym i w okresie noworodkowym wiązany jest z nieprawidłowościami w budowie układu kostnego, a także z późniejszym rozwojem cukrzycy typu 1, astmy i schizofrenii. Autorzy sugerują konieczność stosowania wyższych dawek lub innych formulacji witaminy D3 w codziennej suplementacji diety w okresie ciąży. Rekomendują też dłuższe przebywanie na słońcu ciężarnych matek.

Źródło: J. Nutr. 2007, 137: 447-452.


Więcej słońca i witaminy
Komentuje prof. dr hab. Jadwiga Charzewska, Zakład Epidemiologii Żywienia i Norm, Instytut Żywności i Żywienia w Warszawie:

Współczesne diety w całej Europie, w tym i w Polsce nie realizują zapotrzebowania na witaminę D3 u osób z wszystkich grup demograficznych. Zapotrzebowanie na tę witaminę pokrywane jest zaledwie w około 25 proc. Niedostateczne stężenia witaminy D3 w surowicy krwi w okresie zimowym występują u 9 na 10 kobiet.
Kobiety ciężarne zazwyczaj utrzymują swoje zwyczaje żywieniowe z okresu sprzed ciąży, dodatkowo unikają promieniowania słonecznego, a suplementacja diet witaminą D3 nie zawsze jest prawidłowa. Dlatego konsultant krajowy w dziedzinie pediatrii doc. dr n. med. Anna Dobrzańska zaleca rozpoczęcie suplementacji diet u kobiet ciężarnych od drugiego trymestru ciąży w ilości 400 jednostek witaminy D3 dziennie. Niezależnie od suplementacji, kobiety ciężarne powinny zwiększyć spożycie produktów będących dobrymi źródłami tej witaminy, którymi są tłuste ryby: śledź, łosoś, makrela, węgorz oraz dbać równocześnie o dostateczne spożywanie produktów zawierających wapń. W okresie wiosenno-letnim, aby umożliwić fotokonwersję witaminy D w skórze, należy korzystać w sposób umiarkowany z promieni słonecznych przez co najmniej pół godziny dziennie (z pominięciem godzin południowych), z odkrytym częściowo ciałem, bez kremów ochronnych, najlepiej w ruchu.