Nie można udzielać rabatów na refundowane aparaty słuchowe

Aparaty słuchowe to wyroby medyczne zaliczane do tzw. środków pomocniczych. Obok przedmiotów ortopedycznych i leków należą one do świadczeń zdrowotnych rzeczowych, które są refundowane ze środków publicznych. Jako takie podlegają pod przepisy ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, czyli tzw. ustawy refundacyjnej.

Wprowadzony przez ustawę refundacyjną zakaz stosowania zachęt odnoszących się do leków refundowanych obejmuje również refundowane wyroby medyczne. Przypomnę, że zakaz ten dotyczy stosowania jakichkolwiek form zachęty, w szczególności kierowanych do świadczeniobiorców (pacjentów), przedsiębiorców oraz ich pracowników oraz osób uprawnionych (lekarzy). Wśród zakazanych form zachęty wymienione zostały: sprzedaż uwarunkowana, upusty, rabaty, bonifikaty, pakiety, uczestnictwo w programach lojalnościowych, darowizny, nagrody, prezenty, upominki, wycieczki, loterie, losowania, wszelkie formy użyczeń, transakcje wiązane, ułatwienia, zakupy lub usługi sponsorowane, wszelkiego rodzaju talony, bony oraz inne niewymienione z nazwy korzyści. Wobec tego udzielanie rabatów do refundowanych aparatów słuchowych, a także prowadzenie akcji marketingowych polegających na przekazywaniu jakichkolwiek korzyści pacjentom, przedsiębiorcom lub lekarzom, należy uznać za zabronione.

Jaka wykładnia zakazu 
stosowania zachęt

Wątpliwości może budzić jedynie to, czy zakaz obejmuje również prowadzenie reklamy, która nie została wymieniona w powyższym wyliczeniu. Odpowiedź na to pytanie zależy o tego, jaką wykładnię zakazu przyjmiemy: literalną czy celowościową. Przy wykładni literalnej za zakazaną należałoby uznać każdą reklamę, która zawierałaby jakiekolwiek elementy zachęty, ponieważ wyliczenie ma charakter przykładowy. Wykładnia celowościowa przemawia jednak za tym, że zakaz nie dotyczy reklamy, która nie polega na przekazywaniu korzyści, ponieważ celem ustawy refundacyjnej jest wprowadzenie sztywnych cen i marż (zob. „Bezpłatne próbki leków — dozwolone czy zabronione”, „Puls Medycyny” nr 16 z 9 listopada 2011 r., s. 22).

W każdym razie za dozwoloną należy uznać reklamę, która ogranicza się do przekazywania informacji o refundowanych aparatach słuchowych, takich jak ich nazwa, cena i właściwości. W takiej reklamie można zamieszczać informację o refundacji z NFZ. Niezależnie od tego, punkty protetyki słuchu mogą prowadzić pełną reklamę własnej działalności, której ograniczenie będzie konieczne tylko w razie bezpośredniego odnoszenia się do wyrobów refundowanych.


PODSTAWA PRAWNA
1. art. 5 pkt 37 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych;
2. art. 49 ustawy z 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz.U. nr 122, poz. 696; zm. Dz.U. z 2012 r., poz. 95).