Kierownik NZOZ zawiera kontrakt z NFZ

W liście czytelnik dodaje: "Prawnik NFZ (bardzo zarozumiała) twierdzi, że ofertę składamy jako spółka cywilna, a nie jako NZOZ, więc wypis z rejestru wojewody nie wystarczy. A że nie było w warunkach konkursu? Sami powinniśmy wiedzieć, że jest potrzebne" - napisał .
Stanowisko prawnika NFZ, zgodnie z którym kierownik NZOZ-u nie jest uprawniony do samodzielnego złożenia oferty w sprawie zawarcia kontraktu, bez przedstawienia stosownego pełnomocnictwa od właścicieli NZOZ-u, nie znajduje umocowania w przepisach. Opiera się ono na szeroko przyjmowanym poglądzie, który odmawia NZOZ-om zdolności do zawierania kontraktów. Pogląd ten bierze się stąd, że w odróżnieniu od SP ZOZ-u, NZOZ nie posiada osobowości prawnej, więc nie jest właścicielem "swojego" majątku i nie może samodzielnie zaciągać zobowiązań majątkowych. Wobec tego w obrocie cywilnoprawnym reprezentowany jest przez swojego założyciela. To podmiot, który utworzył i utrzymuje zakład, jest stroną wszystkich umów cywilnoprawnych zawieranych w zakresie działalności NZOZ-u.
Mając na uwadze tę regułę, nie należy jednak zapominać, iż kontrakt zawierany z NFZ, czyli umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, nie jest zwykłą umową cywilnoprawną o świadczenie usług. Jest odrębnym rodzajem umowy, określonym w przepisach ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (UNFZ), do której tylko w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się przepisy kodeksu cywilnego (art. 155 ust. 1 UNFZ). Odrębność umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej polega m. in. na tym, że zawierana jest ona bezpośrednio z NZOZ-em. Wynika to z zestawienia art. 132 ust. 1 UNFZ z art. 5 pkt 41 lit. a UNFZ. Pierwszy z tych przepisów stanowi, że umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawierana jest pomiędzy świadczeniodawcą a dyrektorem oddziału wojewódzkiego funduszu. Drugi to definicja świadczeniodawcy - jest nim m. in. zakład opieki zdrowotnej wykonujący zadania określone w jego statucie. Zwolennicy omawianego wyżej poglądu, wbrew jednoznacznemu brzmieniu ustawy, które - jak sami potwierdzają - sugeruje przyznanie NZOZ-owi ograniczonej zdolności prawnej do zawierania kontraktów z NFZ, przyjmują za dogmat, że mimo to żadna zdolność prawna nie może być NZOZ-owi przyznana i utrzymują, że ustawodawca posługuje się w tym zakresie ?pewnymi skrótami myślowymi". Nie przekonuje ich to, że analogiczne rozwiązanie ma miejsce w przypadku zatrudniania pracowników, gdy uprawnienie NZOZ-u do ich zatrudniania we własnym imieniu, pomimo braku osobowości prawnej, wypływa z art. 3 kodeksu pracy.
To, że pełnomocnictwo dla kierownika NZOZ-u do zawarcia kontraktu nie zostało wymienione w warunkach konkursu wśród dokumentów, jakie powinna zawierać oferta, potwierdza tylko, że nie jest ono potrzebne. Warunki konkursu wyraźnie stanowią, że oferentem jest świadczeniodawca w rozumieniu art. 5 pkt 41 UNFZ. Gdy oferentem jest zakład opieki zdrowotnej, to należy złożyć decyzję o wpisie do rejestru zakładów opieki zdrowotnej lub aktualny wypis z tego rejestru oraz kopię obowiązującego statutu. Z dokumentów tych wynika, kto jest uprawniony do reprezentowania oferenta, którym jest NZOZ. Uprawnienie do działania kierownika w imieniu NZOZ-u opiera się na statucie, który określa kompetencje poszczególnych organów. Tam może znaleźć się zastrzeżenie, że złożenie oferty wymaga osobnego pełnomocnictwa organu założycielskiego. Jeżeli takiego zastrzeżenia brak, to NFZ powinien przyjąć ofertę od organu wskazanego w statucie do reprezentowania NZOZ-u, a jest nim z reguły kierownik.
Z przedstawionego wywodu wynika, że umocowanie kierownika do działania na rachunek założycieli zapisane jest w statucie, nadawanym przez tychże założycieli i konkretyzowane poprzez wskazanie osoby kierownika w oświadczeniu składanym w rejestrze. Nie wymaga więc dodatkowego pełnomocnictwa. Natomiast odpowiedzialność założycieli za zobowiązania NZOZ-u zapisana jest w ustawowej definicji zakładu opieki zdrowotnej, określającej go jako zespół osobowo-majątkowy utrzymywany w celu udzielania świadczeń zdrowotnych. Brak pełnomocnictwa nie pozbawia zatem NFZ możliwości zaspokojenia swoich roszczeń wobec NZOZ-u z majątku utrzymujących go założycieli.
Reasumując, żądanie od kierownika NZOZ-u dołączenia do oferty kontraktowej dodatkowego pełnomocnictwa udzielonego mu przez spółkę lub właściciela zakładu nie jest uprawnione, chyba że wynika z zapisów statutowych. Odrzucenie oferty z powodu niedotrzymania terminu spełnienia żądania nieuprawnionego należy uznać za bezpodstawne.

Podstawa prawna:
1) art. 5 pkt 41, 132 ust. 1 i 155 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. nr 210, poz. 2135 ze zm.),
2) art. 1 ust. 1 i art. 11 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej,
3) § 10 ust. 2 pkt 3 lit. f rozporządzenia ministra zdrowia z dnia 16 lipca 2004 r. w sprawie rejestru zakładów opieki zdrowotnej (Dz. U. nr 169, poz. 1781),
4) § 2 pkt 6 i § 12 ust. 1 pkt 1 Szczegółowych warunków postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na rok 2006 i lata następne - załącznik do zarządzenia nr 70/2005 prezesa NFZ z dnia 7 października 2005 r. ze zm.