Izba aptekarska kontra Phoenix Pharma w sprawie programu Centrum Diabetyka

Phoenix Pharma Polska w połowie 2003 roku zainicjowała program Centrum Diabetyka", do którego przystąpiło do tej pory ponad 500 aptek z całego kraju, w tym ok. 20 z terenu działania Okręgowej Izby Aptekarskiej w Katowicach (część z nich zrezygnowała pod naciskiem samorządu). Każda z nich podpisała porozumienie, w którym zobowiązała się m.in. do systematycznego dokonywania zakupów w hurtowni Phoenix Pharma i do rezygnacji z części marży na produkty lecznicze przeznaczone dla chorych na cukrzycę. W zamian jest zaopatrywana w szeroki asortyment leków, które może sprzedawać po niższych cenach.
Walka o rynek insulin
W grudniu 2003 roku, wskutek zmian na listach refundacyjnych, znacznie wzrosły ceny zagranicznych insulin. Do każdego opakowania pacjent musiał dopłacić od 20 do 40 zł. Taniej mógł kupić jedynie polską insulinę. Tymczasem do Okręgowej Izby Aptekarskiej zaczęły dochodzić sygnały, że w aptekach uczestniczących w programie ?Centrum Diabetyka" można się zaopatrzyć w zagraniczną insulinę znacznie taniej. Między aptekami wywiązała się wojna cenowa, na której traciły apteki nie uczestniczące w programie firmy Phoenix Pharma.
18 grudnia 2003 roku Okręgowa Rada Aptekarska podjęła uchwałę w sprawie przeciwstawiania się nieuczciwej konkurencji w prowadzeniu aptek ogólnodostępnych. Zaapelowała w niej do wszystkich członków samorządu, aby nie stosowali takich metod marketingu, promocji i reklamy, które są niezgodne z obowiązującymi przepisami, naruszają dobre imię i godność zawodu farmaceuty. Za takie metody uznała m.in. zawieranie porozumień z lekarzami lub przedstawicielami firm farmaceutycznych, mających na celu zapewnienie sobie dominującej roli w obrocie lekami i materiałami medycznymi na rynku lokalnym, nieuczciwe zachwalanie swojej działalności i wprowadzanie w błąd pacjentów. Zagroziła, że nieprzestrzeganie tych zasad będzie stanowiło podstawę do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, a następnie wezwała farmaceutów do wycofania się z porozumień zawartych ze spółką Phoenix Pharma Polska.
Przeciwko monopolistom
Właśnie tę uchwałę spółka Phoenix Pharma Polska skierowała do prezesa UOKiK, uznając, że Okręgowa Izba Aptekarska w Katowicach stosuje praktyki monopolistyczne, polegające m.in. na eliminowaniu programów obniżających marżę na preparaty dla diabetyków, by utrzymać ceny urzędowe na leki na maksymalnym poziomie.
UOKiK nie podzielił opinii spółki Phoenix Pharma Polska. Stwierdził ponadto, że rzeczywistym celem programu ?Centrum Diabetyka" nie jest obniżanie marży na produkty lecznicze przeznaczone dla chorych na cukrzycę, jak utrzymuje spółka, lecz zwiększenie jej obrotów. Przychylając się do argumentów Okręgowej Izby Aptekarskiej, UOKiK stwierdził również, że spółka Phoenix Pharma i współpracujące z nią apteki wprowadzają pacjentów w błąd, sugerując, że istnieją specjalistyczne apteki ?Centrum Diabetyka", które są lepiej zaopatrzone i zatrudniają przeszkolony personel do obsługi chorych na cukrzycę. Powołał się na ustawę Prawo farmaceutyczne, która nie daje żadnych podstaw do tworzenia specjalistycznych aptek.
Phoenix Pharma Polska musi wpłacić 360 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz Okręgowej Izby Aptekarskiej. Od decyzji UOKiK ma prawo odwołać się do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przy Sądzie Okręgowym w Warszawie.