Internet — narkotyk XXI wieku

Rosnące możliwości technologiczne i postępująca informatyzacja społeczeństwa sprawiają, że coraz większa populacja osób jest eksponowana na możliwości, jakie dają ludzkości telefon, komputer oraz globalna sieć internetowa. Wraz z nimi rośnie liczba osób, które nie potrafią zapanować nad ilością czasu poświęcanego na aktywności podejmowane w sieci. Dostrzegając narastający problem, Fundacja Zależni-Nie-Zależni zorganizowała międzynarodową konferencję szkoleniową pt. „Uzależnienie od komputera i Internetu — problemy diagnostyczne i terapeutyczne”.

Skala problemu

Trudno powiedzieć, jak duża jest grupa osób realnie uzależnionych od Internetu. Jak wyjaśnia dr n. med. Bohdan Woronowicz z Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie, prezes Fundacji Zależni-Nie-Zależni, Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne szacuje, że około 6 proc. wszystkich osób korzystających z Internetu jest od niego uzależniona, a blisko 30 proc. traktuje sieć jako sposób ucieczki od codzienności.

„Badania przeprowadzone przez Center for On-Line Addiction na grupie ponad 17 tys. osób korzystających z komputerów wykazały, że około 6 proc. badanych osób wymagało leczenia. Inne badania szacują natomiast, że około 20 proc. użytkowników komputerów uzależnia się, a jeszcze inne, że problem uzależnienia od komputera i sieci dotyczy 5 proc. populacji” — mówi Bohdan Woronowicz.

Rosnącą skalę problemu potwierdzają również ostatnie badania EU NET ADB, zrealizowane na przełomie 2011 i 2012 roku (w okresie październik-maj) na terenie 7 europejskich państw. Badacze dowiedli, że 1,3 proc. polskich respondentów (1,2 proc. dla próby europejskiej) wykazuje objawy nadużywania Internetu, a 12 proc. (12,7 proc. dla całej badanej grupy) jest zagrożone nadużywaniem. W ocenie naukowców 13,3 proc. internautów używa sieci w sposób „dysfunkcyjny”. Największy odsetek osób, które w ten sposób korzystają z Internetu, zamieszkuje Hiszpanię, Rumunię oraz Polskę, natomiast najniższy — Niemcy oraz Islandię. Naukowcy w trakcie badania znaleźli również silny związek pomiędzy uprawianiem hazardu, korzystaniem z portali społecznościowych oraz graniem w gry online a uzależnieniem od zasobów Internetu.

Co ciekawe, z badania ankietowego zrealizowanego przez CBOS w 2012 roku wynika, że najbardziej zagrożone uzależnieniem od sieci są osoby poniżej 25. roku życia, częściej są to mężczyźni oraz osoby zamieszkujące obszary wiejskie. 
Bohdan Woronowicz zwraca uwagę, że blisko jedna trzecia zagrożonych uzależnieniem bądź uzależnionych deklaruje, że ma poczucie, że życie bez dostępu do zasobów Internetu byłoby „nudne, puste, pozbawione radości”. Co więcej, przeciętny użytkownik sieci woli surfowanie w wirtualnej rzeczywistości niż osobiste kontakty z innymi ludźmi.

Czas Generacji C

„Connect, communicate, change”, czyli „połącz, komunikuj, zmieniaj” to hasła Generacji C, która według socjologów nie potrafi funkcjonować bez Internetu, komputera, smartfonu. To młodzi ludzie (urodzeni po 1989 roku), którzy aktywnie funkcjonują i komunikują się przez media społecznościowe, mają profile na Facebooku, Twitterze czy YouTube. To także osoby, które bardzo często popadają w nozofobię — lęk i strach przed odcięciem od telefonu z dostępem do sieci. Tak kształtujące się młode społeczeństwo zmagające się z kolejnymi problemami psychologicznymi (takimi jak m.in. narastające problemy z komunikacją międzyludzką, niskie poczucie wartości, nieleczone dysfunkcje seksualne), coraz silniej narażone jest na uzależnienie. „Kimberly Young z University of Pittsburg, pionierka badań nad uzależnieniem od komputera i sieci, stwierdziła, że osoby uzależnione spędzają przy komputerze średnio 35 godzin tygodniowo” — wyjaśnia Bohdan Woronowicz.

Badacze wyróżniają pięć podtypów uzależnienia od komputera: erotomanię internetową, socjomanię internetową (uzależnienie od wirtualnych kontaktów społecznych), uzależnienie od sieci internetowej, przeciążenie informacyjne (nazywane również przymusem pobierania informacji), uzależnienie od komputera i gier komputerowych.

Spędzanie długich godzin przed monitorem komputerowym wpływa nie tylko na zdrowie psychiczne pacjentów, ale również fizyczne. Najczęściej zgłaszanymi problemami są: pogorszenie wzroku, bezsenność, częste bóle głowy, skrzywienie kręgosłupa, a także zespół cieśni nadgarstka oraz zespół RSI (repetitive strain injury), przejawiający się stałymi, powtarzającymi się urazami wynikającymi z przewlekłego przeciążenia układu mięśniowo-stawowego. W skrajnych przypadkach u osób dysfunkcyjnie korzystających z komputerów dochodziło do przypadków niedożywienia, napadów drgawkowych czy incydentów wywołanych zakrzepicą żył kończyn dolnych.

 

Cały artykuł przeczytasz w najnowszym wydaniu Pulsu Medycyny - nie masz prenumeraty? Nie czekaj, zamów już dziś!